terminologiyani shakllanishi

PPTX 17 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

terminalogiyani shakllanishi terminalogiyani shakllanishi tayyorladi: karimov umarbek reja kirish terminologiya tushunchasi terminlar qanday paydo bo‘ladi? tarixiy rivojlanish terminologiyaning muammolari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish terminologiya – bu tilshunoslik va ilmiy sohalarda aniq tushunchalar va atamalarni belgilash jarayonidir. har bir fan va soha o‘zining maxsus terminlariga ega bo‘lib, ular yordamida murakkab ilmiy va texnik tushunchalar tushuntiriladi. terminlar, o‘z navbatida, ilm-fan va ta’lim sohalarining rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi, chunki aniq va to‘g‘ri muloqot faqat mukammal terminologiya orqali amalga oshadi. terminologiyaning shakllanishi va rivojlanishi, yangi tushunchalar va ilmiy kashfiyotlar bilan bog‘liq bo‘lib, bu jarayon ilmiy ishlanmalarning aniqligini va xalqaro muloqotni osonlashtiradi. shuningdek, har bir tilning o‘ziga xos terminologiyasi mavjud bo‘lib, bu o‘zaro madaniy va ilmiy almashuvda muhim rol o‘ynaydi. ushbu ishda terminologiyaning ahamiyati, uning shakllanishi, turli fan sohalaridagi o‘rni va terminlar bilan ishlash usullari ko‘rib chiqiladi. shuningdek, terminologiyaning rivojlanishidagi mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llari ham tahlil qilinadi. terminologiya tushunchasi terminologiya — muayyan …

2 / 17

i. fan va texnikani rivojlantiradi maxsus atamalar yangi ilmiy kashfiyotlar, texnologiyalar va metodologiyalarni tasvirlashda muhim rol o‘ynaydi. ular ilm-fan va texnika sohalarining taraqqiyotiga xizmat qiladi. ijtimoiy muloqotni soddalashtiradi terminlar mutaxassislar va oddiy odamlar o‘rtasida samarali muloqotni ta’minlashga yordam beradi, ayniqsa, murakkab yoki maxsus bilimlar talab qiladigan mavzularda. terminlar qanday paydo bo‘ladi? yangi tushunchalar bilan birga yangi ilmiy, texnik yoki madaniy tushunchalar paydo bo‘lishi bilan yangi terminlar ham yaratiladi. bu holat, yangi bilimlarni ifodalash uchun zaruriyatdan kelib chiqadi. ilmiy kashfiyotlar orqali yangi ilmiy kashfiyotlar va ixtirolar o‘ziga xos terminlar yaratishni talab qiladi. masalan, yangi kimyoviy element kashf etilganda, unga nom beriladi va shu orqali yangi termin shakllanadi. xorijiy tillardan kirib kelish orqali xorijiy tillarda mavjud bo‘lgan terminlar o‘zbek tiliga tarjima qilinadi yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilinadi. masalan, kompyuter texnologiyalari sohasida inglizcha terminlarning ko‘plab kirishlari mavjud. tarixiy rivojlanish qadimgi davrlar: terminlar oddiy so‘zlar asosida shakllangan. misol uchun, qadimgi yunonlar va rimliklar ilmiy va …

3 / 17

bo‘ladi ilmiy, texnik yoki madaniy sohalarda yangi tushunchalar va fenomenlar paydo bo‘ladi. bu tushunchalar maxsus atamalarni yaratishni talab qiladi. termin taklif qilinadi yangi tushunchalar uchun mutaxassislar tomonidan atamalar taklif qilinadi. ular ilmiy yoki texnik jamoa tomonidan baholanadi va qabul qilinadi. u adabiyotda qo‘llaniladi taklif qilingan terminlar ilmiy, pedagogik yoki texnik adabiyotlarda, maqolalarda, darsliklarda va qo‘llanmalarda qo‘llaniladi. rasman qabul qilinadi terminlar keng tarqalib, rasmiy lug‘atlar va soha standartlarida o‘z o‘rnini egallaydi. bu bosqichda terminlar ilmiy yoki davlat tashkilotlari tomonidan rasmiylashtiriladi. xalqaro terminlar xalqaro terminlar — dunyo bo‘ylab keng qo‘llaniladigan va turli tillarda bir xil ma'noga ega atamalar. misollar: biologiya, matematika, kompyuter ahmiyati: xalqaro ilmiy va texnik muloqotni osonlashtiradi, global ilm-fan rivojiga hissa qo‘shadi. milliy terminlar milliy terminlar — o‘zbek tiliga xos, o‘z milliy an’ana va madaniyatini aks ettirgan atamalar. misollar: ildiz so‘z — so‘zning asosiy shakli. tutash gap — bog‘lovchi so‘zlar bilan birlashgan gap. ahmiyati: milliy terminlar tilni boyitadi va ilm-fan …

