to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi

PPTX 31 pages 848.3 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 848.3 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mavzu:to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi i: regeneratsiya patogenezi. to'qimalarning proliferativ qobiliyati. granulyatsion to'qima. to'qimalarning yangilanishi va tiklanishi ii: hujayra proliferatsiyasini nazorat qilish. tiklanishning patologik jihatlari: skleroz, fibroz, tsirroz tushunchalari. gipertrofiya. atrofiya. z mavzu:to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi i: regeneratsiya patogenezi. to'qimalarning proliferativ qobiliyati. granulyatsion to'qima. to'qimalarning yangilanishi va tiklanishi ii: hujayra proliferatsiyasini nazorat qilish. tiklanishning patologik jihatlari: skleroz, fibroz, tsirroz tushunchalari. gipertrofiya. atrofiya. z mavzuga oid savollar regeneratsiya: ta’rif, darajalar, shakllar, turlar haqida tushuncha.regenerator jarayonning morfogenezi va boshqarilishi.qon, qon va limfa tomirlarining regeneratsiyasi.biriktiruvchi va yog‘ to‘qimalarining regeneratsiyasi.suyak va tog‘ay to‘qimasining regeneratsiyasi.mushak to‘qimasi va qoplovchi epiteliy regeneratsiyasi.jigar, me’da osti bezi, buyrak, ichki sekresiya bezlari spesifik epiteliysining regeneratsiyasi.nerv tizimining regeneratsiyasikompensator-moslashuv jarayonlari va ularning rivojlanish fazalari (shakllanish, mustahkamlanish, holdan toyish) haqida tushuncha.gipertrofiya va giperplaziya: umumiy tushunchalar.gipertrofiya turlari, morfologiyasi.vikar, neyrogumoral gipertrofiya, gipertrofik o‘simtalar.ishchi gipertrofiya.atrofiya: ta’rif, tushuncha.umumiy atrofiya: tushunchasi, sabablari, morfologiyasi, oqibatlari.mahalliy atrofiya turlari, morfologiyasi, organizm uchun ahamiyati.metaplaziya, prozoplaziya: ta’rifi, tushunchalari, morfologiyasi.tashkil etish: tushuncha ta’rifi, …

2 / 31

liyati davomida muntazam yangilanishi.misollar:qon hujayralari yangilanishiteri epiteli yangilanishiichak epiteli bo‘linib turishi 2️⃣ reparativ regeneratsiyashikastdan yoki kasallikdan keyin to‘qimaning tiklanishi.to‘liq regeneratsiya: to‘qima asl holiga qaytadi (epiteliy, jigar).to‘liq bo‘lmagan regeneratsiya: chandiq hosil bo‘ladi (yurak, miya). z hujayralarning regeneratsiya qobiliyatiga ko‘ra bo‘linishi labil (tez yangilanuvchi) hujayralardoim bo‘linadi → regeneratsiya yuqori.misollar: teri, ichak epiteli, suyak iligi hujayralari. 2. stabil hujayralartinch holatda bo‘linmaydi, zarur bo‘lsa bo‘linadi.misollar: jigar, buyrak naychalari, endoteliy. 3. permanent (doimiy) hujayralarbo‘linmaydi → regeneratsiya bo‘lmaydi.misollar: yurak mushak hujayralari, asab hujayralari.natija: nekrozdan keyin chandiqlanad z regeneratsiya mexanizmlari 1️⃣ hujayra bo‘linishi (mitoz) 2️⃣ kök (stem) hujayralarning ko‘payishi 3️⃣ o‘simtaga o‘xshamagan, fiziologik nazorat ostidagi proliferatsiya 4️⃣ to‘qimalar orasidagi o‘sish faktorlarning ta’siri:egf, fgf pdgf tgf-β vegf (angiogenez) reparativ regeneratsiya natijalari 1. to‘liq regeneratsiya to‘qima strukturasi va funksiyasi to‘liq tiklanadi epitelial to‘qimalar, jigar 2. chandiqlanish (fibroz) fibroblastlar → kollagen → zich chandiq permanent to‘qimalarda: yurak, miya infarktida regeneratsiyaga ta’sir qiluvchi omillar to‘qima turi (labil/stabil/permanent) shikastlanish darajasi qon ta’minoti …

3 / 31

ralar reaktiv o‘sish boshlaydi. hujayra sikli faollashadi, mitozlar ko‘payadi. 2. proliferatsiya va differensiyatsiya proliferatsiya: shikastlangan hududda hujayralar soni ko‘payadi. differensiyatsiya: yangi hujayralar o‘z turiga moslashadi va funksional xususiyatini oladi. 3. to‘qima rekonstruksiyasi fibroblastlar va mezankimal elementlar qatnashadi. qon tomirlari (angiogenez) hosil bo‘ladi. epitelizatsiya yoki parenximatoz to‘qimalar tiklanadi. 4. mikrostrukturaviy va makrostrukturaviy integratsiya hujayralar va to‘qimalar to‘liq funksional birlik hosil qiladi. normal arxitektura tiklanadi (agar shikastlanish chuqur bo‘lmasa). z 3. regeneratsiya turlari 1. hujayralar darajasida: mitotik faol hujayralar (epiteliy, jigar, buyrak tubul hujayralari) orqali. 2. to‘qima darajasida: parenximatoz to‘qimalar, ba’zi mushak to‘qimalari. 3. organ darajasida: jigar (masalan, 2/3 qismini olib tashlagandan keyin ham tiklanadi). 4. regeneratsiyani boshqaruvchi omillar ichki omillar: hujayra turi: mitotik faoliyat kuchli hujayralar regeneratsiyaga tez kiradi. hujayra sikli va differensiyatsiya darajasi. genetik mexanizmlar: o‘sish faktorlarini kodlovchi genlar (egf, tgf-α, hgf). tashqi omillar: qon ta’minoti: yaxshi perfuziya regeneratsiyani tezlashtiradi. shikastlanish darajasi: chuqur yoki keng jarohatlar fibroz va skar hosil …

