xi-xvi asrda turkiya (usmoniylar imperyasi ichki va tashqi siyosati)

DOCX 6 pages 27.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: xi-xvi asrda turkiya ( usmoniylar imperyasi ichki va tashqi siyosati ) r e j a: kirish. i bob.xi-xiii asrda saljuqiylar va usmoniylar imperiyasining tashkil topishi. 1.1. usmoniylar imperiyasining arab davlatlari, kichik osiyo hamda bolqon yarim orolidagi istilolari. 1.2. usmonli hukumdorlarning islohatlari. ii bob. xi-xvi asrda turkiyada ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy ahvol. 2.1. usmonylar imperyasining xiii-xvi asrdagi siyosiy-iqtisodiy va harbiy boshqaruv tizimi 2.2. usmoniylar imperyasining xiii-xvi asrdagi tashqi aloqalari xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. saljukiylar turkiy ugiz kavmi tarkibida dastlab xozirgi janubiy krzotston xududita tufi keladigan yaylovlarda, sirdaryoning urta okimidagi erlarda kuchmanchi xayot kechirar edilar.[footnoteref:1] aslini olganda xuddi shu vakvda saljukiylar sulolasi xali shakllanmag anedi. bolshacha aytganda, saljukiylar bu etnik nom emas. x asrda balxash kulining janubidan to kuyi volgagacha bulgan xududda turkiy xalkdardan bulmish ugazlar yashardilar. ular kuplab kabila va uruglarga bulinganlar. ana shundaylardan biri — kdnik urugidan chikkan saljuk ismli shaxe uzining fazilatlari, bilimdonligi, abjirligi va mardligi orkasida obrue'tibor krzonib boradi …

2 / 6

-yilda xuroson hukumdori bo’lishi bilan bog’lasa boshqa olimlarning fikriga ko’ra 1038- yildan yana boshqa olimlarning fikriga ko’ra esa saljuq hukumronligi bilan boshlaydi, nima bo’lgan taqdirda ham aynan bu sulolaning rivoji keyinchalik turkey millatning rivojida ham kata turtki bo’ladi. [1: azamat ziyo “ o’zbek davlatchiligi tarixi” 124- bet] [2: tarixi salojuqqa 10 bet] xi asrning mazkur 40-yillaridayok saljukiylar xorazm, eron, kavkazortiga xarbiy yurishlar uyushtiradilar. 1055 yili esa turrulbek xalifalik poytaxti bagdodni egallaydi va uz nomiga xutba ukittiradi.[footnoteref:3] turrulbek xayotligvdayok; saljukiylar eron, irok kavkazorti ulkalarini uz ta'sir doiralariga tortgan edilar. 1071 yili esa keyingi saljukdy xukmdor sulton all arslon (1063—1072) kichik osiyoda vizantiya podshosi romen iv diogenni engib, uzini asirga oladi. bu uz urnida saljukiylarning kichik osiyo va ya kin sharkda mustaxkam urnashib olishlari uchun katta zamin tayyorlaydi. sulton malikshox (1072—1092) zamonida samarkand, buxoro, uzgand (fargona) xam saljukiylar kul ostida birlashadi. sharkiy turkistondagi koraxoniylar xam saljukiylar ustunligini tan oladilar. sulton malikshox xukmronli™ …

3 / 6

o’ng saljuqiylarga qaram bo’lgan xorazim anushteginiylar yuksaladi va xii asr ikkinchi yarimida g’arbiy saljuqiylarga zarba beradilar. sharqiy saljuqiylar faolyatiga esa sulton sanjar vafotidan chek qo’yiladi. shundan so’ng esa ya’ni xii asr oxiriga kelganda saljuqiylar davlati tarkibiga kichik osiyodagi anato’lya (ko’nya) sultonligi qoladi holos, xiii asr o’rtalarida ko’nya ham mo’g’illarga qaram bolib qoladi. ammo nima bo’lgan taqdirda ham saljuqiylar davlati tufayli kichik osiyoda turkiy qavm joylashuvi kuchayadi va bora-bora turkey davlat va millat asos solish uchun zamin yaratadi, jumladan usmoniylar imperyasi bunga misoldir. [3: roxat as-sudur, 105-bet] salib yurishlari davrida kichik osiyoda rum sultonligi nomi osida yashagan saljuqiylar davlati xiii asr boslariga kelib 10 ta amirlikka bo’linib ketgan edi. o’g’uz turklari galalarining o’rta osiyodan kichk osiyoga ko’chib kelishi va ularning bundan keyin saljuq turklari aralashib ketishi natijasda kichik osiyoda xiii asr oxiri xiv asr boshlarida yangi davlat tashkil bo’ldi. soni jixatidan ham, o’zining harbiy tashkiloti jixatidan ham anch muncha uyushqoq bo’lgan …

