sinxron mashinalarining qo‘llanish sohalari

DOCX 20 pages 4.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

sinxron mashinalar va ularning turlari reja: 1. sinxron mashinalarning tuzilishi va vazifalari qo‘llanish sohalari 2. sinxron generatorning ishlash prinsipi. 3. sinxron generatorning tavsiflari. 4. sinxron dvigatellar. 5. sinxron dvigatelning tavsiflari. sinxron mashinalarning tuzilishi va vazifalari sinxron mashinalar asinxron mashinalar kabi o‘zgaruvchan tok mashinalari hisoblanadi. sinxron mashinalar ham generator, ham dvigatel sifatida ishlatiladi. elektr ta’minotida sinxron generatorlar asosiy elektr energiya manbai sifatida ishlatiladi. sinxron generatorlar bug‘, gaz va gidravlik turbinalar yordamida harakatga keltiriladi. birinchi holatda ular turbogeneratorlar, ikkinchi holatda esa gidrogeneratorlar deyiladi. elektrstansiyalardagi sinxron generatorlar quvvati 1200 mvt ga etadi. avtonom ishlovchi elektrstansiyalardagi sinxron generatorlarning quvvatlari uncha katta bo‘lmay, dizelp dvigatellari yoki gaz turbinalar yordamida ishga tushiriladi. sinxron dvigatellar o‘zgarmas aylanish chastotasiga ega bo‘lib, tezlikni sozlash talab qilinmagan hollarda foydalaniladi. sinxron dvigatellar katta quvvatga ega bo‘lib, metallurgiya zavodlarida, shaxtalarda va boshqa korxonalarda nasoslar, kompressorlar, ventilyatorlar va boshqa qurilmalarning mexanizmlarini ishga tushirishda ishlatiladi. avtomatik o‘zi yozar qurilmalar, avtomatik soatlar va aylanish tezligi …

2 / 20

‘ra yaqqol namoyon qutbli (14.1-rasm, a) va yaqqol ko‘rinmaydigan qutbli (14.1-rasm,b) rotorlarga bo‘linadi. rotorda uyg‘otish cho‘lg‘ami joylashgan bo‘lib, u o‘zgarmas tok manbasidan kuchlanish oladi. yaqqol namoyon rotor po‘lat listlardan yig‘iladi. ular ko‘p miqdorda qutblarga ega bo‘lib, ularga cho‘lg‘amlar joylashgan bo‘ladi. bunday rotorlar gidrogeneratorlarda ishlatiladi, ularning aylanish tezligi katta bo‘lmaydi. kichik aylanish tezligida standart chastotali f= pn 60 kuchlanish olish uchun, ko‘p miqdorda juft qutblar bo‘lishi kerak. katta quvvatli gidrogeneratorlarning vali vertikal joylashgan bo‘ladi. 14.1 – rasm. 14.2 – rasm. yaqqol ko‘rinmaydigan qutbli rotor maxsus po‘latdan yasaladi. ularda pazlar frezlangan bo‘ladi. pazlar rotorning taxminan 2/3 qismini tashkil etadi. ularga cho‘lg‘amlar joylashtiriladi va juft qutb (r=1) hosil qilinadi. ularning vali gorizontal joylashadi va turbogeneratorlarda ishlatiladi. valning aylanish tezligi 3000 ayl/min ni tashkil etadi. 3000 ayl/min aylanish chastotasiga ega bo‘lgan sinxron dvigatellar va kompensatorlar gorizontal holatda ishlab chiqariladi. ularning rotori yaqqol ko‘rinmaydigan qutbli bo‘ladi. 100 dan 1000 ayl/min chastotasida yaqqol namoyon qutbli bo‘ladi. …

3 / 20

mga iste’molchi ulansa, cho‘lg‘amlardan tok o‘ta boshlaydi va fya magnit oqimi vujudga keladi. mashinaning asosiy magnit oqimiga bu oqimning ta’siri yakor reaksiyasi deyiladi. u iste’molchining xususiyati-ga bog‘liq, ya’ni statorning eyuk si va toki orasidagi fazalar farqiga bog‘liq bo‘ladi. aktiv iste’molchida =0 statorning magnit oqimi fyan=60f / p tezlik bilan aylanadi va uchta faza toki tahsirida vujudga keladi. uning aylanish tezligi asosiy magnit oqim tezligi bilan bir xil bo‘ladi. umumiy oqim f (ḟ=ḟ0+ḟya ) sinxron tezlik bilan aylanadi va rotorga nisbatan qo‘zg‘almas bo‘ladi. oqim fya iste’molchi aktiv bo‘lganda fyaq shaklida belgilanadi, u holda ḟ=ḟ0+ḟyaq , ė=ė0+ ėya . (14.3) induktiv iste’molchida ϕ=±π /2 bo‘lib, a fazasining o‘tkazgichlarida tok yakorp 1/4 davrga burilgandan so‘ng maksimal bo‘ladi va magnit oqimi fya bu momentda fyad bilan belgilanadi, f0 oqimga nisbatan magnitsizlantiruvchi bo‘ladi. shu sababli induktiv qarshilik umumiy oqimni kamaytiruvi hisoblanadi. sig‘im qarshiligi esa 14.3 – rasm. ψ=− π 2 bo‘lib, fya yakorp oqimiga qarama-qarshi …

