buxoro xalq sovet respublikasi

DOCX 20 pages 158.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.9 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti 25-03 guruh talabasi tarixiy geografiya fanidan mustaqil ish mavzu: bsxr va uning tarixiy geografiyasi topshirdi: ergashev abror qabul qildi: ergashev umid toshkent – 2025 mavzu: bsxr va uning tarixiy geografiyasi kirish 1.buxoro xalq sovet respublikasining tashkil topishining tarixiy ahamiyati 2. buxoro inqilobi va bxsrning tashkil topishi (1920-yil) 3. bxsrning tarixiy-geografik chegaralari va hududiy bo‘linishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xx asr boshlarida o‘rta osiyoda ro‘y bergan siyosiy o‘zgarishlar mintaqa xalqlari taqdirida tub burilish yasadi. shulardan biri — 1920-yilda sobiq buxoro amirligi o‘rnida tashkil etilgan buxoro xalq sovet respublikasi (bxsr) bo‘lib, u o‘z davrida yangi siyosiy tizim — sovet hokimiyatining mintaqada qaror topishida muhim rol o‘ynadi. bxsr tashkil topishi buxoro tarixida uzoq yillar davom etgan amirlik tuzumining tugashi va xalq hokimiyati g‘oyasining paydo bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘ldi. buxoro xalq sovet respublikasi faqat siyosiy hodisa emas, balki tarixiy-geografik jihatdan …

2 / 20

hiligi taraqqiyotida 1920-1924 yillarda mavjud bo‘lgan buxoro xalq sovet respublikasi (bxsr) muhim tarixiy bosqich ekanligi ayni haqiqatdir. biroq bxsr tarixini o‘rganishda davriy matbuotning manba bo‘la olishi mavzusi tadqiqotchilar nazaridan chetda qolib kelayotir. yuqoridagi fikrdan kelib chiqib ta‘kidlash joizki, “buxoro axbori” va “ozod buxoro” gazetalarining bxsr tarixini o‘rganishdagi o‘rni va roliga alohida tadqiqot bag‘ishlash har jihatdan o‘zini oqlaydi. “buxoro axbori” va “ozod buxoro” gazetalarida bxsrdagi siyosiy, ijtimoiyiqtisodiy va madaniy jarayonlarning turli sohalari hisoblangan hukumat boshqaruv tizimi, aholi soni, ijtimoiy tarkibi, xalq salomatligi, xotin-qizlar muammosi, harbiyma’muriy islohotlar, paxtachilik, qorako‘lchilik, ipakchilik, milliy hunarmandchilik, soliq va bank tizimlari, pul muomalasi, narx-navo, maktab va maorif tizimi, madaniy oqartuv muassasalari faoliyati, tashqi aloqalar va hokazolar haqida muhim ma’lumotlar mavjud. buxoroga qizil armiya tomonidan qilingan bosqin natijasida 1920-yil 2-sentyabrda amirlik tuzumi ag‘darib tashlandi va yangi respublika boshqaruvi o‘rnatildi. asli bu xalqaro huquq normalarining bolsheviklar tomonidan qo’pol ravishda buzilishi va mamlakatda mustabid sovet tuzumining majburan o’rnatilishi edi [1] …

3 / 20

aminov, olimjon akchurin, abdulhamid oripov, sobir yusupov, hoji hasan ibrohimov, fayzulla xo‘jaev, qulmuhamedov tayinlandi. mamlakatni boshqarish maqsadida tuzilgan buxoro xalqnozirlar so‘rosi tarkibi quyidagicha edi: rais va xorijiy tashqi ishlar(nozir-f.xo‘jaev), maorif (qori yo‘ldosh po‘latov), ichki (doxiliya)ishlar (m.saidjonov), moliya (u.po‘latxo‘jaev), davlat nazorati(n.husainov), favqulodda komissiya (raisi- ibrohimov), adliya (m.burhonov), harbiy (shihobuddinov), savdo va sanoat (m. mansurov)nozirliklari. bu paytga kelib inqilobchi yosh buxoroliklar firqasia’zolari buxoro kompartiyasi safiga kirishga majbur bo‘lgan edilar.ushbu o‘rinda ta’kidlash joizki, asosan jadidlardan tashkil topganbuxoro hukumati o‘sha paytda ma’lumotli kishilar yig‘ilganhukumatlardan biri hisoblangan. nozirlar buxoro, istanbul, moskvava boshqa shaharlarda ta’lim olishgan edi. buxoro jadidlario‘zlarining islohotchilik g‘oyalarini yangi hukumatdagi faoliyatlaridavomida amalga oshirishga harakat qildilar.1920-yil 6-8-oktyabrda amirning yozgi saroyi – sitorai mohixosada chaqirilgan. butun buxoro xalq vakillarining l qurultoyidabuxoro xalq sovet respublikasi – bxsr tuzilganligi tantanaliravishda e’lon qilindi. bu davlat tuzumi jihatidan xalq demokratikhokimiyati edi. uning zimmasiga qisqa muddat ichida o‘rta asrchilik an’analari meros qolgan amir buxorosini demokratik davlatga aylantirishdek tarixiy vazifani bajarish …

