jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar

DOCX 17 pages 45.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu. jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar. reja: 1. jahon xo'jaligidagi integratsiya va ixtisoslashuv. jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy nazariyaning asosiy xususiyatlari. a.smitning «mutloq afzallik nazariyasi». tashqi savdoda xarajatlarning roli. d.rikardoning «nisbiy afzallik nazariyasi». mehnat taqsimoti va mehnat unumdorligining urni. solishtirma xarajat ustuvorligi. ishlab chiqarish omillari nazariyasi. e.xeksher-b. olin nazariyalari. 2. «tovar xayotining tsikli» nazariyalari. 3. j.xiksning ilmiy-texnik progress bilan bog'liq iqtisodiy qarashlari. jahonshumul iqtisodiy muammolar. rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti to'g'risidagi g'oyalar. 4. insoniy rivojlanish kontseptsiyasi. 5. xalqaro iqtisodiy tashqilotlar. jahon bozorining vujudga kelishi ko'pincha xv asr oxiri va xvi asr boshi bilan belgilanadi. bu fikrda ham jon bor albatta, chunki buyuk geografik kashfiyotlar tufayli amerika qit'asi, ko'plab yangi orol va mamlakatlar ochildi. ular bilan dengiz orqali iqtisodiy aloqa kuchaydi, mustamlakachilik tizimi vujudga keldi. iqtisodiyotning baynalmilallashuv jarayoni doim rivojlanishda bo'ldi va ayniqsa ikkinchi jahon urushidan keyin bu jarayon mazmun jihatdan tobora chuqurlashib, hududi kengayib bormoqda. jahon xo'jaligi, uning paydo bo'lishi, rivojlanishi va takomillashuv …

2 / 17

zaro bog'lanish, savdo-sotiq, madaniy aloqalar kuchayib bormoqda. ayniqsa, xalqaro savdo munosabatlari bu borada etakchi o'rinni egallaydi va iqtisodiy ta'limotlarda ham bu sohada muhim yutuqlar mavjud. xalqaro iqtisodiy integrasiya dastlab savdo sohasida keng tus olgan. a.smit tomonidan mutloq afzallik prinsipi ishlab chiqilgan, unga ko'ra, eng kam xarajat talab etuvchi tovarlar ishlab chiqarish va eksport qilish samaralidi va aksincha. klassik iqtisodiy maktab vakili d.rikardo birinchilardan bo'lib mehnat taqsimoti faqat ayrim ishlab chiqarish sohasidagina emas(a.smit fikri), balki xalqaro ko'lamda ham ob'ektiv zarurat ekanligini isbotlab berdi.olimning fikri shundan iboratki, prinsipial jihatdan qaralsa, har bir davlat o'ziga kerakli barcha narsani (tovarlarni) ishlab chiqarishi mumkin, ammo bu iqtisodiy jihatdan qanchalik to'g'ri, degan savol tug'iladi. unga javob berib, rikardo aytadiki, har bir davlat ma'lum bir mahsulotlarni ishlab chiqarishda ixtisoslashadi va nisbiy afzallikka, ustunlikka ega bo'ladi. masalan, shotlandiyada suli, portugaliyada faqat vino ishlab chiqarish samaraliroqdir, chunki sarf-xarajatlar miqdori eng kam bo'lgan sohani rivojlantirish afzaldir. bunda albatta, tabiiy sharoit, …