4 / 6

davrlar o'tish davri bilan birlashtirilgan bo'lib, mazkur o'tish davri ―beyliklar zamoni‖ (amirliklar, knyazliklar) deb nom olgan va adabiѐtlarda qayd etilishicha, xiii asr oxiri -xv asr boshlarini qamrab oladi darhaqiqat shuni takidlab o’tish keraki usmonilar davlati dastaval saljuqiylar tarkibida biylik sifatida namayon bo’ladi bunda kelib chiqadiki mening fikrimcha ayanan hozirgi kichik osiyoda buyuk bir davlat usmoniylr davlatining tashkil topishida ham aynan saljuqiylarning ham hissasi kata bo’ladi. beyliklar zamoni‖ o'zida muhim siѐsiy va etnik o'zgarishlarni mujassam etadi. bu o'zgarishlar mo'g'ullar bosqini va u bilan bog'liq bo'lgan onato'liga turklar migratsiyasining ikkinchi to'lqini natijasida sodir bo'lgan. mo'g'ullar tomonidan kichik osiѐdagi saljuqiylarga 1243 yilda etkazgan mag'lubiyati oqibat natijada ular tashkil etgan davlatning ikkita qismga parchalanib ketishiga olib keldi. onato'lining qizil-irmoq darѐsidan sharqroqdagi hududlari xulagular (elxonlar) mulklariga kiritildi. bu erda mo'g'ul bosqinchilari olib kelgan tartib-qoidalar o'rnatildi. elxonlar davlati parchalanib ketganidan so'ng bu hududlar yana bir asrdan ortiq vaqt ichida eronda hokimiyat uchun kurashib kelgan turli turkman …

5 / 6

g bir qismi harbiy xizmatni o'tagan boshqa qismi chorvani boqardi, xo'jalik ishlari bilan shug'ullanardi. udjdagi barcha aholi qurollangan edi. qo'shnilar bilan doimiy nizolar, yangi erlarni talon-taroj qilish va bosib olish maqsadida qilingan bosqinlar ko'chmanchilar kundalik haѐtining tarkibiy qismini tashkil etar edi. chegara hududida istiqomat qilaѐtgan aholi orasida diniy va'zxonlar, ruhoniylar, shayxlar (baba), darvishlar katta ta'sir kuchiga ega bo'lganlar. ayniqsa darvishlar ―kofirlarga‖ qarshi urushning (g'azovotning) faol targ'ibotchilari hisoblanardi.[footnoteref:5] xiii asrning ikkinchi yarmi – xiv asrning boshlarida g'arbiy va markaziy onato'li hududida 20taga yaqin knyazliklar paydo bo'ldi. ulardan ayrimlari kam vaqt yashab, tez orada parchalanib ketishdi. boshqa birlari turkiya tarixida o'z izlarini qoldi rishdi. ikkinchilar qatoriga karaman beyligini kiritish mumkin. ushbu beylik xiii asr 60-chi yillarida kilikiya aormanistoni podshohligidan g'arbroqda, tavrning tog'lik hududlarida tashkil topdi. uning hukmdorlari nafaqat arman erlariga bosqinlar uyushtirishda katta faollik ko'rsatishgan, balki mo'g'ullarga va ularga qaram vassal hisoblangan saljuqiylarga qarshi kurashganlar. xiv asr boshlarida o'z davlatlari hududlarini kengaytirib, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xi-xvi asrda turkiya (usmoniylar imperyasi ichki va tashqi siyosati)"

mavzu: xi-xvi asrda turkiya ( usmoniylar imperyasi ichki va tashqi siyosati ) r e j a: kirish. i bob.xi-xiii asrda saljuqiylar va usmoniylar imperiyasining tashkil topishi. 1.1. usmoniylar imperiyasining arab davlatlari, kichik osiyo hamda bolqon yarim orolidagi istilolari. 1.2. usmonli hukumdorlarning islohatlari. ii bob. xi-xvi asrda turkiyada ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy ahvol. 2.1. usmonylar imperyasining xiii-xvi asrdagi siyosiy-iqtisodiy va harbiy boshqaruv tizimi 2.2. usmoniylar imperyasining xiii-xvi asrdagi tashqi aloqalari xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. saljukiylar turkiy ugiz kavmi tarkibida dastlab xozirgi janubiy krzotston xududita tufi keladigan yaylovlarda, sirdaryoning urta okimidagi erlarda kuchmanchi xayot kechirar edilar.[footnoteref:1] aslini olganda xuddi shu vakv...

This file contains 6 pages in DOCX format (27.5 KB). To download "xi-xvi asrda turkiya (usmoniylar imperyasi ichki va tashqi siyosati)", click the Telegram button on the left.

Tags: xi-xvi asrda turkiya (usmoniyla… DOCX 6 pages Free download Telegram