yerdasodir buladigan geologik jarayonlar

PPTX 14 pages 834.2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 834.2 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura qurilish universiteti texnologiya fakulteti injinering geologiya mustaqil ish mavzu:yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. bajardi:23-22 guruh talabas: turayev bekzod qabul qildi: sodiqov a toshkent – 2023 mavzu:yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. reja: 1.yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. 2.geologik jarayonlarning turlari. 3.seysmik hodisalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar. tabiatda uchraydigan tog‘ jinslarining kimyoviy va fizik kuchlar tahsirida paydo bo‘lish jarayoniga geologik hodisalar deyiladi. yerning ichki va sirtqi qatlamlarida o‘zaro munosabatdagi ichki va tashqi kuchlar tahsirida uzluksiz geologik hodisalar sodir bo‘lib turadi. geologik hodisalar ikki xil bo‘lib, ular endogen va ekzogen hodisalarga bo‘linadi. endogen hodisalar yerning ichki dinamik kuchlari – katta bosim va yadroning yuqori temperaturasi tahsirida kelib chiqadi. ular tashqi muhitga kamdan-kam bog‘liq bo‘ladi. ekzogen hodisalar yerning sirtqi qismida bo‘lib, ko‘pincha tashqi dinamik kuchlari kam bosim va past temperatura tahsirida vujudga keladi. yer qa’rida yer ichki kuchlarining ta’sir etishidan yuzaga keladigan geologik jarayonlar. yer …

2 / 14

aga keladigan kuchlar hisobiga paydo bo’ladi. gravitatsion kuchlarning yer po’stida notekis taqsimlanishi unda turli zichlik hamda tektonik faolliqdagi qismlar bo’linishi, qatlamlarning deformatsiyalanishiga va metamorfizmga uchrashiga sabab bo’ladi. endogen jarayonlarda materiyaning bo`linishi foydali qazilmalarni juda muhim guruhlarini shakillanishiga (ko`pchilik metall rudalarni, slyo`dalarni, qimmatbaho toshlarni va boshqalarni), shuningdek stihiyali fojia ko`rinishlarini keltirib chiqaradi, qaysiki ularni o`rganish ular bilan bog`liq bo`lgan fojialar haqida oldindan ogohlantirish imkonini beradi. shuning uchun endogen jarayonlarni o`rganish faqatgina ilmiy ahamiyatga ega bo`lmasdan balki amaliy ahamiyatga ham endogen jarayonlar chuqur yer qaridan chiqayotgan magmaning shakilanishi va uning yer yuzasiga chiqishi hisobiga yer tarkibini va shaklini o`zgartiradi. relyef ham chuqur magmatik jinslar ham yer yuzasi sharoitiga mutloq turg`un emas. yer qarida shakilangan jinslar o`sha sharoitdagina turg`un bo`lib ular yer yuzasida ekzogen jarayonlar tasirida sutkali va mavsumiy tekis turani o`zgarishi, suvning, havoning va tirik organizmlarning mehanik va himiyaviy tasirida tezda buziladi ga. endogen jarayonlarning yer qaridagi materiyaning bir formadan boshqa formaga …

3 / 14

qizilishi kabi o‘zgarishlar ekzogen hodisalarga kiradi. ekzogen hodisalari tashqi omillarning hal qiluvchi roliga qarab klassifikatsiyalanadi: yer sirtidagi oqar suvlar-ning, muzliklarning, dengiz to‘lqinlari va oqimi hamda yer osti suvlarining faoliyati natijasida ro‘y beradigan geologik hodisalar, tirik organizm va insoniyat faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan o‘zgarishlarga bo‘linadi. yerning ichki energiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan endogen geologik hodisalar endogen jarayonlarning rivojlanishi ayrim hollarda ekzogen jarayonlar ta’sirida vujudga keladi. ko’pgina geologik hodisalar, foydali qazilmalarni tarkib topishi (mas, neft, toshko’mir va boshqalar) va strukturalarning shakllanishi ekzogen va endogen geologik jarayonlarning bir-biriga bo’lgan aloqasiga bog’likdir. tektonik hodisalar endogen hodisalari natijasida yer qahrida tog‘ jinslari qatlamlarining yotish sharoitlarining buzi-lishi, sinishi, uzilishi, siljishi va joylanish shakllarining o‘zgarishi kabi hodisalarnngi ro‘y berish jarayoniga geotektonik hodisalar deyiladi. tektonik o‘zgarishlar natijasida yer yuzida tog‘lar paydo bo‘ladi. tog‘ deb balandligi dengiz sathidan 200 metrdan ziyod bo‘lgan tepalikka aytiladi. u yoki bu qadar cho‘zilgan shakldagi tepaliklar xrebtlar va katta uzunlikdagisi esa tog‘ zanjiri deyiladi. tog‘lar …

4 / 14

ashlandiq uzilmali – dizyuntiv dislokatsiyalar (ayrim-ayrim joylashgan uzik xolatdagi tog‘ jins-lari). qatlam-qatlam bo‘lib joylashgan tog‘ jinslari oddiy monoklinal shaklda, yahni qiya yotqizilgan xolatida ko‘proq uchraydi. ular antiklinal va sinklinal ko‘rinishida joylashadilar. yahni tog‘ jinslarining qatlamlarini kuzatib borsak, uning yuqoriga ko‘tarilganini, sekin-asta egilib gumbaz hosil qilganini va yonbag‘irlari qiyalashib pastga tushganini ko‘ramiz, uning ustida yotgan barcha qatlamlar ham xuddi shu tarzda egilib-bukilganini ko‘ramiz. bunga burmali dislokatsiya deyiladi. seysmik hodisalar yer qimirlashining kelib chiqishi va sodir bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘lgan hodisalarga seysmik hodisalar deyiladi. bu hodisalarga geologik omillar va egiluv-chan to‘lqinlar tahsiri natijasida yerni birdaniga qo‘zg‘alishi kiradi. bu hodisalarni seysmologlar o‘rganadi. yer qo‘zg‘alishining asosiy sabablaridan biri yer yadrosidagi gazli erigan magmaga yer yoriqlari orqali ustki va o‘rta qatlamlardan suv yoki yor yuzidagi yangi paydo bo‘layotgan ayrim tog‘ jinslarining tushib yig‘ilishi natijasida kuchli kimyoviy reaksiyalar tahsirida portlash sodir bo‘lib, yer qo‘zg‘aladi va bahzan vulkan bo‘lib otilib chiqadi. ayrim xollarda yer qo‘zg‘alishi yer ostidan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerdasodir buladigan geologik jarayonlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura qurilish universiteti texnologiya fakulteti injinering geologiya mustaqil ish mavzu:yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. bajardi:23-22 guruh talabas: turayev bekzod qabul qildi: sodiqov a toshkent – 2023 mavzu:yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. reja: 1.yerda sodir buladigan geologik jarayonlar. 2.geologik jarayonlarning turlari. 3.seysmik hodisalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar. tabiatda uchraydigan tog‘ jinslarining kimyoviy va fizik kuchlar tahsirida paydo bo‘lish jarayoniga geologik hodisalar deyiladi. yerning ichki va sirtqi qatlamlarida o‘zaro munosabatdagi ichki va tashqi kuchlar tahsirida uzluksiz geologik hodisalar sodir bo‘lib turadi. geologik hodisalar ikki xil bo‘lib, ular...

This file contains 14 pages in PPTX format (834.2 KB). To download "yerdasodir buladigan geologik jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: yerdasodir buladigan geologik j… PPTX 14 pages Free download Telegram