avesto

PPTX 19 pages 418.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 418.5 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

№20 amaliy mashg’ulot vii asrdan xiv asrning birinchi vii yarmigacha oʻrta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar mavzu: boshlangʼich taʻlim pedagogikasida eng qadimgi davrlardan xx asrlargacha taʻlim-tarbiya va pedagogik fikrlar rivoji 1. eng qadimgi davrlardan xiv asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. 2. sharq uyg`onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. 3. xvii-xx asrlar oralig`ida ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar rivoji ilk ongli odam - homo-sapiensning paydo bo`lishi bilan bog`liqlikda qaraladi. ibtidoiy jamoa tuzumi davrida mehnat tarbiyasi yetakchi o‘rin tutgan. ana shu asosga ko‘ra mehnat bilan bog`liqlikda kishilar uch guruhga bolingan: 1) bolalar va o‘smirlar; 2) ijtimoiy hayot va mehnatda to`la ishtirok etuvchilar; 3) keksalar «avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblanib, dastlabki sharq falsafiy qarashlarini o‘zida aks ettiruvchi manbadir. unda insonning kamolotga erishuvida mehnat, ezgulik, insoniylik, soflik, bag‘rikenglik kabi sifatlarning ahamiyati chuqur ifodalangan. zardushtiylik dinining nomi ushbu din asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. …

2 / 19

ultegin, bilga xoqon, eltarish xoqon) tabg‘ach xonlarining botirligi, siyosatdonligi, ishbilarmonligi, vatanparvar hamda elsevarligini inkor etmaydi. ayni shu jihatlarning turk xalqida mujassam bo‘lishini chin dildan istaydi. shu bilan birga tabg‘ach xonlarining boshqa xalqlar ozodligi, iqtisodiyoti, madaniy hayotiga xavf solayotgani oshkora ko‘rsatib berilgan. agar ular bu qusurlarni bartaraf etishsa, ular bilan har tomonlama aloqalarni yo‘lga qo‘yish foydali ekanligi ta’kidlanadi. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o'rta osiyoda bir nechta turdagi ta’lim muassasalari {maktab, madrasa, qorixona, daloilxona) mavjud edi. bu yerda asosiy e’tibor diniy ilmlarni berish, ya’ni qur’on o`rgatishga qaratilgan. keyingi o`rinlarda dunyoviy ilmlar ham berib borilgan. «qur’on» - dunyo madaniyatining ulkan boyligi, barcha musulmonlarning muqaddas kitobi bo‘lib, arab tilida «qiroat» ma’nosini anglatadi. qur’on 114 suradan iborat. qur’on kishilarni birodarlikka, tinch-totuv yashashga, ezgulikka undaydi. shuning uchun ham u katta axloqiy ahamiyatga ega. islom olamida qur’ondan keyingi o‘rinda turuvchi hadislar ishonchli axloqiy manba hisoblanadi. hadislarni to‘plash ishlari viii …

3 / 19

a sinov metodlariga asos soldi. • u birinchi marta insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni matematik shakllarda ifodaladi. •hindlarning o‘nlik raqamlari xorazmiy tufayli «arab raqamlari» nomi bilan butun dunyoga yoyildi. • xorazmiy hindlarning falakiyot jadvallarini tahlil etib, «xorazmiy ziji» nomi bilan mashhur astronomik jadvallar tuzdi. abu nasr forobiyning pedagogik qarashlari: • forobiy birinchi bo‘lib ta’lim va tarbiyaga ta’rif bergan olimdir: ta’lim - so‘z va o‘rganish bilangina amalga oshiriladi. tarbiya esa amaliyot, ish-tajriba bilan amalga oshiriladi. • ta’lim-tarbiya ikki yo‘l bilan amalga oshiriladi:ilhomlantiruvchi so‘zlar va majbur etish. • har kimki ilm, hikmatni desa, uni yoshligidan boshlasin, so‘zining ustidan chiqsin, yomon ishlardan saqlanadigan bo‘lsin, xiyonat, makr va hiylalardan uzoq bo‘lsin, diyonatli bo‘lsin, ilm va ahli ilmdan mol-dunyosini ayamasin. • inson yaxshi tarbiya ko‘rmagan va turmushda yaxshi tajriba orttirmagan bo'isa, u ko‘p narsalarni nazarga ilmaydi va ulardan jirkanadi. abu rayhon beruniyning ilmiy-pedagogik qarashlari: • beruniy insonni tabiatning eng oliy kamoloti deb qaraydi. u insonning ma’naviy qiyofasidagi …

4 / 19

gini va husnixatini yaxshilash yo‘lida ko‘p izlanadi va yoshlarga husnixatdan ta’lim berib, «bilgancha surib qalamni har yon, ta’lim ishin aylar erdim oson» deydi. «bilimning eshigi alifbe» deganlaridek, muis ham ta’limdagi muvaffaqiyatlarning garovi savod ekanligini tushungan va shuning uchun «umumiy arqom» yozuv ilmini yaratishga bel bog‘lagan. muhammad sodiq qoshg‘ariyning «odob as-solihin» («yaxshi kishilar odobi») asari kundalik turmushimizda har kuni har daqiqada bilish zarur bo`lgan turmush odobiga oid xulq-odob qoidalarining majmuidir. asar turkiy tilda yozilgan bo‘lib, muqaddima, yetti bob va xotimadan iborat. asarning muqaddimasida uning maqsadi sifatida insonga yaxshi xulq egallashi zarurligi ta’kidlanadi va u odob qoidalarini egallab olmasa va yaxshi xulq bilan odobli va toza bo'lmasa, nafaqat o‘ziga, balki butun dunyoga yomonlik tarqatadi, deydi va quyidagi masnaviyni keltradi: adabsiz na o‘zi uchun yomonlik qiladi, balki butun dunyoga o‘t qo‘yadi. «odob as-solihin» asarida bayon etlgan botniy va zohiriy qoidalar: 1. salomlashish va ruxsat so‘rash odobi. 2. muloqot odobi. 3. uxlash va yo‘l …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto"

№20 amaliy mashg’ulot vii asrdan xiv asrning birinchi vii yarmigacha oʻrta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar mavzu: boshlangʼich taʻlim pedagogikasida eng qadimgi davrlardan xx asrlargacha taʻlim-tarbiya va pedagogik fikrlar rivoji 1. eng qadimgi davrlardan xiv asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. 2. sharq uyg`onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. 3. xvii-xx asrlar oralig`ida ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar rivoji ilk ongli odam - homo-sapiensning paydo bo`lishi bilan bog`liqlikda qaraladi. ibtidoiy jamoa tuzumi davrida mehnat tarbiyasi yetakchi o‘rin tutgan. ana shu asosga ko‘ra mehnat bilan bog`liqlikda kishilar uch guruhga bolingan: 1) bolalar va o‘smirlar; 2) ijtimoiy hayot va mehnatda to`la ishtir...

This file contains 19 pages in PPTX format (418.5 KB). To download "avesto", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto PPTX 19 pages Free download Telegram