4 / 31

iklash jarayonidir. bu jarayon angiogenez (yangi qon tomir hosil bo‘lishi) va limfangiogenez (yangi limfa tomir hosil bo‘lishi) orqali amalga oshadi. 2. regeneratsiya turlari 1. to‘liq regeneratsiya tomir devori va endotel hujayralari normal strukturasini tiklaydi. misol: kichik kapillyarlar shikastlanganidan keyin endotel hujayralarining ko‘payishi bilan tiklanadi. z 3. molekulyar mexanizmlar endoteliy hujayralari proliferatsiyasi – jarohat atrofidagi sog‘lom endotel hujayralari bo‘linadi. vegf (vascular endothelial growth factor) – yangi qon tomirlarini hosil qiladi. fgf (fibroblast growth factor) – kapillyarlarni shakllanishiga yordam beradi. integrinlar – endotel hujayralarining ekstratsellyular matritsa bilan bog‘lanishini ta’minlaydi. 4. jarayon bosqichlari 1. shikastlanish va tromb hosil bo‘lishi – qon quyilishi va tromb formalanadi. 2. inflammatsiya – makrofaglar va limfotsitlar jarayonni boshqaradi. 3. endoteliy proliferatsiyasi – yangi kapillyarlar hosil bo‘ladi. 4. tomir kanallarining shakllanishi – yangi kapillyar tarmog‘i hosil bo‘ladi. 5. maturatsiya va remodelatsiya – tomir devorlari mustahkamlanadi, ba’zan fibroz qatlami hosil bo‘ladi. 5. limfa tomirlari regeneratsiyasi lymphangiogenez – limfa hujayralari ko‘payishi …

5 / 31

tsiyadan keyin tiklanadi. jarayon bosqichlari: 1. shikastlanish va nekroz – toʻqimada hujayralar nobud boʻladi, ekstrasellyular matritsa zarar koʻradi. 2. yalligʻlanish bosqichi – makrofaglar va neytrofilllar zararlangan hududni tozalaydi.3. proliferativ bosqich (fibroblastlar faolligi) – fibroblastlar ko‘payadi, yangi kollagen tolalari va glykozaminoglikanlar sintezlanadi. 4. remodeling (morfologik qayta shakllanish) – kollagen tolalar joylashuvi va qalinligi moslashadi, toʻqima mustahkamlanadi. xususiyatlari: tezligi sekinroq, ayniqsa kollagen tolalar qayta joylashishi vaqt talab qiladi.toʻqima faoliyati jarohat darajasiga bogʻliq. z 2. yogʻ toʻqima (adipotsitlar) regeneratsiyasi tavsifi: yogʻ toʻqima ko‘pincha travma yoki jarohatdan keyin cheklangan darajada regeneratsiyalanadi. jarayon bosqichlari: 1. shikastlanish – adipotsitlar nekrozga uchraydi. 2. makrofaglar faolligi – hujayra qoldiqlari fagotsitoz qilinadi. 3. pre-adipotsitlar proliferatsiyasi – stromal hujayralardan yangi yogʻ hujayralari hosil bo‘ladi. 4. differensiyatsiya – pre-adipotsitlar toʻliq adipotsitlarga aylanadi. xususiyatlari: regeneratsiya sekin, ba’zan yogʻ toʻqimasi o‘rnini biriktiruvchi toʻqima “o‘rnab” qoladi (fibroz). ba’zi sharoitlarda lipomatoz yoki skar hosil bo‘lishi mumkin. z 1. suyak to‘qimasi regeneratsiyasi (osteogenez) morfologik jihatdan: suyak …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi"

mavzu:to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi i: regeneratsiya patogenezi. to'qimalarning proliferativ qobiliyati. granulyatsion to'qima. to'qimalarning yangilanishi va tiklanishi ii: hujayra proliferatsiyasini nazorat qilish. tiklanishning patologik jihatlari: skleroz, fibroz, tsirroz tushunchalari. gipertrofiya. atrofiya. z mavzu:to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi i: regeneratsiya patogenezi. to'qimalarning proliferativ qobiliyati. granulyatsion to'qima. to'qimalarning yangilanishi va tiklanishi ii: hujayra proliferatsiyasini nazorat qilish. tiklanishning patologik jihatlari: skleroz, fibroz, tsirroz tushunchalari. gipertrofiya. atrofiya. z mavzuga oid savollar regeneratsiya: ta’rif, darajalar, shakllar, turlar haqida tushuncha.regenerator jaray...

This file contains 31 pages in PPTX format (848.3 KB). To download "to'qimalarning yangilanishi, regeneratsiyasi va tiklanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: to'qimalarning yangilanishi, re… PPTX 31 pages Free download Telegram