jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar

PPTX 28 стр. 166,0 КБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 166,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar reja 1. xalqaro mehnat taqsimoti rivojiga oid ta'limotlarning xx asrdagi xususiyatlari. 2. xalqaro kapital harakati va investitsiyalarga oid nazariyalar 3. xalqaro valyuta munosabatlari 4. jahonshumul iqtisodiy muammolar 5. rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti to'g'risidagi nazariyalar 6. insoniy rivojlanish kontseptsiyasi tayanch iboralar jahon xo'jaligi; mehnat taqsimoti; ixtisoslashuv; integratsiya; mo'tlaq afzallik; nisbiy, solishtrima afzallik; investitsiya; kapital harakati; rivojlanayotgan mamlakatlar; insoniy rivojlanish kontseptsiyalash quvvati; xalqaro iqtisodiy ittifoqlar jahon xo'jaligi bu xalqaro mehnat taqsimoti, savdo-ishlab chiqarish, moliyaviy va ilmiy-texnikaviy aloqalar orqali birlashgan turli mamlakatlar xo'jaliklari tizimidir. iqtisodiy hayotning baynalminallashuvi bu mamlakatlarning jahon miqyosida iqtisodiy aloqalarining kuchayishi hamda iqtisodiy munosabatlarning tobora kengroq jabhalarini qamrab olish jarayonidir. xalqaro mehnat taqsimoti (xmt) bu alohida mamlakatlarning tovar va xizmatlarning ma'lum turlarini ishlab chiqarish bo'yicha ixtisoslashuvidir. xalqaro mehnat taqsimoti rivojiga oid ta'limotlarning xx asrdagi xususiyatlari. hozirgacha biz asosan ayrim mamlakatlardagi milliy iqtisodiyot, iqtisodiy jarayonlar to'g'risida fikr yuritdik. ammo iqtisodiyotga xos bo'lgan …

2 / 28

n. bu xalqaro savdo yo'li xiv-xv asrlarda amir temurning olib borgan iqtisodiy siyosati tufayli keng rivojlandi. 60-yillarda texnologik harakterdagi yangi xalqaro mehnat taqsimoti kontseptsiyalari paydo bo'ldi. bular orasida eng yaxshi ma'lum bo'lgani «tovar hayotining tsikli» nazariyasidir, uning mualliflari amerikalik iqtisodiyotchilar g.xofbauer, r.vernon, m.pozner va boshqalar hisoblanadi. uning asosini qayta ishlash sanoatidagi xalqaro mehnat taqsimoti tashkil etadi. sanoatda paydo bo'ladigan texnologik jihatdan har bir yangi mahsulot kirish, eksponent o'sish, sekinlashuv va tugash tsiklini o'tadiki, bu tartib ishlab chiqarishga joriy etish, kengayish, kamolot va eskirish jarayoniga to'g'ri keladi (jami 5 stadiya). ishlab chiqarishni joriy etish fazasida yangi mahsulotni tayyorlash asosan yuqori rivojlangan ilmiy-texnik bazaga va bozorda shu mahsulotning raqobatbardoshlig'ini sinovchi sharoitning mavjudligiga bog'liq. o'sish va kengayish fazasi uchun industrial bazaning quvvati bilan belgilanadigan mahsulotni ommaviy ravishda ishlab chiqarishni tashkil etish harakterlidir. etuklik, kamolot fazasida mahsulot ishlab chiqarish soddalashib, ommaviy tus oladi. so'nggi (eskirish) fazasi mazqur mahsulot o'rnini qoplovchi yangi takomillashgan mahsulotning paydo …

3 / 28

iston paxta, qozog'iston bug'doy etishtirishga ixtisoslashgan. detallar bo'yicha ixtisoslashuv bunda dunyo mamlakatlari muayyan bir tovarning tarkibiy qismlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashadi. masalan, boing-747 ning detallarini 17 ta mamlakat ishlab chiqaradi. yaratilayotgan tovar modellari bo'yicha ixtisoslashuv bunda dunyo mamlakatlari muayyan bir tovarning turli xil modellarini ishlab chiqarishga ixtisoslashadi. masalan, gm ning ayrim modellari o'zbekistonda ishlab chiqarilsa, boshqa modellari aqsh ning o'zida ishlab chiqariladi. xalqaro kapital harakati va investitsiyalarga oid nazariyalar hozirgi davrda amerikaliklar yapon avtomobillarini minadilar, shvedlar frantsuzlar pishlog'ini iste'mol qiladilar, kanadaliklar koreys kompyuterlarini sotib oladilar, italiyaliklar liviya neftidan foydalanadilar, ruslar amerikaliklar donidan non pishiradilar. bu savdo munosabatida ichki savdoga nisbatan ikkita o'ziga xoslik mavjud. birinchidan, xalqaro savdoda ishtirok etuvchi firmalar va iste'molchilar turli mamlakatlarda yashaydilar. birinchi paydo bo'ladigan savol shundan iboratki, nega o'zi xalqaro savdo mavjud xalqaro savdo bu turli davlat-milliy xo'jaliklari o'rtasidagi tovar va xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir. bu esa eksport va importda o'z ifodasini topadi. eksport import bu tovarlarni chet …

