qadimgi xitoy

PPTX 31 стр. 136,2 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 136,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (8 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint mavzu: qadimgi xitoy reja: 1. qadimgi xitoy tabiati va aholisi. 2. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavisligi. 3. ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi, shan-in davlati. 4. chjou podsholigi. 5.sin podsholigi qadimgi xitoy tabiati va aholisi. xitoy markaziy va sharqiy osiyodagi eng qadimgi mamlakatlardan biridir. hozirgi xitoyning g'arbiy chegaralari bizning turon zamiri chegaralariga kelib tutashadi. shimolda mo'g'uliston, rossiya, janubda esa himolay tog'lari orqali hindiston bilan chegaradosh. mamlakat sharqi tinch okeanning sariq, sharqiy xitoy va janubiy xitoy dengizlarining suvlari bilan o‘ralgan. mamlakatning katta qismi toglardan, g'arbiy tomoni dashti biyobon va sharqiy qolgan ozroq qismi tekisliklardan iborat. qadimgi xitoy geografik sharoitining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. xitoy xalqi xuanxe daryosini o‘rta va quyi oqimidagi yerlarda, sariq daryo suvlari sug‘oradigan vodiylarida va pasttekisliklarda joylashib, qulay iqlim, hosildor yerlar dexqonchilik xo‘jaligini erta rivojlanishiga sabab bo‘lgan. xitoyda yog‘ingarchilikning umumiy hajmi 500 - 600 mm yetadi. xitoyning sharqiy qismida yomg‘ir ko‘p yog‘sa, markaziy va g‘arbiy viloyatlarida yog‘ingarchilik …

2 / 31

qadimgi, so'nggi paleolit, mezolit, neolit, eneolit, jez va qadimgi davriga oid ko'plab arxeologik yodgorliklar topilgan qadim zamonlardan boshlab xitoyni serhosil yerlarida, tog‘larda va keng dalalarda qadimgi qabilalar joylashgan. ular asosan ko‘chmanchi bo‘lib, chorvachilik bilan shug‘ullanganlar.hosildor yerlarda yashagan dehqonlar ko‘chmanchi qabilalarni bosqinidan zarar ko‘rgan. miloddan avvalgi v - iii ming yilliklarga kelib xuanxe daryosining o‘rta oqimida dastlabki dehqonchilik vujudga kelib, aholi daryo bo‘yida kichik qishloqlarda turg‘un yashay boshlagan. ular dastlab tariq, arpa va bug‘doy ekib, cho‘chqa va it boqqanlar, hunarmandlar kulolchilik bilan shug‘ullanib, ajoyib sopol idishlar yasaganlar. miloddan avvalgi ii ming yillik boshlarida xuanxe sohillari o‘zlashtirilib, tariq, bug‘doy, sholi va sabzavot ko‘proq yetishtirilgan. chorvachilik ham rivoj topgan. qadimgi xitoyliklar yirik qoramol, qo‘y, echki, cho‘chqa boqish bilan shug‘ullanganlar. chorvachilik xitoyning g‘arbiy viloyatlarida, xususan, tibet yassi tog‘larida ayniqsa keng tarqalgan. m.av. iv -v mingyilliklarda xuanxe daryosining o'rta oqimida bir necha neolitik madaniy markazlar paydo bo'lgan. xitoyning sharqiy sohillari - szyansu va chjeszyan provinsiyalarida …

3 / 31

mingyillikda qadimgi xitoy qabilalari - sya va shan (in)lar yirik qabilaviy ittifoq tuzib, dastlabki tabaqaiy jamiyatlar negizidagi ilk davlatlar(eng kuchlisi shan, keyin chjouni yaratganlar. undan keyingi davrlarda esa xitoyga shimoldan turli qabilalar kirib kelib mahalliy aholiga qo'shilib, aralashib ketgan. shuni ta’kidlab o'tish joizki, janubiy xitoyda qadimdan boshlab har turli qabilalar yashagan. m. av. davrning so'nggi asrlarida xitoyliklar janubga harakat qilib, mahalliy qabilalarni asta-sekin xitoylashtira boshlaydilar. shunday qilib, xitoy aholisi hududda yashagan turli urug‘-qabila va etnik guruhlardan tashkil topgan. 2. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavisligi. an'anaviy xitoy tarixnavisligi fanida xitoy tarixini sulolalar bo'yicha davrlashtirish xarakterlidir. shunga ko'ra, afsonaviy «besh imperatorlar» davridan so'ng, «uch sulola» sya, shan-in va chjou davrlari boshlandi. an'ana bo'yicha chjou davri chunsyu va chjango davrlarini o'z ichiga olgan ikki qism g'arbiy chjou (er.av xi-viii asrlar) va sharqiy chjou (er.av viii—iii asrlar) ga bo'linadi. sin sulolasi (er.av. iii asr) o'rniga hukmronlik vaqti g'arbiy va sharqiy davrlarga bo'linadigan xan …

