qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo‘lishi tarixi

DOCX 13 pages 29.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo`lishi tarixi, ildizlari va tarbiyaviy ahamiyti. reja: 1. xalq teatri haqida ma`lumot. 2. og’zaki drama va ularning ijro yo’llari. 3. qiziqchi va masxarabozlar teatri haqida ma`lumot. 4. xalq teatri san`atining tili va badiiy xususiyatlari. 5. qo’g’irchoq teatri va uning paydo bo’lish tarixi. xalq og’zaki ijodida bolalar fol’klori va uning ijro yo’llari, mavzu doirasi haqida ma`lumot. og`zaki dramalar-xalq ijodining mustaqil turi. og`zaki drama va folklor teatrlari. og`zaki dramaning g`oyaviy -tematik yo`nalishi. masxaraboz va qiziqchilar teatri. og`zaki drama ijrochilari haqida. ko’rgazmali o’quv qurollari, fol’klorshunos olimlarning bolalar fol’klori janrlariga bag’ishlangan ilmiy-tadqiqot ishlari, risola va monografiyalarini talabalarga namoyish qilish. blits so’rov, an`anaviy ma`ruza, suhbat, qisqa test sinovlari. so’z san`atining dastlabki namunalari insoniyat nutqi paydo bo’lishi bilan yuzaga kela boshladi. masxaraboz, qiziqchi va qo’g’irchoqbozlar tomonidan yaratilgan, ular ijrosida, an`anaviy xalq teatri, spektakl’ sifatida avloddan-avlodga og’zaki ravishda o’tib kelgan dramatik asarlar og’zaki badiiy ijodning maxsus turini tashkil etadi. og’zaki dramalar an`anaviy xalq teatrining …

2 / 13

ng ijrochilik san`atini ham qamrab oladi. og`zaki dramani sahnada professional qiziqchi va masxarabozlar ijro etadi. shu sababli, odatda, u askiyaboz, qiziqchi, masxarabozlar yashagan joylarda tashkil topgan hamda satira va hmorga asoslangan. og`zaki drama tomoshalarida ko`pincha hayot qiyinchiliklari, turmush muammolari, sinfiy munosabatlar keskinligi xususida to`xtanilgani bois ularda ijrochilar harakati kontrast asosida qurilgan. fosh etish san`ati tomoshabinga ma`naviy zavq bag`ishlagan. og`zaki dramalarda ko`zbo`yamachi, poraxo`r amaldorlar, ochko`z, zolim boylar, adolatsiz, zo`ravon va qonxo`r hukmdorlar, maishiy buzuq din arboblari obrazi ko`rsatib berilgan va fosh etilgan. o`zbek fol`klorshunosligi og`zaki dramani masxaraboz va qiziqchilar teatri hamda qo`g`irchoq teatriga bo`lib o`rganadi. masxaraboz va qiziqchilar teatrida dramaturgiya, sahna bezagi, qiziqchi aktyorlar, musiqa asosiy o`rin tutadi. sirasini aytganda, masxarabozlik va qiziqchilik – asrlar davomida shakllangan og`zaki an`anadagi professional teatr hisoblanadi. uni havaskorlik harakatidan farqlovchi xususiyati ham an`anaviy xalq teatri sanalganligi bo`lib, xx asrning boshlaridayoq hzaga kelgan evropacha tipdagi o`zbek professional teatrining sarchashmasiga aylanganligidir. o`zbek an`anaviy xalq teatri o`ziga xos …