4 / 17

ksika, morfologiya tilshunoslik va adabiyotshunoslik kabi sohalarda terminlar. terminologiya va ta’lim darsliklar va qo‘llanmalarda terminlar o‘quvchilarga aniq va tushunarli tarzda tushuntiriladi. har bir fan o‘ziga xos terminologiyani talab qiladi va bu terminlar o‘quvchilarga to‘g‘ri va aniq tushuntirilishi kerak. o‘qituvchining vazifasi: terminlarni mazmunan to‘g‘ri yetkazish, shuningdek, ularni o‘quvchilarga aniq, oddiy va tushunarli shaklda taqdim etish. o‘qituvchi o‘quvchilarga har bir terminning ma’nosi, qo‘llanilishi va amaliyotdagi ahamiyatini tushuntirishi lozim. o‘quvchilarga terminlarni to‘g‘ri qo‘llash va ularning bilimlarini mustahkamlashga yordam berish. terminlar bilan ishlash lug‘at tuzish terminlarning ma'nolari, qo‘llanish doiralari va izohlarini o‘z ichiga olgan lug‘atlar yaratish. bu ilmiy sohalarda tushunishni osonlashtiradi va umumiy terminologiyani shakllantiradi. glossariy yaratish fandagi muayyan so‘z va terminlar ro‘yxatini yaratish. glossariylar o‘quvchilarga yoki tadqiqotchilarga yangi atamalarni o‘rganishda yordam beradi va ularni tushunishda qo‘llaniladi. fanda yagona terminlar bazasini ishlab chiqish har bir ilmiy yoki texnik soha uchun yagona va rasmiy terminlar bazasini yaratish. bu terminlarning bir xillik va aniq bo‘lishini ta’minlaydi, …

5 / 17

iq va to‘g‘ri muloqot uchun zarurdir. yangi terminlarning paydo bo‘lishi, ularning rasmiylashtirilishi va o‘zaro tushunish jarayonida qo‘llanilishi, ilmiy sohalarning rivojlanishiga xizmat qiladi. shu bilan birga, terminologiyaning shakllanishida turli muammolar ham mavjud. xorijiy terminlarning ko‘pligi, sinonimlarning mavjudligi va yagona standartlarning yo‘qligi soha mutaxassislari uchun qiyinchiliklar tug‘diradi. biroq, terminologiyaning yaxlitlashuvi va yagona terminlar bazasini yaratish, bu muammolarni hal qilishga yordam beradi. kelajakda ilmiy va ta’lim sohalarida terminologiyaning yagona tizimi va aniq, tushunarli atamalarni yaratish uchun izlanishlar davom etishi zarur. foydalanilgan adabiyotlar karimov, i.a. (2001). o‘zbek tilining lug‘at boyligi va terminologiyasi. toshkent: fan. islommuhammedov, m. (2014). terminologiya va uning ta’limdagi o‘rni. toshkent: o‘zbekiston davlat pedagogika universiteti. davronov, m. (2012). ilmiy va texnik terminologiya: nazariya va amaliyot. toshkent: o‘zbekiston milliy universiteti. shukurov, a. (2008). lug‘atshunoslik va terminologiya. toshkent: adabiyot. rahmonov, s. (2016). o‘zbek tilida xalqaro terminlar va ularning qo‘llanilishi. toshkent: o‘zbekistan. tursunov, x. (2010). ilmiy terminlarning tilga ta’siri. toshkent: akademnashr. jalilov, f. (2019). so‘z …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "terminologiyani shakllanishi"

terminalogiyani shakllanishi terminalogiyani shakllanishi tayyorladi: karimov umarbek reja kirish terminologiya tushunchasi terminlar qanday paydo bo‘ladi? tarixiy rivojlanish terminologiyaning muammolari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish terminologiya – bu tilshunoslik va ilmiy sohalarda aniq tushunchalar va atamalarni belgilash jarayonidir. har bir fan va soha o‘zining maxsus terminlariga ega bo‘lib, ular yordamida murakkab ilmiy va texnik tushunchalar tushuntiriladi. terminlar, o‘z navbatida, ilm-fan va ta’lim sohalarining rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi, chunki aniq va to‘g‘ri muloqot faqat mukammal terminologiya orqali amalga oshadi. terminologiyaning shakllanishi va rivojlanishi, yangi tushunchalar va ilmiy kashfiyotlar bilan bog‘liq bo‘lib, bu jarayon ilmiy ishlanmal...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (1,0 МБ). Чтобы скачать "terminologiyani shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: terminologiyani shakllanishi PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram