huquqiy kompetentlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati

DOCX 5 pages 28.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

huquqiy kompetentlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati annotatsiya: ushbu maqolada huquqiy kompetentlik tushunchasi, uning mazmun-mohiyati hamda shaxs va jamiyat hayotidagi o‘rni yoritilgan. huquqiy kompetentlik shaxsning huquq va erkinliklarini bilishi, ulardan to‘g‘ri foydalanishi, o‘z burch va mas’uliyatini anglab yetishi bilan izohlanadi. tadqiqotda huquqiy ong va huquqiy madaniyatning huquqiy kompetentlikni shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, yosh avlodda huquqiy tarbiya jarayonining ahamiyati tahlil qilinadi. maqola huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati barpo etishda huquqiy kompetentlikning hal qiluvchi omil ekanini asoslaydi. kalit so‘zlar: huquqiy kompetentlik, huquqiy ong, huquqiy madaniyat, huquqiy bilim, huquqiy tarbiya, shaxs huquqlari, burch va mas’uliyat, huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati. jahonda ta’lim taraqqiyotini ta’minlovchi asosiy drayver sifatida tan olinib, dunyoning aksariyat mamlakatlari tomonidan 2030-yilgacha belgilangan xalqaro ta’lim konsepsiyasida “... bilimning mustahkam poydevoriga ega bo‘lish, ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish, ta’lim olishga bo‘lgan qiziqishni kuchaytirish asosida o‘quvchilar ijtimoiy-huquqiy ko‘nikmalarga tayyor bo‘lish”[footnoteref:1] masalasi dolzarb vazifa sifatida qayd etilmoqda. ta’lim mazmuni va sifatini oshirishga qaratilgan xalqaro hujjatlar, xususan, incheon …

2 / 5

ko‘plab ilmiy-tadqiqot markazlari, ta’lim muassasalarida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini innovatsion yondashuvlar asosida ijtimoiy-huquqiy jihatdan bilimli, zamonaviy dunyo uchun zarur bo‘lgan muayyan ko‘nikmalarni egallashga yo‘naltirilgan bilim berish mexanizmlarini takomillashtirish masalasi dolzarb muammo sanaladi. oʻquvchilarning ijtimoiy-huquqiy savodxonligini oshirishni kafolatlovchi innovatsion – integrativ usullarni qo‘llashning pedagogik-psixologik jihatlarini aniqlash hamda savodxonlik ko‘nikmalarini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. mamlakatimizda asosiy e’tiborni inson kapitali bo‘lgan sifatli ta’limga qaratish, zamonaviy ta’lim-tarbiya berish orqali o‘quvchilarda erkin va kreativ fikrlash, jamoada ishlay olish hamda muloqot qilish ko‘nikmalari[footnoteref:2], hayot uchun zarur bo‘lgan ijtimoiy-huquqiy kompetensiyalarni rivojlantirish muhim strategik vazifa hisoblanadi. [2: o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyevning oliy majlis va o‘zbekiston xalqiga murojaatnomasi. 2022-y 20-dekabr. ] tadqiqotni amalga oshirish jarayonida ijtimoiy va huquqiy kompetenlik tushunchalariga quyidagicha ta’rif berishga harakat qildik: ijtimoiy kompetentlik – ijtimoiy munosabatlarda faollik ko‘rsatish ko‘nikma, malakalariga egalik, kasbiy faoliyatda subyektlar bilan muloqotga kirisha olish hamda qo‘shimcha faoliyatni hamkorlikda tashkil eta olish; huquqiy kompetentlik esa davlat tomonidan belgilangan yoki tasdiqlangan umumiy, …

3 / 5

da huquqni o‘qitishga doir ilmiy adabiyotlarda boshlang‘ich sinfdan boshlab qonunga rioya qilish, xususan, qonunga itoatkorlikkaga alohida e’tibor beriladi va ta’lim jarayonida interfaol usullardan unumli foydalaniladi. dunyo tajribasida huquqiy savodxonlik mashg‘ulotlari bir bo‘lim yoki bir mavzu bilan tugab qolmaydi. umumiy o‘rta ta’limda, xususan, kasbiy fanlarni o‘qituvchi darsliklarda keltirilgan o‘quv topshiriqlari, keyslar to‘g‘ri yashash ko‘nikmalarining osongina shakllanishiga olib keladi. prezidentimiz sh.mirziyoyev “yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy salohiyatga yega bo‘lib, dunyo miqyosida o‘z tengdoshlariga hesh qaysi sohada bo‘sh kelmaydigan insonlar bo‘lib kamol topishi, baxtli bo‘lishi uchun davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etamiz”[footnoteref:3] ta’kidlashlari ham bejizga emas. [3: mirziyoyev sh. erkin va farovon demokratik o‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. –t.: o‘zbekiston, 2016. –14-b. ] huquqiy kompetensiyaning ham bir qancha ko‘rinishlari mavjud. jumladan ijtimoiy-huquqiy kompetensiya – ta’lim jarayonining meyoriy-huquqiy asoslari, xususan, uni modernizatsiyalash borasidagi hujjatlar yuzasidan bilimlar, mehnatni muhofaza qilish va texnika xavfsizligi qoidalari hamda meyorlariga amal qilish, bolalar va …

4 / 5

rasida har doim huquqiy savodsizlik muammosi bo‘lgan. o‘z huquqlari, burchlarini bilmaslik, bu haqda asosiy bilimlarning yetishmasligi konstitusiyaviy huquqlar va to‘g‘ridan-to‘g‘ri ularning barchasini himoya qila olmaslik quyidagi noqulay holatlarga olib keladi: qonuniy nigilizm, hokimiyatga ishonchsizlik va hokazo. “kompetentlik” tushunchasi iqtisodiyot va insonning jadal sur’atlarda o‘zgaruvchan hayot sharoitlariga moslashish ehtiyojidan yuzaga kelgan inson zaxiralariga yangicha yondashuvning natijasi hisoblanadi. «kompetensiya» tushunchasi esa ta’lim amaliyotiga kiritishni a.v.xutorskoy ta’kidlaganidek, maktab uchun odatiy bo‘lgan, o‘quvchilar nazariy bilimlar majmuini egallab, ma’lum vazifalar yoki muammoli vaziyatlarni yechishda sezilarli qiyinchiliklarni his etishlari muammosini hal etish imkonini beradi[footnoteref:4]. [4: jabborova o., umarova z. boshlang‘ich ta’limda “tarbiya” fanini o‘qitish metodikasi. –toshkent. 2021.15-16 betlar ] dunyoda huquq fanlarini o‘qitish kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan bo‘lib, dars jarayonida mazkur kompetensiyalarni shakllantirish huquqiy savodxonlikning rivojlanishiga olib keladi. shu o‘rinda chet elda huquqni o‘qitish bilan mamlakatimizda mazkur sohani o‘qitish maqsadlari ma’lum ma’noda farq qilishini, ularni bir chiziqda tasavvur qilib bo‘lmasligini ta’kidlash lozim. shunga qaramay, inson huquqini o‘rganish …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "huquqiy kompetentlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati"

huquqiy kompetentlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati annotatsiya: ushbu maqolada huquqiy kompetentlik tushunchasi, uning mazmun-mohiyati hamda shaxs va jamiyat hayotidagi o‘rni yoritilgan. huquqiy kompetentlik shaxsning huquq va erkinliklarini bilishi, ulardan to‘g‘ri foydalanishi, o‘z burch va mas’uliyatini anglab yetishi bilan izohlanadi. tadqiqotda huquqiy ong va huquqiy madaniyatning huquqiy kompetentlikni shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, yosh avlodda huquqiy tarbiya jarayonining ahamiyati tahlil qilinadi. maqola huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati barpo etishda huquqiy kompetentlikning hal qiluvchi omil ekanini asoslaydi. kalit so‘zlar: huquqiy kompetentlik, huquqiy ong, huquqiy madaniyat, huquqiy bilim, huquqiy tarbiya, shaxs huquqlari, burch va mas’uliyat, huquqiy davlat,...

This file contains 5 pages in DOCX format (28.3 KB). To download "huquqiy kompetentlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqiy kompetentlik tushunchas… DOCX 5 pages Free download Telegram