4 / 20

hartnomalar mustaqil siyosat yuritishga harakat qilayotgan yosh buxoro davlati arboblari faoliyatini muayyan darajada cheklashga olib keldi. “ittifoq shartnomasi” mustaqil buxoro davlati hududida sovet qo‘shinlari turishini “qonuniy” asoslab berdiki, mazkur hol bxsr ichki ishlariga rossiyaning to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy jihatdan qurolli aralashuvidan boshqa narsa emas edi. ammo bularning barchasi vaqtincha xalqni chalg’itish maqsadidagi tadbirlar edi. “inqilob” tashkilotlari qonli voqealarning birinchi kunlaridan boshlab o‘ziga xos inqilobiy tartiblar o‘rnatishga kirishdilar. 4-sentyabrda eski buxoroda favqulodda holat e’lon qilib favqulodda komissiya va 3000 kishilik “xalq” militsiyasi tuzildi. 1920-yil kuziga kelib buxoro iqtisodiyoti tanazzulga uchragan va xalqning turmush darajasi ancha pastga tushib ketgan edi. buxoro hukumati oldida turgan eng asosiy vazifalardan biri ersuv masalasini hal qilish edi. 1920- yil 30-sentyabrda buxoro markaziy revkomi “er to‘g‘risida”gi dekretni qabul qildi. dekretga muvofiq, sobiq amir, uning qarindoshlari va amaldorlari qo‘lidagi butun er-mulk kambag‘al va ersiz dehqonlarga berilishi kerak edi. shuningdek, dekretga ko‘ra, “xiroj”, “amlok” va boshqa soliqlar bekor qilindi. arxiv hujjatlarida …

5 / 20

g aholi zimmasiga yuklatilishi, buning ustiga, qizil askarlarning bosqinchilik va talonchilik “faoliyati” haqqoniy ravishda xalqning kuchli noroziligiga sabab bo‘ldi. respublikadagi ijtimoiy-siyosiy munosabatlar ham keskinlashdi. yosh davlat etakchisi f.xo‘jaev murakkab va og‘ir sharoitda ishlashga majbur bo‘ldi. buxoro hukumati ichida siyosiy bo‘linish kuchaydi. bir tarafdan, buxoro kompartiyasi ichidagi “so‘l” va “o‘ng” kommunistlarga qarshi g‘oyaviy jihatdan kurash olib borishga to‘g‘ri kelsa, ikkinchi tarafdan, rsfsr va uning favqulodda organlari bo‘lgan turkkomissiya, turkbyuro yosh “mustaqil davlat”ning bosgan har bir qadamini sergaklik bilann nazorat qilib turar edi. shunday bo‘lishiga qaramasdan f.xo‘jaev, u.po‘latxo‘jaev, o.xo‘jaev, a.fitrat, m.aminov, m.saidjonov, s.xo‘jaev, m.mansurov, a.muxitdinov va boshqa hukumatda demokratik yo‘l tutib, mo‘‘tadil mavqeda turdilar. ular bxsrning amalda mustaqil bo‘lishi, e’tiqod erkinligi, islohotlar o‘tkazish zarurligini yoqlab chiqdilar 1920-yil 18-23-sentyabrda eski buxoroda butun buxoro xalq vakillarining ikkinchi s’ezdi (qurultoyi) bo‘lib o‘tdi. 23-sentyabrda buxoro tarixida birinchi konstitutsiya tasdiqlandi[2]. buxoro tarixidagi dastlabki konstitutsiya fuqarolarning demokratik huquq va erkinliklarini qonun yo‘li bilan mustaxkamladi. konstitutsiyada davlatni idora etish …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro xalq sovet respublikasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti 25-03 guruh talabasi tarixiy geografiya fanidan mustaqil ish mavzu: bsxr va uning tarixiy geografiyasi topshirdi: ergashev abror qabul qildi: ergashev umid toshkent – 2025 mavzu: bsxr va uning tarixiy geografiyasi kirish 1.buxoro xalq sovet respublikasining tashkil topishining tarixiy ahamiyati 2. buxoro inqilobi va bxsrning tashkil topishi (1920-yil) 3. bxsrning tarixiy-geografik chegaralari va hududiy bo‘linishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xx asr boshlarida o‘rta osiyoda ro‘y bergan siyosiy o‘zgarishlar mintaqa xalqlari taqdirida tub burilish yasadi. shulardan biri — 1920-yilda sobiq buxoro amirligi o‘rnida tashkil etilgan buxoro xalq sovet respublikas...

This file contains 20 pages in DOCX format (158.9 KB). To download "buxoro xalq sovet respublikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro xalq sovet respublikasi DOCX 20 pages Free download Telegram