idrokning umumiy xususiyatlari va turlari

DOCX 17 pages 277.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

idrokning umumiy xususiyatlari idrokning umumiy xususiyatlari va turlari reja: 1. idrokning umumiy xususiyatlari 2. idrokning fiziologik asoslari 3. inson ob’ektlarni qanday taniydi! 4. idrokning asosiy xususiyatlari va turlari idrokning umumiy xususiyatlari idrok-bu jismoniy stimullarning sezgi organlarining retseptorlari yuzalariga bevosita ta’siri natijasida yuzaga keladigan ob’ektlar, vaziyatlar, hodisalarning yaxlit aksi. oldingi bobda biz hissiyotni ko’rib chiqdik. ushbu jarayonning mohiyati, shuningdek, mavjud dunyoni aks ettirishdir. "sezgi" va "idrok" tushunchalari bir-biri bilan bog’liq, ammo ular orasida tub farqlar mavjud. sezgilar haqida gapirganda, ularning mazmuni aks ettirishning elementar shakllaridan tashqariga chiqmasligini va sezgi jarayonlarining mohiyati atrofimizdagi dunyo ob’ektlari va hodisalarining faqat individual xususiyatlarini aks ettirishdan iboratligini ta’kidladik. biroq, tashqi dunyoni aks ettirishning haqiqiy jarayonlari elementar shakllardan ancha yuqori. inson izolyatsiya qilingan yorug’lik yoki rang dog’lari, tovushlar yoki teginishlar dunyosida yashamaydi, u narsalar, predmetlar va shakllar dunyosida, qiyin vaziyatlar dunyosida yashaydi. biror kishi nimani sezmasin, har doim uning oldida yaxlit tasvirlar shaklida paydo bo’ladi. ushbu tasvirlarning …

2 / 17

a o’tadi. shuning uchun idrok va sezgi o’rtasidagi asosiy farq bu bizga ta’sir qiladigan hamma narsani anglashning ob’ektivligi, ya’ni haqiqiy dunyo ob’ektini uning barcha xususiyatlarining yig’indisida aks ettirish yoki boshqacha qilib aytganda, ob’ektning yaxlit namoyishi. siz taxmin qilganingizdek, idrok hissiyotni o’z ichiga oladi va unga asoslanadi. bundan tashqari, har qanday sezgi tasviri bir qator sezgilarni o’z ichiga oladi, chunki har qanday ob’ekt yoki hodisa juda ko’p va turli xil xususiyatlarga ega, ularning har biri boshqa xususiyatlardan mustaqil ravishda sensatsiyani keltirib chiqarishi mumkin. biroq, bunday jarayon (nisbatan oddiy sezgilardan — idrokning murakkab tasviriga) individual sezgilarning oddiy yig’indisi ekanligiga ishonish xato bo’ladi. aslida, butun ob’ektlar yoki vaziyatlarni idrok etish (yoki aks ettirish) ancha murakkab. sezgilarga qo’shimcha ravishda, idrok etish jarayonida oldingi tajribalar, idrok etilayotgan narsalarni tushunish jarayonlari ishtirok etadi, ya’ni. jarayoniga xotira va fikrlash kabi yanada yuqori darajadagi aqliy jarayonlar kiradi. shuning uchun idrok ko’pincha insonning sezgi tizimi deb ataladi. hozirgi vaqtda …

