ijtimoiylashuv jarayoni

DOC 13 pages 62.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

ijtimoiylashuv tushunchasi jarayoni, vositalari. reja: 1. ijtimoiylashmagan bolalar haqida tushuncha. 2. ijtimoiy reaksiyalarning shakllanishi. 3. ijtimoiylashuv jarayonida deprivasiya evolyusion taraqqiyotning quyi bosqichida turadigan maxluqotlar, aytaylik qumursqalarning ko’p turlari, dunyoga kelishi bilanoq o’z g’amlarini o’zlari yeya boshlaydilar va «katta»larning yordamiga juda kam ehtiyoj sezadilar. quyi maxluqlarda avlodlar yo’q, chunki turning «yosh» vakillari xulq-atvori kattalarniki bilan deyarli bir xil. biroq biz evolyusion taraqqiyotning yuqorisi tomon ko’tarilganimiz sari bunday holni kamroq uchrata boshlaymiz: oliy hayvonlar xulq-atvorning tegishli usullariga o’rganishlari kerak. sutemizuvchilarning bolalari dunyoga kelganda mutlaqo ojiz bo’lib, «katta»larning yordamiga muhtoj bo’ladi. insonlarning chaqaloqlari esa ular orasida ham eng ojizi. bola, agar loaqal dastlabki to’rt-besh yid davomida yordam olmas ekan, u yashay olmaydi. ijtimoiylashuv shunday jarayonki, unda ojiz chakaloq o’zi tug’ilgan madaniyatning mohiyatini tushunadigan, o’zini-o’zi anglay oladigan aqlli mavjudotga aylanib boradi. ijtimoiylashuv bola o’zi muloqotga kirishayottan narsalar ta’sirini passiv qabul qiladigan «madaniy prgrammalashtirish»ning ko’rinishlaridan biri emas. hayotining dastlabki daqiqalaridan boshlab chakaloq zarurat va ehtiyojlar …

2 / 13

ish insonning butun hayotida davom etadi. keyingi boblarda biz oldingi bobda ko’tarilgan «tabiat»-ga qarshi mavzusini davom etgiramiz. avval biz individning tug’ilishdan to ilk bolalikkacha davrda rivojlanishi asosiy bosqichlaridagi o’zgarishlarni alohida ajratib tahlil qilamiz. turli mualliflar bolaning nima uchun va qanday rivojlanishini turlicha izohlaydilar va biz ularning yondashuvlarini ko’rib chiqamiz va qiyoslaymiz. keyin esa individ hayotining turli bosqichlarida uning ijtimoiylashuviga ta’sir o’tkazuvchi guruh va kontekstlarni tahlil qilamiz. xarlou kuzatishlarining natijalariga solishtirish mumkinligi haqida guvohlik bermokda, biroq bolalar deprivasiyasining uzoq oqibatlarini kuzatish qiyin (chunki bu borada eksperiment o’tkazish to’g’risida gap ham bo’lishi mumkin emas). chaqaloqlarni o’rganish bola uchun ilk barqaror mehribonlikning muhimligini ko’rsatmoqsa. lekin u aynan onasi bilan bo’lishi shart emas, shuning uchun «onalar deprivasiyasi» atamasi unchalik to’g’ri emas. muhimi — chaqalokdikda va ilk bolalik chog’ida hyech bo’lmasa bir kishi bilan barqaror, hissiy yaqin munosabatlar o’rnatish. bunday munosabatlar yo’qligi kanday salbiy natijalarga olib kelishi ancha yaxshi tavsiflangan. masalan, tadqiqotlar ko’rsatishicha, shifoxonaga yotqizilayotgan …