3 / 17

er, b.olin (shvesiya), p.samuelson tomonidan yaratilgan «ishlab chiqarish omillarining xalqaro taqsimoti» nazariyasi (modeli) tipik hisoblanadi. ularning fikricha, har mamlakat iqtisodiyoti ishlab chiqarish omillari bilan bir xil ta'minlanmaganligi bilan, demak har bir omilning turlicha bahoga egaligi (ish haqi, foiz, renta) bilan xarakterlanadi. ayrim mamlakatlarda mehnat asosiy omil (boshqasidan son jihatdan ko'p) bo'lsa, uning narxi kapital va erga nisbatan past baholanadi; kapital mo'l bo'lgan mamlakatda u boshqa ikki ishlab chiqarish omiliga nisbatan arzon bo'ladi. har bir mamlakat o'zining ustunligini realizasiya qilishga intiladi, jahon bozoriga ishlab chiqarish omili nisbatan arzon bo'lgan yo'l bilan tayyorlangan tovarlar ko'proq chiqariladi. bunday ishlab chiqarish ixtisoslashuvi shunga olib keladiki, barcha davlatlar o'ziga qulay va foydali bo'lgan xo'jalik tarmoqlarini rivojlantirib, qulay sharoit bo'lmagan boshqalaridan voz kechadi. bu nazariya ishlab chiqarishning chiqimlarini mutlaqlashtiradi va xalqaro ixtisoslashuvning yagona mezoniga asoslanadi. shu sababli jahon savdosi uyg'un (garmonik) jarayon deb qaraladi. bunda jahondagi real shart-sharoitlar to'la hisobga olinmaydi, masalan o'z davrida mustamlaka egasi …

4 / 17

sabab va oqibatlarini aniqlash masalalari asos qilib olingan. ularning fikricha, kapital chiqarish asosan yirik korporasiyalar tomonidan amalga oshiriladi va boshqa mamlakat kompaniyalarining chet eldagi iqtisodiy pozisiyalari bilan raqobatga duch keladi. buning sababi shuki, hozirgi sharoitda rentabel ishlab chiqarishni tashkil etish asosan chet eldagi bozorlarni egallash bilan bog'liq. e.x.chemberlin monopolistik konkurensiya na'zariyasini ishlab chiqdi, unga ko'ra monopolistik konkurensiya ishlab chiqarish va kapital konsentrasiyasi tufayli emas, balki firmaning bozorga, iste'molchilarning shaxsiy talablariga muvaffaqiyatli moslashishi natijasidir. jahonshumul iqtisodiy muammolar. rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti to'g'risidagi g'oyalar o'zaro iqtisodiy va ayniqsa savdo munosabatlarining nafi hammaga ayon bo'lishiga qaramay, davlatlar o'rtasidagi munosabatlar odatda garmoniya asosida emas, balki qarama- qarshiliklar asosida rivojlanmoqda. boy va kambag'al mamlakatlar o'rtasida savdodan tushadigan daromadlarni taqsimlashda kelishmovchiliklar kuchayib bormoqda. 4-jadvalda jahondagi mamlakatlarda daromadlar taqsimoti keltirilgan (jahon banki ma'lumotlari). lekin keyingi davrda ilgari qoloq bo'lgan davlatlarning ayrimlari olib borilgan to'g'ri iqtisodiy siyosat tufayli rivojlanish, taraqqiyot yo'liga kirib oldilar, ularning soni tobora osltib bormoqda. ularning …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar"

mavzu. jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar. reja: 1. jahon xo'jaligidagi integratsiya va ixtisoslashuv. jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy nazariyaning asosiy xususiyatlari. a.smitning «mutloq afzallik nazariyasi». tashqi savdoda xarajatlarning roli. d.rikardoning «nisbiy afzallik nazariyasi». mehnat taqsimoti va mehnat unumdorligining urni. solishtirma xarajat ustuvorligi. ishlab chiqarish omillari nazariyasi. e.xeksher-b. olin nazariyalari. 2. «tovar xayotining tsikli» nazariyalari. 3. j.xiksning ilmiy-texnik progress bilan bog'liq iqtisodiy qarashlari. jahonshumul iqtisodiy muammolar. rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti to'g'risidagi g'oyalar. 4. insoniy rivojlanish kontseptsiyasi. 5. xalqaro iqtisodiy tashqilotlar. jahon bozorining vujudga kelishi ko'pincha xv...

This file contains 17 pages in DOCX format (45.9 KB). To download "jahon xo'jaligi to'g'risidagi iqtisodiy ta'limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon xo'jaligi to'g'risidagi i… DOCX 17 pages Free download Telegram