3 / 17

sintetik ishlarni talab qiladi. avvalo, atrofimizdagi dunyoning ob’ektlari va hodisalari to’g’risida biz olgan ma’lumotlar hech qanday tarzda sezgi organlarining oddiy qo’zg’atish xususiyati va periferik idrok etuvchi organlardan miya yarim korteksiga qo’zg’alishni keltirib chiqarishi natijasi emas. idrok jarayoniga har doim vosita komponentlari kiradi (ob’ektlarni his qilish va muayyan ob’ektlarni idrok etishda ko’z harakati; nutqni idrok etishda tegishli tovushlarni kuylash yoki talaffuz qilish). shuning uchun idrok sub’ektning idrok etuvchi (idrok qiluvchi) faoliyati sifatida eng to’g’ri belgilanadi. ushbu faoliyatning natijasi biz haqiqiy hayotda duch keladigan mavzuning yaxlit tasviridir. o’z navbatida, mavzuni yaxlit aks ettirish bir vaqtning o’zida ahamiyatsiz narsalardan chalg’itish (mavhumlik) bilan asosiy etakchi belgilarning ta’sir etuvchi xususiyatlarini (rangi, shakli, vazni, ta’mi va boshqalar) butun majmuasidan ajratishni talab qiladi. ehtimol, agar biz ushbu idrok etanida fikrlash pertseptiv tasvirni shakllantirishda ishtirok etishi mumkin degan taxminni bildirsak, xato qilmaymiz. shu bilan birga, idrokning keyingi bosqichi asosiy muhim xususiyatlar guruhini birlashtirishni va qabul qilingan xususiyatlar majmuasini …

4 / 17

akkab va batafsil shakllarda bo’ladi. bunday ob’ektlarni to’liq idrok etish murakkab analitik va sintetik ish natijasida yuzaga keladi, bunda ba’zi muhim xususiyatlar ajralib turadi, boshqalari to’xtatiladi (tormozlanadi), ahamiyatsiz va sezilgan belgilar bitta mazmunli yaxlitlikka birlashtiriladi. shuning uchun haqiqiy dunyo ob’ektini tanib olish yoki aks ettirish tezligi ko’p jihatdan idrokning jarayon sifatida qanchalik faol ekanligi bilan belgilanadi, ya’ni. ushbu ob’ektning aks etishi qanchalik faol. shunday qilib, idrokda bizning u yoki bu ob’ektni idrok etish istagimiz, uni idrok etish zarurati yoki majburiyatlari ongi, yaxshiroq idrokka erishishga qaratilgan ixtiyoriy harakatlar, bu holatlarda biz ko’rsatadigan qat’iyat katta rol o’ynaydi. shunday qilib, e’tibor va yo’nalish (bu holda istak) haqiqiy dunyo ob’ektini idrok etishda ishtirok etadi. atrofimizdagi dunyo ob’ektlarini idrok etish istagining roli haqida gapirganda, biz o’zimiz sezgan narsaga bo’lgan munosabatimiz idrok etish jarayoni uchun katta ahamiyatga ega ekanligini beixtiyor isbotlaymiz. mavzu biz uchun qiziqarli yoki befarq bo’lishi mumkin, ya’ni u bizda turli xil his-tuyg’ularni uyg’otishi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrokning umumiy xususiyatlari va turlari"

idrokning umumiy xususiyatlari idrokning umumiy xususiyatlari va turlari reja: 1. idrokning umumiy xususiyatlari 2. idrokning fiziologik asoslari 3. inson ob’ektlarni qanday taniydi! 4. idrokning asosiy xususiyatlari va turlari idrokning umumiy xususiyatlari idrok-bu jismoniy stimullarning sezgi organlarining retseptorlari yuzalariga bevosita ta’siri natijasida yuzaga keladigan ob’ektlar, vaziyatlar, hodisalarning yaxlit aksi. oldingi bobda biz hissiyotni ko’rib chiqdik. ushbu jarayonning mohiyati, shuningdek, mavjud dunyoni aks ettirishdir. "sezgi" va "idrok" tushunchalari bir-biri bilan bog’liq, ammo ular orasida tub farqlar mavjud. sezgilar haqida gapirganda, ularning mazmuni aks ettirishning elementar shakllaridan tashqariga chiqmasligini va sezgi jarayonlarining mohiyati atrofimizdagi...

This file contains 17 pages in DOCX format (277.9 KB). To download "idrokning umumiy xususiyatlari va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: idrokning umumiy xususiyatlari … DOCX 17 pages Free download Telegram