3 / 13

hlaridan e`tiboran arabcha “masxara” so`ziga fors-tojik tilidagi “bozi” (o`yin) so`zidan –“i” tovushi qisqargan holatda “-boz” shaklida qo`shilib, “masxaraboz” istilohi bunyod etilgan. lekin aktyor ma`nosida ham masxara, ham masxaraboz istilohlari baravar qo`llanib boravergan. shu ixtisosdagi ijrochilar nomlari esa shu istiloh bilan sifatlangan holda hritilishi an`anaviy tus olgan. binobarin, masxaraboz yoki masxara – xalq teatrining komik aktyori bo`lib, mazax vositasida voqeani muayyan matnga solib, hajviy tomosha ko`rinishida ijro etib beruvchi kulgi ustasi sanaladi. o`zbek an`anaviy xalq teatri uch lokal guruh doirasida tashkil topgan va rivojlangan: bular buxoro masxarabozligi, xorazm masxarabozligi va farg`ona qiziqchiligidir. buxoro masxarabozligi ikki tipga bo`lingan: birinchisi – qishloq masxarabozligi bo`lib, ko`pincha 3-5 kishidan iborat holda tomoshalar ko`rsatgan. ular kichik guruhdan tarkib topganlari sababli kichik hajmdagi maishiy mavzudagi tomoshalarni ko`rsatishda so`zga emas, asosan, harakatga va mimikaga zo`r berib ijro etishgan. shahar masxarabozligida ham, asosan, mehmonxonalarda kichik hajmli maishiy komediyalar o`ynalgan bo`lsa-da, sayllarda, katta to`ylarda yirikroq tomoshalarni namoyish etishgan. shahar masxarabozligida, …

4 / 13

boy, hasan bukri, kalsariq, mo`min qishloqi, rizo kiyik, rahimbek hez, davlat novcha, hsufjon qiziq shakarjonov, oxunjon qiziq huzurjonov, tesha qiziq, muhiddin qiziq darveshov, zaynobiddin qiziq, hojiboy tojiboev va boshqalar tomonidan muvaffaqiyat bilan davom ettirilmoqda. bulardan tashqari dorbozlar, huqqibozlar va nayrangbozlar ham xalq teatrining xodimlari sanalib, ular tarkibida yana sozandah o`yinchilar ham bo`lgan. xalq teatri tomoshalari ikki xil ko`rinishda tashkil etilgan. aytaylik, ba`zi tomoshalar ma`lum matn (og`zaki dramaturgiya) asosida ikki yoki uch aktyor ijrosida tashkil etilsa, ba`zilarida faqat birgina aktyor matnni ijro etib bergan. bu yakka aktyor teatri deyilgan. u matndagi ijobiy va salbiy obrazlarni bir o`zi ijro etgan. yoki u turli qushlar, jonivorlar ovoziga, xatti-harakatiga taqlid qilib, pantomimalar ko`rsatgan. pantomimalar ma`lum va taniqli shaxslarning fe`l-atvori, qiliqlariga taqlid qilib ham yaratilgan. biroq xalq teatrlarida ko`pincha og`zaki hikoyalar instsenirovka qilingan. masalan, “namoz”, “o`lik hvish” kabi instsenirovkalar shular jumlasidandir. masxarabozlar, asosan, erkaklardan iborat bo`lgan. o`tmishda buxoro, xorazm va farg`onada maxsus masxarabozlar teatrlari mavjud …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo‘lishi tarixi"

qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo`lishi tarixi, ildizlari va tarbiyaviy ahamiyti. reja: 1. xalq teatri haqida ma`lumot. 2. og’zaki drama va ularning ijro yo’llari. 3. qiziqchi va masxarabozlar teatri haqida ma`lumot. 4. xalq teatri san`atining tili va badiiy xususiyatlari. 5. qo’g’irchoq teatri va uning paydo bo’lish tarixi. xalq og’zaki ijodida bolalar fol’klori va uning ijro yo’llari, mavzu doirasi haqida ma`lumot. og`zaki dramalar-xalq ijodining mustaqil turi. og`zaki drama va folklor teatrlari. og`zaki dramaning g`oyaviy -tematik yo`nalishi. masxaraboz va qiziqchilar teatri. og`zaki drama ijrochilari haqida. ko’rgazmali o’quv qurollari, fol’klorshunos olimlarning bolalar fol’klori janrlariga bag’ishlangan ilmiy-tadqiqot ishlari, risola va monografiyalarini talabalarga namoyish qilish. bl...

This file contains 13 pages in DOCX format (29.1 KB). To download "qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo‘lishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qo‘g‘irchoq teatrining paydo bo… DOCX 13 pages Free download Telegram