hisoblash matematikasi fanining axamiyati. masalani ehmda echish bosqichlari

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1629118265.doc 66 1 11 1 6 1 11 3 + + = p 7 1 3 71 10 3 < < p 2 1 , r r a ) , ( 2 1 r y r x x a y î î = ) ,..., 1 ( ) ,..., , ( 2 1 m i b x x x g i n i = £ ,......) 2 , 1 ( 2 10 1 1 = + - = - + n y y y n n n hisoblash matematikasi fanining axamiyati hisoblash matematikasi fanining axamiyati. masalani ehmda echish bosqichlari reja: 1. hisoblash matematikasining qisqacha tarixi, predmeti va metodi. 2. hozirgi zamon hisoblash mashinalari va sonli metodlar nazariyasi, ularning o`zaro aloqasi va ta`siri. 3. matematik modelni qurish printsiplari. 4. masalani echish uchun boshlang’ich ma`lumotlar. 5. matematik modellarni echish algoritmini qurish yo`llari. hisoblash matematikasining qisqacha tarixi, predmeti va metodi matematika turmush masalalarini …

nlar rivojlana boshladi. bu erda al-xorazmiydek buyuk alloma dunyoga keldi. hisoblash matematikasining mutaxassisi ingliz matematigi e.but o`zini «sonli metodlar» kitobining kirish qismida «hisoblash metodlarini sistemaga solganligi uchun birinchi arab matematigi muxammad ibn – muso al – xorazmiydan minnatdormiz» deb yozgan edi. abu abdullo muxammad ibn-muso al-xorazmiy 780 yilda xivada tug’ilib, 85 yilda bog’dodda olamdan utgan yoshligidanoq ilm-fanga qiziqqan. o`sha davrda katta ilmiy va madaniy markaz hisoblangan xalifatning poytaxti - bog’dodga taklif qilingan. u sharqning birinchi akademiyasi — bog’doddagi "bayt-ul xikmat" ("donishmandlar uyi")da faol ish olib borgan. u "donishmandlar uyi"ning kutubxonasini boshqargan. bu erda uning raxbarligida arablar va boshqa xalqlar bilan bir qatorda axmad fargoniy va axmad ibn marvaziy kabi o`rta osiyolik olimlar tadqiqot olib borishgan. al-xorazmiy o`rta osiyoning islomdan oldingi o`ziga xos ilmiy merosiga, qo`shni xindiston va yaqin sharqdagi ellinistik davlatlaridagi ilmiy g’oyalarga tayanib ishladi. al-xorazmiy "xind sanog’i to`g’risida"gi arifmetik risolasida o`nlik sanoq, sistemasini va bu sistemada to`rtta arifmetik amallarni …

li algebraik tenglamalarni echish usullari va bunday tenglamalarga keladigan hayotiy masalalar keltirilgan. risola lotinchaga tarjima qilinganda "val-muqobala" tushurib qoldirilgan va "algebra" nomi bilan jahonga tarqalgan (shuning uchun bo`lsa kerak o’rta asrlarda evropa davlatlarida singan qo`l-oyoqni tiklaydigan tabibni algebrist deb atashgan). xorazmiyning bizgacha etib kelgan ilmiy merosi, shu davrda yaqin va o’rta sharkda xalkaro til vazifasini bajargan arab tilida yozilgan. shuning uchun ham yaqin va o’rta sharkdagi olimlarni evropada arab olimlari deb bilishgan. ingliz matematigi e. but al-xorazmiyni arab matematigi va evropada hind raqamlari 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 larni arab raqamlari deyishga ham sabab shu. aytilganlardan tashqari, al-xorazmiy ( = 3,1416 qiymatni aniqladi, matematik jadvallar tuzishda faol qatnashdi. abul vafo al-bo`zjoniy 960 yilda sinuslar jadvalini hisoblash metodini ishlab chikdi, sin(l/2)° ning qiymatini tuqqizta ishonchli raqam bilan berdi. bundan tashqari, u tg funktsiyasidan foydalandi va uning qiymatlari jadvalini to`zdi. xv asrda amir temur saltanatining markazi - samarqandda ilm-fan, madaniyat yuqori darajada rivojlandi. shu paytda ulug’bekning …

k raxbarligida samarqandda barpo etildi. bu xmda qilingan ishlar to`g’risida kiskacha to`xtalib o`tamiz: 1. riyosiddin koshiy unli kasrlar arifmetikasini yaratdi. 2. ax3 + bx + s = 0 ko`rinishidagi uchinchi darajali algebraik tenglamani echishning iteratsion usuli ishlab chiqildi. 3. trigonometrik funktsiyalar jadvali 17 xona aniqdikda to`zildi. 4. g’iyosiddin koshiy ( sonining qiymatini 17 xona aniqlik bilan topdi, ya`ni ( = 3,14159265358927932 xvi-xvii asrlarda evropada matematika, mexaniqa, astronomiya rivojlana boshladi va xix asrga kelib hozirgi zamon matematikasining asosi yaratildi. matematika bilan bir paytda hisoblash matematikasi ham rivojlandi. hisoblash matematikasining tarixida logarifmik jadvallarining tuzilishi katta axamiyatga ega edi. ingliz matematigi u. neper (1614,1619), shveytsariyalik i. byurgi (1620), ingliz brige (1617), gollandiyalik vlakk (1628) va boshqalar tomonidan yaratilgan logarifmik jadvallar buyuk frantso`z matematigi va mexanigi p.s. laplasning so`zi bilan aytganda: "...hisoblashlarni soddalashtirib, astronomlarning umrini o`zaytirdi". laplas hozirgi zamon komp’yuterlarining ishlashini ko`rganda nima der ekan? 1845 yilda adams va 1846 yilda lever’elar hisoblashlar natijasida …

aytish kerakki, limitlar nazariyasi yaratilgandan so`ng matematiklarning asosiy diqqat-e`tibori matematik metodlarga kat`iy mantiqiy zamin tayyorlashga, bu metod qo`llaniladigan ob`ektlar sonini orttirishga, matematik ob`ektlarni sifat jihatidan o`rganishga qaratilgan edi. natijada, matematikaning juda muxim va ayni paytda ko`pincha kiyinchilik tugdiradigan soxasi: matematik tadqiqotlarni so`nggi sonli natijalargacha etkazish, ya`ni hisoblash metodlari yaratishga kam e`tibor berilar edi, bu soxa esa matematikaning tatbiqlari uchun juda zarurdir. hisoblash matematikasining predmeti. matematikaning hozirgi zamon fan va texnikasining xilma-xil soxalaridagi tatbiqlaridan, odatda, shunday tipik matematik masalalarga duch kelinadiki, ularni klassik metodlar bilan echish mumkin emas yoki echish mumkin bo`lgan taqdirda ham echim shunday murakkab ko`rinishda bo`ladiki, undan samarali foydalanishning iloji bo`lmaydi. bunday tipik matematik masalalarga algebra (odatda, tartibi juda katta bo`lgan chiziqli algebraik tenglamalar sistemasini echish, matritsalarning teskarisini topish, matritsalarning xos sonlarini topish, algebraik va trantsendent tenglamalar hamda bunday tenglamalar sistemasini echish) matematik analiz (sonli integrallash va differentsiallash, funktsiyani yaqinlashtirish masalalari) hamda oddiy va xususiy hosilaviy differentsial tenglamalarni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hisoblash matematikasi fanining axamiyati. masalani ehmda echish bosqichlari"

1629118265.doc 66 1 11 1 6 1 11 3 + + = p 7 1 3 71 10 3 < < p 2 1 , r r a ) , ( 2 1 r y r x x a y î î = ) ,..., 1 ( ) ,..., , ( 2 1 m i b x x x g i n i = £ ,......) 2 , 1 ( 2 10 1 1 = + - = - + n y y y n n n hisoblash matematikasi fanining axamiyati hisoblash matematikasi fanining axamiyati. masalani ehmda echish bosqichlari reja: 1. hisoblash matematikasining qisqacha tarixi, predmeti va metodi. 2. hozirgi zamon hisoblash mashinalari va sonli metodlar nazariyasi, ularning o`zaro aloqasi …

DOC format, 93.5 KB. To download "hisoblash matematikasi fanining axamiyati. masalani ehmda echish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hisoblash matematikasi fanining… DOC Free download Telegram