4 / 28

ababli kapital harakati ro'y beradi. «jamg'armalar»ning ortiqchaligi mamlakatni iqtisodiy depressiya va ishsizlikka olib boradigan eng muhim omil deb qaraladi. unga qarshi ko'rash yoki uning oldini olish uchun «jamg'armalar» hisobiga qo'shimcha tovar eksportini moliyalash zarur deb topiladi. ammo bunda import oshmasligi, ya'ni kapital chiqarish yo'li bilan hal etilishi kerak. xalqaro iqtisodiy integratsiya bu turli mamlakatlar iqtisodiy aloqalarining barqarorlashib, chuqurlashib rivojlanishi, ular xo'jaliklarining chambarchas birlashish jarayonlaridir. olimlarning fikricha, iqtisodiy integratsiyaning asosiy ijtimoiy-siyosiy oqibatlari quyidagilardan iborat bo'ladi: ishlab chiqarishning doimo o'sishi va iqtisodiy inqirozlarning bo'lmasligi ta'minlanadi; iqtisodiyotning doimo o'sishi tufayli aholining turmush darajasi ko'tariladi; ishchi va kapitalistlar o'rtasidagi sotsial sheriklikni rivojlantiradi; turli mamlakatlar o'rtasidagi qarama-qarshiliklar va siyosiy nifoqlar tugatiladi. demak, iqtisodiy integratsiya kapitalistik jamiyatga xos bo'lgan illatlarni kamaytirish vositasi sifatida qaraladi xalqaro iqtisodiy integratsiyaning asosiy shakllari erkin savdo hududlari bu iqtisodiy integratsiyaning eng oddiy shakli bo'lib, uning doirasida qatnashuvchi mamlakatlar o'rtasidagi savdo cheklashlari bekor qilinadi. bojxona ittifoqi iqtisodiy integratsiyaning bu shakli erkin savdo …

5 / 28

o iqtisodiy integratsiyaning eng oliy shakli hisoblanadi. bunda iqtisodiy integratsiyaning barcha qarab chiqilgan shakllari umumiy iqtisodiy va valyuta-moliyaviy siyosat o'tkazish bilan birga uyg'unlashadi. xalqaro valyuta munosabatlari iqtisodchi olimlar xalqaro valyuta munosabatlariga alohida e'tibor beradilar. valyuta bozorida milliy valyuta chet el valyutasiga (masalan, aqsh dollari, meksika pesosi, nemis markasi, iena yoki funt sterling) almashtiriladi. almashuv (valyuta) kursi - bu chet el valyutasi birligining milliy puldagi ifodasidir. bu munosabatlar har kuni, hatto har soatda o'zgarib turishi mumkin. valyuta kursini stabil (turg'un) qilish uchun to'lov balanslarining tengligiga erishish yo'li taklif etiladi. xalqaro valyuta-kredit munosabatlari bu pulning jahon xo'jaligida amal qilishi va turli xalqaro iqtisodiy aloqalarga (tashqi savdo, ishchi kuchi va kapital migratsiyasi, daromadlar, qarzlar va subsidiyalar oqimi, ilmiy-texnikaviy mahsulotlarni ayirboshlash, turizm va h.k.) xizmat qilishi bilan bog'liq iqtisodiy munosabatlardir. jahon valyuta tizimining rivojlanish bosqichlari birinchi bosqich 1879-1934 yillarni o'z ichiga olib, bunda oltin standart sifatidagi pul tizimi ustunlikka ega bo'lgan. ikkinchi bosqich 1944-1971 …

6 / 28

yo'qotilishi, defitsit, ya'ni valyuta arzonlashuvini keltirib chiqaradi. 3. kapital oqib o'tishi. mamlakat ichida foiz stavkalarining oshishi kapitalni jalb etadi va bu bilan milliy valyutaning qimmatlashuvini keltirib chiqaradi. valyuta kursi bu bir mamlakat valyutasining boshqa mamlakat valyutasidagi ifodalanishidir. valyuta kurslariga bevosita ta'sir ko'rsatuvchi omillar 1 milliy daromad va ishlab chiqarish xarajatlari darajasi; 2 milliy iste'molchilarning real xarid qilish layoqati va mamlakatdagi inflyatsiya darajasi; 3 valyutalarga talab va taklifga ta'sir ko'rsatuvchi to'lov balansi holati; 4 mamlakatdagi foiz stavkasi darajasi; 5 valyutaga jahon bozoridagi ishonch va h. k. likvidlik (haridorgirlik) muammosini hal etish borasida iqtisodchilar (j.m.keyns, r.triffin va boshqalar) «yuqori likvidlik boshqariladigan valyuta» chiqarishni tushunadilar yoki xalqaro valyuta munosabatlariga ichki qog'oz-pul munosabatini tartibga soladigan tamoyillarni qo'llashni taklif etadilar. oxir-oqibatda bu loyihalarning mohiyati shundaki, to'lov balans saldosi aktiv bo'lgan davlatlar to'lov balansi defitsit (kamomad) bo'lgan davlatlarga kredit berishga majbur qilishga qaratiladi. shu maqsadda xalqaro valyuta chiqarish taklif etiladi. bu valyuta qo'shimcha likvidli mablag'ni ta'minlaydi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar"

jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar reja 1. xalqaro mehnat taqsimoti rivojiga oid ta'limotlarning xx asrdagi xususiyatlari. 2. xalqaro kapital harakati va investitsiyalarga oid nazariyalar 3. xalqaro valyuta munosabatlari 4. jahonshumul iqtisodiy muammolar 5. rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti to'g'risidagi nazariyalar 6. insoniy rivojlanish kontseptsiyasi tayanch iboralar jahon xo'jaligi; mehnat taqsimoti; ixtisoslashuv; integratsiya; mo'tlaq afzallik; nisbiy, solishtrima afzallik; investitsiya; kapital harakati; rivojlanayotgan mamlakatlar; insoniy rivojlanish kontseptsiyalash quvvati; xalqaro iqtisodiy ittifoqlar jahon xo'jaligi bu xalqaro mehnat taqsimoti, savdo-ishlab chiqarish, moliyaviy va ilmiy-texnikaviy alo...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPTX (166,0 КБ). Чтобы скачать "jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon xo'jaligi to'g'risidagi i… PPTX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram