mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti

PPTX 51 pages 1.9 MB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti 1 2 3 4 reja: tarixiy xotira yosh avlodni tarbiyalashning muhim omili sifatida tarixiy meros, mutafakkir ajdodlarning ma'naviy merosi kelajak yutuqlarimiz garovi milliy va diniy qadriyatlarimizning jahon tsivilizatsiyasida tutgan o'rni mustaqil yurt san'ati, adabiyoti va me'morchiligida milliy qadriyatlarning aks etishi o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi dolzarb muammolardan biri – yangi tarixiy sharoitda jamiyatga munosib kishilarni tarbiyalash edi. o‘zbekiston suveren davlat sifatida ijtimoiy-siyosiy hayotda ma’naviy yangilanish jarayonini amalga oshirmasdan, sivilizatsiyaga erishmasdan mustaqillikni har tomonlama mustahkamlab bo‘lmasligini hayotning o‘zi ko‘rsatdi. bugungi kunda davlatimiz taraqqiyoti yo’lida yangi renessansga qadam qo’yish ustida keng ko’lamdagi ishlar olib borilmoqda. “buyuk tarixda hech narsa izsiz ketmaydi. u xalqning qonida, tarixiy xotirasida saqlanadi va amaliy ishlarda namoyon bo'ladi. shuning uchun ham u qudratlidir. tarixiy merosni asrab avaylash, o'rganish va avlodlardan-avlodlarga qoldirish davlatimiz siyosatining eng muhim ustivor yo'nalishlaridan biridir. yangi tahdidlar, jumladan “ommaviy madaniyat” xavfi va …

2 / 51

i tasavvur eta olmaydi. xalqning madaniy qadriyatlari, ma'naviy merosi ming yillar mobaynida sharq xalqlari uchun qudratli ma'naviyat manbai bo'lib xizmat qilgan. uzoq vaqt davom etgan qattiq mafkuraviy tazyiqga qaramay, o'zbekiston xalqi avloddan avlodga o'tib kelgan o'z tarixiy va madaniy qadriyatlarini hamda o'ziga xos an'analarini saqlab qolishga muvaffaq, bo'ldi. milliy qadriyatlar tarix xotirasi, xalqning, jonajon ulkan, davlatimiz xududining xolis va xaqqoniy tarixini tiklash milliy o'zlikni anglashni, ta'bir joiz bo'lsa, milliy iftihorni tiklash va o'stirish jarayonida g'oyat muhim o'rin tutadi. tarix millatning xaqiqiy tarbiyachisiga aylanib bormokda. buyuk ajdodlarimizning ishlari va jasoratlari tarixiy xotiramizni jonlantirib, yangi fuqarolik ongini shakllantirmokda, ahloqiy tarbiya va ibrat manbaiga aylanmokda. mustaqil o'zbekistonda ma'naviy yuksalishning bosh yo'li deb avvalo, avlodlar merosini chuqur o'rganish, undan faxrlanish dastlabki o'rinlarga qo'yildi. markaziy osiyo tarixida siyosiy aql-idrok bilan ma'naviy jasoratni, diniy dunyoqarash bilan qomusiy bilimdonlikni o'zida mujassam etgan buyuk arboblar ko'p bo'lgan. ularning nomlari, jaxon tsivilizatsiyasi tarakqiyotiga ko'shgan buyuk hissalari hozirgi kunda butun …

3 / 51

ili 2015 - keksalarni e'zozlash yili 2016 - sog'lom ona va bola yili 2017 - xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili 2018- faol tadbirkorlik, innovatsion g'oyalar va texnologiyalarni qo'llab-quvvatlash yili 2019- faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili. 2020-ilm ma'rifat va raqamli iqtisodiyot yili 2021-yoshlarni qo'llab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili o’zbek xalqi mustaqil taraqqiyot yillarida ikkita renessansni (ya'ni buyuk rivojlanishni) o'z tarixiga muhrlab qo'ydi. birinchi uyg'onish davrida (ix-xiiasrlar) ilmiy va diniy bilimlarning uyg'unligi asnosida dunyoni larzaga keltiradigan buyuk kashfiyotlar qilindi. yurtimiz ilm-fan o’chog'iga aylandi. ibn-sino, forobiy, al-xorazmiy, beruniy kabi mutafakkirlar tabiy-ilmiy bilimlarni yangi sifat bosqichiga ko'targan bo'lsalar, at-termiziy, moturidiy, imom buxoriy, ahmad yassaviy, bahouddin naqshband, najmiddin kubro kabi ulamolar islom dinini milliy g'oya va qadryatlarimizga uyg'un holda rivojlantirdilar. imom buxoriy musulmon dunyosida «hadis ilmining sultoni» sifatida e'tirof etildi. mamlakatimiz islom ilmining markaziga aylandi. islom dinidagi hanafiy mazhabi, yassaviya, kubroviya, naqshbandiya tariqatlari o'zbek xalqining milliy g'oyasiga mos holda rivoj topdi. …