4 / 31

i asrlarda. boshqa qadimgi sharq mamlakatlari kabi qadimgi xitoy tarixini organishning o'ziga xos ilmiy manbalari bor. bular qadimgi hujjatlar. jumladan m. av. ii mingyilikka oid suyaklardagi hamda toshbaqa kosalari ustidagi yozuvlar bo‘lib ular shan-in davlati davridagi (m.av.xviiixii asrlar) qadimgi xitoyning xo'jalik, ijtimoiy va davlat tuzumini tasvirlashga imkon birmuncha beradi. diniy marosimlarda ishlatiladigan jez davri idishlaridagi yozuvlar bu davrning oxirgi, shuningdek, m.av. xii-viii asrlarga oid manbalardir. bu yozuvlar orasida hadya yorliqlari ham uchraydi. sin sulolasi, ya'ni m.av. iii asrga oid tosh barabanlardagi yozuvlar ham katta ahamiyatga egadir. m.av. iii va milodiy 111 asrga oid xan sulolasi davriga mansub bo'rtma suratlar ham qadimgi xitoy tarixi va madaniyatini o'rganishda juda muhim manba hisoblanadi. davri aniqlanmagan yozma manbalar orasida lu podsholigi davrida, ya’ni m.av.viii-v asrda to'plangan “chun-syu” va “bahor va kuz” kitobi alohida o'rin egallaydi. bu kitobning muallifi haqida turli fikrlar bor. ba’zi rivoyatlarga ko'ra, “chun-syu” kitobining muallifi konfutsiy deyiladi. o 'sha davrda yaratilgan …

5 / 31

agi xitoy xalqining turli urf-odatlari, rasm-rusumlari, to'ylari va turmush tarzi to‘laroq ifoda etilgan. shuni ham aytib o'tish kerakki, “qo‘shiqlar kitobi”ning eng qadimgi qismi m.av. xii-vii asrlarga mansubdir. qadimgi xitoy manbalari orasida m.av. xi1-viii asrlarda tuzilgan “bambuk yilnomalari” ham muhim ahamiyatga egadir. mazkur yilnoma o ‘sha davr podsho, hokim va knyazlari uchun tuzgan yilnomalar bo‘lsa kerak. bu yilnomada m.av. 776-yilda quyosh tutilishi ko'rsatilgan sana, so‘nggi shan-in sulolasiga mansub podsholarning ro‘yxati va boshqa bir qancha qimmatli tarixiy ma'lumotlar saqlangan. m.av. ii—i asrlarda xitoyda dastlabki tarixiy asarlar vujudga keladi. bu jihatdan m.av.145-90-yillarda yashab o‘tgan tarixchi sima syanning 'tarixiy xotiralar’'i katta ahamiyatga ega. sima syanning bu asari xitoyning eng qadimgi davridan m.av. ii asr oxirigacha bo'lgan tarixiy voqealami o 'z ichiga oladi. bu kitob besh bo‘limdan iborat bo'lib, unda qadimgi xitoyning siyosiy va madaniy tarixiga oid, shuningdek, xronologiyasini tiklash uchun zarur bo‘lgan malumotlar berilgan. tarixchi “tarixiy xotiralar”da qadimgi xitoy tarixining umumiy manzarasini birinchi marta …

6 / 31

itoyliklar tarixi haqida yangi ashyoviy dalillar to'plandi. keyingi yillarda arxeologlar xitoy hududidan shan-in, chjou va undan keyingi xan davriga oid yodgorliklarni o'rgandilar. chjou davriga oid bronza idishlar chansha yaqinidan topilgan. u yerda fol xatlari yozilgan sopol buyum, kiyim-kechak, zargarlik va ziynat buyumlari, yog‘och lavha va ipak matoga bitilgan qadimgi yozuvlar ham topib o'rganildi. bu buyumlar m.av. iii asrga mansub. chanshadagi qabristondan ham topib o'rganilgan. tarixnavislik qadimgi xitoyda tarixnavislik yoki yilnomachilikka ilk bor amaldor zodagonlardan chiqqan sima syan (m.av. ii--i asr), undan keyin “birinchi (katta) xan sulolasi tarixi”ni yozgan yilnomachi ban byao, uning o 'g 'li byan gu va qizi byan chjaolar asos solganlar. makedoniyalik aleksandr yurishlarii davrida yashab ijod etgan mualliflar ellin davlatlari va rim ipak mahsulotlari olib turadigan mamlakat xitoy to'g'risida noaniq va uzuq-yuluq ma’lumotlarnigina berganlar. yevropaliklar ungacha xitoy haqida hech narsa bilmagan. o'rta asrlardan boshlab xitoy to'g'risidagi ba'zi ma'lumotlar venetsiyalik marko poloning "sayohat" kitobida berilgan. xvi asrdan e’tiboran …

