atom va molekulyar massa

PPT 38 pages 5.3 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

slayd 1 2. molyar massa atomlarning va molekulalarning massalari nihoyatda kichik, amalda ulardan foydalanish juda noqulay. atom va molekulalarni massalarini grammlarda yoki kilogramlarda (g, kg) ifodalanishiga absolyut massa deyiladi (m- bilan belgilanadi). atom va molekulalarning absoyut massalarini eng eng sezgir tarozilarda ham tortib bo'lmaydi (masalan, m(n) = 1,66043 · 10-27 shuning uchun atom va molekulalarning nisbiy massalaridan foydalaniladi. kg, m(s) = 1,993 · 10 kg, m(s) = 53,12 ·10 kg, m(o) = 26,56 ·10 kg...) -26 -26 -26 atom massa birligi (a.m.b.) 1961 yildan boshlab atom massasining birligi sifatida uglerod birligi qabul qilingan, bu uglerod-12, ya'ni uglerod 12s izotopi atom massasining 1/12 qismiga teng, u qo'yidagicha topiladi: kimyoviy elementning nisbiy atom massasi (ar) – (r-“relative”- nisbiy) deb tegishli kimyoviy element atom massasining 12s –uglerod izotopi massasining 1/12 ga nisbatiga teng. bu erda ma(x)- berilgan atomning absolyut massasi. gramm bilan gramm qisqargani sababli, nisbiy atom massa (ar)-o'lchamsiz kattalik. ar ning qiymati …

2 / 38

lan, al(oh)3 – ning nisbiy molyar massasini hisoblaylik. mr(al(oh)3)=ar(al)+3ar(o)+3ar(h)=27+3∙16+3∙1=78 molyar massa, mol (m) – bu modda massasining modda miqdoriga bo'lgan nisbatidir. bu erda m(x) –x moddaning molyar massasi; m (x) - x moddaning massasi; n (x) – x moddaning miqdori. molyar massaning si birligi – kg/mol, g/mol. tabiiy fanlar fakulteti o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o’zbekiston- finlandiya pedagogika instituti samarqand - 2023 mavzu: davriy qonun va davriy jadval “umumiy kimyo va fizika” fanidan ma’ruzalar ma’ruzachi. dotsent j.sh. bobojonov * mavzu: davriy qonun va davriy jadvalni o‘qitish metodikasi reja: d.i.mendeleyevning davriy qonuni va elementlar davriy sistemasi. elementlarning davriy xossalarini izlash. davriy sistemaning yangidan-yangi nusxalarini yaratish. davriy qonun va davriy jadvalning ahamiyati. * * davriy qonunning ochilish tarixi. 1. 1789 y. a.lavuaze elementlarning birinchi klassifikatsiyasini yaratdi.(4-guruh). 2. 1812 y. berselius barcha elemetlarni 2 guruhga ajratdi. 3. 1829 y. debereyner elementlarni triadalarga ajratadi. 4. 1862 y. shankrutua elementlarni vint yo`nalishida …

3 / 38

mentlar va ular hosil qilgan birikmalarning shakl va xossalari elementlar atom og’irliklariga davriy ravishda bog’liqdir * * davriy qonunning hozirgi zamon ta’rifi kimyoviy elementlar va ular birikmalarining xossa va tuzilishlari element atomlari yadro zaryadlariga davriy ravishda bog’liqdir davriy jadvalning tuzilishi. * * davriy jadvalning tuzilishi. * * * * iupac varianti bo`yicha * * * * * * davr deb, elementlarning ishqoriy metalldan boshlanib, inert gaz bilan tugaydigan gorizantal qatorga aytiladi. * * gruppalar deb, davriy sistemadagi katta va kichik davr elementlarini o’z ichiga olgan vertikal qatorlarga aytiladi. guruhlar asosiy guruh (a) va yonaki guruh (b) larga bo’linadi. ba’zi guruhlarning nomlari i a – ishqoriy metallar (li-fr) ii a – ishqoriy yer metallari (ca-ra) v a – pniktogenlar (n-sb) vi a – xalkogenlar (o-po) vii a – galogenlar (f-at) viii a – nodir (inert) gazlar (he-rn) viii b – guruh triadalarga fe – co – ni – temir oilasi; ru …

4 / 38

lar. 3. dioganal o`xshashlik – bir gruppadagi element atomi qo`shni gruppaning keyingi davrida joylashgan element atomiga o`xshash xossalarni namoyon qiladi. * * davriy jadvaldagi ba’zi qonuniyatlar. 4. ikkilamchi (vertikal) davriylik – elementlarning xossalari har qaysi guruhchada bir tekisda o`zgarmasdan, balki guruhchada ham o`ziga xos davriylik kuzatiladi. masalan: galogenlarning kislorodli birikmalarining barqarorligi ftordan xlorga o`tgan sari kuchayadi, lekin xlordan bromga o`tganda susayadi, bromdan yodga o`tishi bilan yana kuchayadi. * * davriy jadvaldagi ba’zi qonuniyatlar. * * asosiy adabiyotlar m.s.silberberg. principles of general chemistry. mcgraw-hill companies, inc, usa, 2013. d.f.shriver and p.w.atkins’. inorganic chemistry. oxford university press. uk, 2010. j.clayden, n. greeves, and s. warren. organik chemistry, 2nd edition. oxford, 2012. g.a.christian. analytical chemistry. university of waschington. usa, 2009. p.c.hiemens, t.p.lodge. polymer chemistry. crc press, usa, 2008. bruce alberts, alexander johnson, julian lewis, martin raff, keith roberts, peter walter. molecular biology of cell. 6th edition. garland science. usa. 2012. a.lehninger. principles of …

5 / 38

6 / 38

7 / 38

8 / 38

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom va molekulyar massa"

slayd 1 2. molyar massa atomlarning va molekulalarning massalari nihoyatda kichik, amalda ulardan foydalanish juda noqulay. atom va molekulalarni massalarini grammlarda yoki kilogramlarda (g, kg) ifodalanishiga absolyut massa deyiladi (m- bilan belgilanadi). atom va molekulalarning absoyut massalarini eng eng sezgir tarozilarda ham tortib bo'lmaydi (masalan, m(n) = 1,66043 · 10-27 shuning uchun atom va molekulalarning nisbiy massalaridan foydalaniladi. kg, m(s) = 1,993 · 10 kg, m(s) = 53,12 ·10 kg, m(o) = 26,56 ·10 kg...) -26 -26 -26 atom massa birligi (a.m.b.) 1961 yildan boshlab atom massasining birligi sifatida uglerod birligi qabul qilingan, bu uglerod-12, ya'ni uglerod 12s izotopi atom massasining 1/12 qismiga teng, u qo'yidagicha topiladi: kimyoviy elementning nisbiy atom massasi (ar...

This file contains 38 pages in PPT format (5.3 MB). To download "atom va molekulyar massa", click the Telegram button on the left.

Tags: atom va molekulyar massa PPT 38 pages Free download Telegram