4 / 20

) tavsifi va f0=f ( i u ) bir xil ko‘rinishga ega. f0=f ( i u ) - magnitlanish tavsifi (14.4-rasm). 14.4 – rasm. 14.5 – rasm. tashqi tavsif iu=const, =const va f =const bo‘lganda u=f ( i ) bog‘lanish tashqi tavsif deyiladi. iu uning shunday qiymatlari tanlab olinadiki inom ga u qiymatlari to‘g‘ri kelsin (14.5-rasm). tokning inom dan i=0 gacha o‘zgarishida iu o‘zgarishsiz qoladi. sinxron generatorlar chs=0,850,9 va tok kuchlanishdan orqada qoluvchi xolatlar uchun loyixalanadi. induktiv tashkil etuvchiga ega bo‘lgan tok kamaytirilganda (>0) kuchlanish ortadi, salt ishlashda esa ( i=0 ) u 0=e0 . aktiv iste’molchida (=0, >0) kuchlanish o‘zgarishi ozroq. aktiv-sig‘im (<0) iste’molchida tok kamayishi bilan kuchlanish ham kamayadi. sozlash tavsifi (14.6-rasm) yuklanma o‘zgarganda kuchlanish o‘zgarmasligi uchun, uyg‘otish toki qanday o‘zgartirilishi kerakligini ko‘rsatadi: i u=f ( i ); u=const; =sonst; f =sonst. 14.6 – rasm. sinxron dvigatellar sinxron dvigatellarning asosiy xususiyati shuki, ular ilgarilovchi tokni iste’mol qilib ishlay …

5 / 20

inxron chastotaga yoki unga yaqin chastotaga keltirib olish kerak. hozirgi vaqtda sd ni asinxron ishga tushirish keng qo‘llaniladi. dvigatelning cho‘lg‘ami uch fazali tarmoqqa ulanadi va xuddi qisqa tutashgan rotorli ad lar kabi ishga tushiriladi. dvigatel sinxron chastotaga yaqin chastotaga erishgach, uyg‘otish cho‘lg‘ami o‘zgarmas tok tarmog‘iga ulanadi va dvigatel sinxron holatga o‘tadi, ya’ni rotorning chastotasi sinxron chastotagacha kattalashadi. sinxron dvigatellarning tavsiflari tarmoq toki bilan uyg‘otish toki orasidagi it=f ( i u ) grafik bog‘lanish u – simon tavsifi deb ataladi (14.7-rasm). rasmda ikki xil nagruzka qiymatlaridagi u – simon tavsiflar ko‘rsatilgan. tavsiflarning chap qismi sd to‘yinmagan uyg‘otish rejimida, o‘ng qismi esa o‘ta to‘yingan uyg‘otish rejimida ishlashga mos keladi. tokning eng kichik qiymatiga chs=1 da erishiladi. 1-tavsif mashinaning salt ishlash rejimi uchun; 2-tavsif esa dvigatelning valida ma’lum miqdordagi mexanik yuklanma r bo‘lgandagi rejim uchun ko‘rsatilgan; 3-egri chiziq cos ϕ=f ( i u ) bog‘lanishni ifodalaydi. aylanish tezligining yuklanish momentiga bog‘liqligi n2=f (m …

6 / 20

14.7 – rasm. 14.8 – rasm. bunda i nom – mos holda generatorning nominal toki kuchlanishi va quvvati; x ' ' d - o’ta o’tkinchi qarshilik, om. yuqori kuchlanishli elektr mashinalarining aktiv qarshiligi induktiv qarshilikka nisbatan ancha kichik x /r=15÷150 ,[3⋅1,3−7 ] qisqa tutashuv toklarini hisoblashda bir qator hollarda generatorlar birlashtirib umumlashgan ekvivalent manba bilan almashtiriladi. agar qisqa tutashuv joyi generatorning chiqqichlarida yoki ularga yaqin joylashgan bo’lsa, masalan energosistemani elektrostantsiya bilan bog’lovchi transformatordan keyin bo’lsa, u holda bunday elektr mashinalar o’z parametrlari bilan sxemada hisobga olinadi. energosistemaning asosiy generator quvvati to’planadigan butun boshqa qismi yagona manba kuchlanishi o’zgarmas shinali sistema deb qaraladi. qisqa tutashuv joyi shu sistema bilan ayrim elementlar (shinalar, transformatorlar, reaktorlar) orqali bog’lanib, qisqa tutashuvning ta’minlanishi faqat ularning qarshiligi bilan ta’minlanadi. agar energosistemaning qandaydir nuqtasida uch fazali qisqa tutashuvda qisqa tutashuv tokining davriy tashkil etuvchisining boshlang’ich qiymati yoki quvvati ma’lum bo’lsa, ular orqali shu nuqtaga nisbatan sistemaning induktiv …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinxron mashinalarining qo‘llanish sohalari"

sinxron mashinalar va ularning turlari reja: 1. sinxron mashinalarning tuzilishi va vazifalari qo‘llanish sohalari 2. sinxron generatorning ishlash prinsipi. 3. sinxron generatorning tavsiflari. 4. sinxron dvigatellar. 5. sinxron dvigatelning tavsiflari. sinxron mashinalarning tuzilishi va vazifalari sinxron mashinalar asinxron mashinalar kabi o‘zgaruvchan tok mashinalari hisoblanadi. sinxron mashinalar ham generator, ham dvigatel sifatida ishlatiladi. elektr ta’minotida sinxron generatorlar asosiy elektr energiya manbai sifatida ishlatiladi. sinxron generatorlar bug‘, gaz va gidravlik turbinalar yordamida harakatga keltiriladi. birinchi holatda ular turbogeneratorlar, ikkinchi holatda esa gidrogeneratorlar deyiladi. elektrstansiyalardagi sinxron generatorlar quvvati 1200 mvt ga etadi. avt...

This file contains 20 pages in DOCX format (4.3 MB). To download "sinxron mashinalarining qo‘llanish sohalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sinxron mashinalarining qo‘llan… DOCX 20 pages Free download Telegram