makiavelliningʼʼxukmdorʼʼasari

PPTX 13 pages 2.1 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

n.makiavelining 'hukmdor asari tarix falsafasi makiavellining ʼʼxukmdorʼʼ asari italiyalik faylasuf makiavelli florentsiyadagi aslzoda, ammo uncha boy bo‘lmagan oilada o‘sdi. uning tarjimai holida ko‘pgina noaniqliklar mavjud. makiavelli 1498 yildan davlat xizmatchisi bo‘lib ishlay boshladi. makiavelli garchi yuqori mansablarda ishlamasa-da, katta siyosatning sir-asrorlarini yaxshi bilardi. 1512 yil hukumat tepasiga medichi kelishi bilan makiavelli florentsiyadan quvib chiqarildi. u keyinchalik hibsga olinib, qiynoqqa solingani haqida ham ma’lumotlar bor. makiavelli ham barcha kashfiyotchi ijodkorlar kabi ta’qib va tazyiqlarga duchor bo‘lgan. jan boden va tommazo kampanella birinchi bo‘lib makiavelli qarashlarini qoralashgan. makiavelli an’anaviy ravishda siyosat olamining faylasufi hisoblanib kelgan. uning quyidagi asarlari ma’lum: «hukmdor» (1513), «tit liviyning birinchi 10 ta kitobiga doir mulohazalar» (1516-1517), «mandragora» (1518), «harbiy san’at to‘g‘risida» (1519-1520), «andriya» (1519), «katruchcho kastrakani hayoti» (1520), «florentsiya tarixi», «til haqida so‘zlashuv». bularning orasida eng mashhuri «hukmdor» asaridir. 1559 yilda makiavellining hamma asarlari ilk «taqiqlangan kitoblar ro‘yxati»ga kiritilgan. nikkolo makiavellining "hukmdor" asari o‘rta asrlarda yaratilgan bo‘lib, bugungi …

2 / 13

siyosatning muvaffaqiyatini tashkil qildai. asar o‘ta jiddiy mavzuga bag‘ishlanib, unda o‘ta jiddiy masalalar muhokama qilingan bo‘lsada, ungil hazil-mutoyibaga ham yo‘g‘rilkanki, kitob bundan besh asr ilgari emas, ayni bizning zamonamizda zilganga o‘xshaydi. maqsad vositani oqlaydi. * * * faqirligim — halolligim va sodiqligim isboti. * * * har qanday vaziyatda ham marhamatli bo‘lishni istovchi odamga ko‘plab marhamatsiz kishilar orasida halok bo‘lishdan o‘zga yo‘l qolmaydi. * * * hokimiyatni saqlab qolishni istovchi odam zolimlikka tayanishi kerak. * * * har bir ishni u qanday vositalar bilan amalga oshirilganiga qarab emas, balki maqsadga erishilgan-erishilmaganiga ko‘ra baholaydilar. * * * zamon va axloqiy mezonlar o‘zgaruvchandir. shuning uchun zamonga peshvoz chiqqan kimsaning hamma orzusi ushaladi va u baxtiyor bo‘ladi. zamondan va vaziyatdan yuz o‘girgan odam baxtsizlikka mahkum. xushomadni yo‘qotishga uringan hukmdor o‘ziga nisbatan nafrat uyg‘otib qo‘yishi mumkin. buning sababi shunday izohlanadi: tabiblar deydilarki, sil kasalligini boshlang‘ich davrda aniqlash qiyin, ammo davolash oson. agar xastalik o‘tkazib …