4 / 51

titusiyasi va qonunlariga singdirilib, amaliyotga tatbiq etilmoqda. alisher navoiy - 1991-yili alisher navoiy tavalludining 550 yilligi keng nishonlandi. alisher navoiy nomida davlat mukofoti ta’sis etildi. adabiyot institutiga alisher navoiy nomi berildi. mamlakat poytaxti toshkentda ulug‘ bobomizning muhtasham haykali qo‘yildi. mirzo ulug’bek - 1994-yilni hukumat qarori bilan ulug‘bek yili, deb e’lon qilinishi, uning 600-yilligini o‘zbekistonda va jahon miqyosida, xususan, yunesko qarorgohi parijda keng nishonlanishi ham buyuk allomalar qoldirgan meros umuminsoniy qadriyatga aylanganligi nishonasidir. 1999-yil dekabrda xorazmda muhammad rizo erniyozbek o‘g‘li ogahiy tavalludining 190 yilligi, nukusda ajiniyoz qosiboy o‘g‘li tavalludining 175 yilligi, 1998-yil oktabrda esa farg‘onada ahmad al-farg‘oniy tavalludining 1200 yilligi keng nishonlandi 1998 - imom ismoil buxoriy 1225, 1990 – 14 sentabr imom abu iso termiziyning 1200 yilligi, 1995-mahmud zamaxshariyning 920 yilligi, 1995-najmiddin kubroning 850 yilligi, 1993-bahouddin naqshbandiyning 675 yilligi, 2004-xoja ahror valiyning 600 yilligi va boshqa allomalarning yubileylari keng nishonlandi. 1999-yil vatanparvar siymo, xalq qahramoni jaloliddin manguberdi tavalludining 800-yilligi, xalq …

5 / 51

nlandi, toshkent, samarqand va shahrisabz shaharlarida muhtasham haykallari qad rostladi. ulug‘ bobomiz sharafiga orden ta’sis etildi. 2011 yili birinchi prezidentimizning taklifi va so‘zboshisi bilan “temur tuzuklari” asari mukammal holda, yuksak sifat bilan yangidan chop etildi. 1994 yil 23 apreldagi va keyingi prezident farmonlari respublikada ma'naviy va mafkuraviy ishlarni yuksaltirishda katta ahamiyatga ega bo'ldi. avvalo, ma'naviy-ma'rifiy ishlarning rivojlanishi uchun davlat tomonidan katta mablag'lar ajratildi. o'zbekistondagi barcha davlat teatrlari, madaniyat uylari, san'at oliy o'kuv yurtlari, folklor-etnografik guruxlar madaniyat o'choklariga aylanib qoldi. teatr sahnalarida yangi zamonaviy spektakllar qo'yila boshladi. sovet davrida lug'at tarkibiga ko'plab ruscha va baynalmilal so'zlar kirib kelgan o'zbek tilining sofligi va adabiy til sifatidagi mavqeini tiklash uchun harakat boshlandi. sovet davrida qoralanib kelingan amir temur singari tarixiy siymolar haqida va, umuman, tarixiy mavzuda asar yozish imkoniyati yaratildi. oltinchidan, o'zbek adabiyoti milliy adabiyot sifatida kamol topa boshladi. to'rtinchidan, o'zbek xalqining ruhiy va ma'rifiy hayotida muhim o'rin tutgan islomiy madaniyatning yangi tarixiy …

6 / 51

qigan, taxlil qilgan, minglab misra she'rlarni yod olib uni xalqimiz ma'naviy kamoloti yo'lida foydalanayotgan yosh avlod shakllandi. o'zbekiston milliy bog'ining eng so'lim go'shasida adiblar xiyoboni, yozuvchilar uyushmasi binosi barpo etildi. ijodkorlar uyi qurilib, foydalanishga topshirildi. 2017 yilda mamlakatimiz xotin-qizlari orasida 514 nafar fan doktori 6 nafar akademik 15 nafar o'zbekiston qahramoni 17 nafar senator 154 nafar qonunchilik palatasi deputati sifatida faoliyat olib bordi 2000-yil 12-may kuni toshkentning yunusobod tumanida barpo etilgan “shahidlar xotirasi” yodgorlik majmuining tantanali suratda ochilishi mamlakat va xalqning ijtimoiy, madaniy va ma’naviy hayotida ulkan voqea bo’ldi. o’zbekiston respublikasining birinchi prezidenti i.a.karimovning 2001-yil 1-maydagi “qatag’on qurbonlarini yod etish kunini belgilash to'g’risida”gi farmoni asosida “shahidlar xotirasi” yodgorlik majmuida “qatag’on qurbonlari xotirasi” muzeyi barpo etildi. muzey 2002-yil 31-avgustda – mamlakatda ilk bor nishonlangan “qatag’on qurbonlarini yod etish kuni”da tantanali ravishda ochildi. o’zbekiston madaniy merosi (o’zbekiston 1993 yil 26 oktabrda yuneskoga a’zo bo’ldi ) o’zbekistonning nomoddiy madaniy merosi (yunesko jahon madaniy …

7 / 51

to'qish san'ati ilg'or tajribalar ro'yxatiga kiritilgan. toshkent markaziy osiyoning eng yirik qadimiy shaharlaridan biri — o`zbekiston respublikasining poytaxtidir. shahar sifatida toshkent haqidagi birinchi ma’lumotlar eramizdan avvalgi ii asrdagi qadimgi sharqiy manbalarda uchraydi; xitoy manbalarida yuni deb atalgan; fors shohi shopur i eramizdan avvalgi 262-yildagi «zoroastr ka’basi» qaydnomalarida toshkent vohasi choch deb nomlangan. 21 toshkentning tarixiy va arxitektura yodgorliklari: · ko`kaldosh madrasasi(14-asr) · kaffol-shoshi maqbarasi(15-asr) · hazrati imom arxitektura ansambli(16-asr) · abul qosim madrasasi(19-asr) · barakxon madrasasi(16-asr) · juma masjidi (19-asr) · amir temur muzeyi — zamonaviy arxitektura durdonasi · amir temur maydoni · mustaqillik maydoni · xalqlar do`stligi maydoni · jasorat monumenti · hasti imom maydoni · tilla shayx masjidi · hadra maydoni samarqand (2001 yilda yunesko dunyo merosi ro’yxatiga kiritilgan) samarqand tarixi taxminan 2750-yilni tashkil etadi va temuriylar sulolasi boshqaruvi davriga tegishli arxitektura yodgorliklari qadimgi misr, xitoy, hindiston, gretsiya va rimdagi arxitektura durdonalari singari katta ahamiyatga egadir. miloddan avvalgi …

8 / 51

40 dan ortiq arxitektura yodgorliklarini o`zida saqlagan «muzey shahardir». bundan 2300-yil avval qurilgan poi kalon, qo`sh madrasa, ismoil somoniy maqbarasi, minorai kalon kabi ansambllar bugungi kungada ham barchaning diqqatini tortayapti. narshahiy, rudakiy va daqiqiy singari mashhur shoirlar, olim ibn sino va boshqalar buxoroning taraqqiy etishida muhim rol o`ynagan. buxoroning tarixiy va arxitektura yodgorliklari: ark(11-20-asrlar) bola hovuz(18-asr boshlari-20-asr) somoniy maqbarasi(9-10-asrlar) chashmai ayub qabristoni(1380-yoki 1384/85) abdullaxon madrasasi(1596/98) modarixon madrasasi(1556/57) baland masjidi(16asr boshlari) gaukushon ansambli(masjid,minora,madrasa),(16asr) labi hovuz ansambli(16-17asr) ko`kaldosh madrasasi(1568/69) ulug`bek madrasasi(1417) abdulazizxon madrasasi(1652) buyonqulixon maqbarasi(14asrning ikkinchi yarmi,15yoki16asr) namozgoh masjidi(12-16asrlar) chor minor madrasasi(1807) sitorai mohi xossa buxoro amiri saroyi(19asr oxiri 20 asr boshlari) chor bakr — shayx jubayra sulolasi dafn etilgan joy(1560/63) xiva (ichan-qal’a – 1990 yilda yunesko dunyo merosi ro’yxatiga kiritilgan) xiva — shaharning qadimgi qismidagi juda ko`p arxitektura yodgorliklariga boy bo`lgan ichan-qal’a sharqning ekzotik shahar timsolini o`zida saqlab qolgan afsonaviy shahardir. 1968 yilda xivaga qo’riqxona maqomi berilgan. xivaning tarixiy va arxitektura …

9 / 51

ro’yxatiga kiritilgan) shahrisabz — qashqadaryo viloyatidagi shahar. shahrisabz tumani maʼmuriy markazi (1926 yildan). kitob—shahrisabz vohasida. katta oʻzbekiston trakti yoqasida joylashgan. shahrisabz jan.dan tanxozdaryo, shim.dan oqsuv daryosi oqib oʻtadi. urtacha bal. 658 m. aholisi 90 ming kishi (2004). arxeologik maʼlumotlarga koʻra, shaharga mil. av. 1 ming yillikning oʻrtalarida asos solingan. shahrisabz mil. boshlarida va ilk turli nomlar bilan o’rta asrlarda atalgan (qarang kesh). xiii-asrdan shahrisabz nomi ham urf boʻlgan. qo’qon qoʻqon — farg‘ona viloyatida, sharqiy oʻzbekistondagi shahar. soʻx daryosi (tarmogʻi)ning quyi oqimida joylashgan. transport yoʻli stansiyasi. aholisi 400 000 dan ortiq (2018-yil). qoʻqon xonligining poytaxti boʻlgan. viloyatda eng katta shaharlardan biri. u vodiydagi transport qadimiy karvon yo‘llar kesishgan joyda joylashgan. respublikamizda ma'naviy sohada amalga oshirilgan islohotlar bosqichlari 1. 1989-1994 yillar. istiqlolga erishish va mustaqil taraqqiyotning umumnazariy aspektlari, strategik yo'nalishlari ishlab chiqilgan va amalga oshirishga kirishilgan. 2. 1995-2000 yillar. ma'naviy –ma'rifiy ishlarning ijro mexanizmlarini shakllantirish, ijtimoiy institutlar tarkib topish davri bo'ldi. 3. …

10 / 51

niya kabi davlatlardagi taqdimoti horijlik tomoshabinlar tomonidan yuqori baholandi. 2017 yilda madaniyat, adabiyot va san'at, ommaviy axborot vositalari sohasiga taalluqli 12 ta muhim xujjat qabul qilindi. yurtimizdagi ijodiy uyushmalarning ijtimoiy hayotimizdagi o'rni va nufuzini oshirish, moddiy-texnik bazasini mustahkalash maqsadida o'zbekiston ijodrkorlarini qo'llab-quvvatlash “ilxom” jamoat fondi, shuningdek, madaniyat sa san'at muassasalari hamda yirik kompaniya va boshqalar hamkorligida “do'stlar klublari” tashkil etildi. o'zbekistondagi eng katta ma'naviy hodisalardan biri 1997 yildan beri o'tkazib kelinayotgan “sharq taronalari” musiqali festivalidir. o'zining betakror ruhi bilan takrorlanmas, haqiqiy san'at bayrami bo'lmish ushbu musiqa festivalida 1997 yil 31 ta ta davlatdan 57 nafar san'atkor ishtirok etgan bo'lsa, 2018 yilda 58 nafar davlatdan 241 nafar mohir xonanda va sozandalar ishtirok etdi. buyuk alloma va adiblarimiz, aziz-avliyolarimizning bebaho merosi, engilmas sarkarda va arboblarimizning jasoratini yoshlar ongiga singdirish, ularda milliy g'urur va iftixor tuyg'ularini kuchaytirish maqsadida o'zbekiston milliy teleradiokompaniyasi tarkibida “o'zbekiston tarixi” kanali o'z faoliyatini boshladi. 2019 yil 5-10 aprel kunlari …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti"

mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti 1 2 3 4 reja: tarixiy xotira yosh avlodni tarbiyalashning muhim omili sifatida tarixiy meros, mutafakkir ajdodlarning ma'naviy merosi kelajak yutuqlarimiz garovi milliy va diniy qadriyatlarimizning jahon tsivilizatsiyasida tutgan o'rni mustaqil yurt san'ati, adabiyoti va me'morchiligida milliy qadriyatlarning aks etishi o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi dolzarb muammolardan biri – yangi tarixiy sharoitda jamiyatga munosib kishilarni tarbiyalash edi. o‘zbekiston suveren davlat sifatida ijtimoiy-siyosiy hayotda ma’naviy yangilanish jarayonini amalga oshirmasdan, sivilizatsiyaga erishmasdan mustaqillikni har tomonlama mustahkamlab bo‘lmasligin...

This file contains 51 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "mustaqillik yillarida o‘zbekistonning ma’naviy va madaniy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillik yillarida o‘zbekist… PPTX 51 pages Free download Telegram