3 / 13

i kabi o’zgarish va og’ishlar to’g’risida aniq bir narsa deyish qiyin. shunga qaramay, chaqaloqlikda barqaror mehrga qonmagan bolalar tilni egallash va intellekgual rivojlanishda orqada qolishi, kattaroq bo’lganda esa boshqalar bilan yaqin va uzoq muddatli emosional aloqalar o’rnatishi qiyinlashib qolar ekan. olti-sakkiz yoshdan keyin bunday kamchiliklarni tuzatish ancha qiyinlashadi. bolaning ijtimoiylashuvi boulbining «chaqaloqlik va ilk bolalikda jismoniy salomatlik uchun vitaminlar va oqsillar qanchalik muhim bo’lsa, aqdiy salomatlik uchun ona mehri shunchalik zarur», degan xulosasini kisman qayta ko’rib chiqishga to’g’ri keldi, hal qiluvchi rolni ona bilan muloqot, yoki mexrning yo’kdigi o’ynamas ekan. eng muhimi — har qanday mehribon odam bilan muloqot natijasida vujudga keladigan xavfsizlik tuyg’usi ekan. shunday qilib, biz insonning ijtimoiy rivojiga ilk bolalikdagi boshqa odamlar bilan uzoq muddatli aloqalar hal qiluvchi ta’sir o’tkazadi, deb xulosa chiqarishimiz mumkin. garchi ijtimoiylashuv turli madaniyatlarda turlicha vujudga kelsa ham, ko’pchilik odamlarning turli xil madaniyatlarda ijtimoiylashuvida asosiy jihatlar shundan iborat. 2 ijtimoiy pedagogika prinsiplari. «prinsip» …

4 / 13

ngicha ma’lumotlarni izoxlaydi. bu borada ijtimoiy pedagogikada yanada ko‘p qiyinchiliklar yuzaga kelmokda, ammo uning dunyoviy balog‘at yoshiga (100 yildan ortik) karamay o‘z bekistonda bu fan endi o‘z ining birinchi kadamlarini kuymokda. biz 3 ta prinsipni ko‘rib chiqamiz: tarbiya’ning tabayatga uyg‘un bo‘lishi to‘g‘risidagi prinsip, tarbiya’ning madaniy uyg‘un bo‘lishi prinsipi va gumanizim prinsipi. shu prinsiplardan har biri ijtimoiy pedagogikada o‘zining talqiniga va o‘ziga xos xususiyatiga ega. a). tarbiya’ning tabiatga uyg‘un bo‘lish prinsipi. tarbiya’ning tabiatga uyg‘un bo‘lishi - ijtimoiy pedagogika prinsipi, shunga ko‘ra ijtimoiy pedagog o‘z amaliy faoliyatida bolaning tabbiy holda rivojtanish omillariga tayanadi. tarbiya’ning tarbiyaga uyg‘un bo‘lish prinsipi ilk bor chex pedagogi yan amos komenskiy (1592-1670) bilan uning «buyuk didaktika» (1632) degan eng asosiy ishida ta’riflangan. komenskiy, inson tabiatining bir qismi va u tabiatning bir qismi sifatida uning eng asosiy, umumiy krnunlariga buysunadi, deb hisoblanadi. komenskiyning fikricha, tabiatning bu qonunlari o‘simliklar va hayvonlar olamida ham shuningdek, insonga nnsbatan ham o‘z ta’sirini o‘tkazib …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiylashuv jarayoni"

ijtimoiylashuv tushunchasi jarayoni, vositalari. reja: 1. ijtimoiylashmagan bolalar haqida tushuncha. 2. ijtimoiy reaksiyalarning shakllanishi. 3. ijtimoiylashuv jarayonida deprivasiya evolyusion taraqqiyotning quyi bosqichida turadigan maxluqotlar, aytaylik qumursqalarning ko’p turlari, dunyoga kelishi bilanoq o’z g’amlarini o’zlari yeya boshlaydilar va «katta»larning yordamiga juda kam ehtiyoj sezadilar. quyi maxluqlarda avlodlar yo’q, chunki turning «yosh» vakillari xulq-atvori kattalarniki bilan deyarli bir xil. biroq biz evolyusion taraqqiyotning yuqorisi tomon ko’tarilganimiz sari bunday holni kamroq uchrata boshlaymiz: oliy hayvonlar xulq-atvorning tegishli usullariga o’rganishlari kerak. sutemizuvchilarning bolalari dunyoga kelganda mutlaqo ojiz bo’lib, «katta»larning yordamiga muh...

This file contains 13 pages in DOC format (62.0 KB). To download "ijtimoiylashuv jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiylashuv jarayoni DOC 13 pages Free download Telegram