3 / 13

ramaydi. har qanday qarorning shubhali ekaniga tan berish kerak. chunki odatda bir ko‘ngilsizlikka chap berib, ikkinchisiga ro‘para bo‘lamiz. ammo barcha ko‘ngilsizliklarni taroziga solib, eng oz darajadagisini ezgulik deb qadrlash aqllilikdir. * * * yaxshilik ham xuddi yomonlik kabi nafrat uyg‘otishi mumkin. * * * garchi yangi tartiblar odamlar ongini o‘zgartirsa-da, eskisini imkon qadar ko‘proq saqlab qolish kerak. hech bir ish yo‘qki, uning amalga oshishi eski tartiblarni yangilari bilan almashtirishga nisbatan og‘irroq, kechishi xavfliroq, muvaffaqiyati shubhaliroq bo‘lsin. yangi tartiblarni joriy etishni boshlagan har bir odamni eski tartib tarafdorlarining adovati, yangilaridan manfaatdorlarning beparvoligi kutadi. beparvolikni qisman qonun himoyasidagi raqibdan cho‘chish, qisman amaliyotda ijobiy baho olmaguncha yangilikka ishonmaydigan odamlarning ishonchsizligi bilan izohlash mumkin. eskilik tarafdorlari imkoniyat tug‘ilishi hamonoq shiddat bilan xuruj qilganda, yangilik tarafdorlari sustkashlik bilan mudofaaga o‘tadilar. * * * faqat o‘zingga va jasoratingga asoslangan himoyadan yaxshirog‘i, ishonchlirog‘i, pishiqrog‘i yo‘q. makiavellining yaratgan tarixida ilohiy qudrat uchun joy yo‘qdir. jamiyatdagi barcha voqealar va …

4 / 13

igi taqdirdagi o‘zgarishlarga ham ta’sir qiladi.-deb yozadi makiavelli. makiavelli fikricha inson faqat taqdirga bo‘ysunib yashash xatodir. u o‘z qo‘lidan kelgan faoliyatni yuritishi kerak va bu faoliyat orqali u o‘z taqdiriga ta’sir ko‘rsatadi. “taqdir xuddi asov daryoga o‘xshaydi, u yo‘lida duch kelgan barcha narsalarni oqizib yuboradi. ammo bu daryoning o‘zani va oqimini bilgan siyosatchi ehtiyotkorlik bilan oldindan harakat qilishi mumkin. u xavf- xatarni oldini olish uchun darayoning ayrim joylariga to‘g‘on qurishi mumkin va bu to‘g‘onlar orqali o‘zini xavf-xatardan asaraydi. taqdir o‘yinlarida omad ko‘proq tavakkal qiluvchilarga kulib boqadi” deb yozadi makiavelli. insonlar tomonidan sodir bo‘ladigan buzg‘unchiliklarga qarshi davlat qonun-qoidalar ishlab chiqaradi. dinning kelib chiqishi masalasiga to‘xtab makiavelli bu masalani uning ijtimoiy zaruriyatdan paydo bo‘lganligini uqtirib o‘tadi. xalq birligini ta’minlovchi asosiy ijtimoiy kuchlardan biri bu dindir. xristian dinining axloqiy asoslari makiavelli davridagi biron-bir yevropa davlatlarida e’tiborga olinmadi. agar bu axloqiy printsiplarga rioya qilinganda edi deb hisoblaydi. makiavelli-yevropa davlatlari o‘rtasidagi nizolarga barham berilgan bo‘lur …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makiavelliningʼʼxukmdorʼʼasari"

n.makiavelining 'hukmdor asari tarix falsafasi makiavellining ʼʼxukmdorʼʼ asari italiyalik faylasuf makiavelli florentsiyadagi aslzoda, ammo uncha boy bo‘lmagan oilada o‘sdi. uning tarjimai holida ko‘pgina noaniqliklar mavjud. makiavelli 1498 yildan davlat xizmatchisi bo‘lib ishlay boshladi. makiavelli garchi yuqori mansablarda ishlamasa-da, katta siyosatning sir-asrorlarini yaxshi bilardi. 1512 yil hukumat tepasiga medichi kelishi bilan makiavelli florentsiyadan quvib chiqarildi. u keyinchalik hibsga olinib, qiynoqqa solingani haqida ham ma’lumotlar bor. makiavelli ham barcha kashfiyotchi ijodkorlar kabi ta’qib va tazyiqlarga duchor bo‘lgan. jan boden va tommazo kampanella birinchi bo‘lib makiavelli qarashlarini qoralashgan. makiavelli an’anaviy ravishda siyosat olamining faylasufi hisobl...

This file contains 13 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "makiavelliningʼʼxukmdorʼʼasari", click the Telegram button on the left.

Tags: makiavelliningʼʼxukmdorʼʼasari PPTX 13 pages Free download Telegram