7 / 31

da amerika qo'shma shtatlarida ham qadimgi xitoy tarixiga qiziqish kuchaydi. qadimgi xitoy tarixi bilan ko'proq aqshda yashagan xitoylik olimlar shug'ullangan. xx asming 60-yillarida aqshda “qadimgi xitoy tarixini o‘rganish jamiyati” tuziladi. 1975-yildan boshlab esa “early china" jurnali chiqa boshlaydi. sobiq sovet ittifoqi tarixshunosligida qadimgi xitoy tarixi uch tarixiy davrga bo'linadi. ulardan birinchisi xx asrning 20-yillari oxiri 30-yillarning boshi. mazkur davrda qadimgi xitoy tarixi haqida m.p.jakov, e.s.lolk. m.d.kokin. g.k.papayan kabi tadqiqotchilar tomonidan ilmiy maqolalar va monografik tadqiqotlar yozilib, chop etildi. ikkinchi davr 40-50-yillarni o'z ichiga oladi. bu davrda l.v.simonovskaya. l.i.duman, v.v.struve. v.i.avdivev va boshqalarning qadimgi xitoy tarixiga oid qator maqolalari va universitet talabalari uchun yozilgan darsliklari nashr etildi. uchinchi davr esa 60-yillardan boshlanib, bu davrda qadimgi xitoy tarixini o'rganishning yangi bosqichi boshlandi. shan-in davlati. shan-in xitoydagi eng qadimgi davlatlardan biridir. m.av. ill mingyillikda xitoydagi qabilalar tarqoq yashar edilar. xo'jalikning asta-sekinlik bilan rivojlanishi natijasida qabilalar birlasha boshlagan. m.av. ii mingyillik boshlariga kelib sya …

8 / 31

in davlati kuchayib, atrofdagi hududlarni bosib oladi ammo xiii asr oxiri va xii asr boshlaridan boshlab shan-in davlati kuchsizlanib qoladi. bundan foydalangan qo‘shni qabilalar birin-ketin shan-inga hujum boshlaydi va uning yerlarini bosib oladi chjou podsholigi podsho u-din vafotidan keyin shan-in davlati kuchsizlana boshlaydi. shan-inga qaram bo‘lgan qabilalar mustaqil bo‘lib oladi. shunday qabilalardan biri xuanxe daryosining irmog'i vey daryosi bo'ularida yashagan jangovar chjou qabilalari edi. ular asosan chorvachilik, qisman dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo-sotiq bilan shug'ullanib hayot kechirgan. shan-in davlati kuchaygan vaqtlarida chjoular unga tobe bo'lib, boj-xiroj to‘lar edilar. shan-in davlati kuchsizlanganligidan foydalangan chjou qabila sardorlari shan-inga tez-tez hujumlar uyushtirib, shahar va qishloqlarini talab qaytganlar. chjou qabilalari xo‘jalik va madaniyat jihatidan shan-indan ancha orqada edilar. m. av. xiii asr oxirixii asr boshlarida chjou qabilalari hukmdor chan - “ma’rifatparvar hukmdor’’ qo'l ostida birlashib kuchaygan. m. av. 1027-yili channing o'g‘li u-van boshchiligidagi katta qo‘shin shan-inga bostirib kirgan. shiddatli janglardan so'ng u-van qo‘shinlari podsho shou …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi xitoy"

prezentatsiya powerpoint mavzu: qadimgi xitoy reja: 1. qadimgi xitoy tabiati va aholisi. 2. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavisligi. 3. ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi, shan-in davlati. 4. chjou podsholigi. 5.sin podsholigi qadimgi xitoy tabiati va aholisi. xitoy markaziy va sharqiy osiyodagi eng qadimgi mamlakatlardan biridir. hozirgi xitoyning g'arbiy chegaralari bizning turon zamiri chegaralariga kelib tutashadi. shimolda mo'g'uliston, rossiya, janubda esa himolay tog'lari orqali hindiston bilan chegaradosh. mamlakat sharqi tinch okeanning sariq, sharqiy xitoy va janubiy xitoy dengizlarining suvlari bilan o‘ralgan. mamlakatning katta qismi toglardan, g'arbiy tomoni dashti biyobon va sharqiy qolgan ozroq qismi tekisliklardan iborat. qadimgi xitoy geografik sharoitining o‘z...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (136,2 КБ). Чтобы скачать "qadimgi xitoy", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi xitoy PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram