qadriyatlar falsafasi(aksiologiya)

PPTX 16 стр. 13,7 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

qadriyatlar falsafasi(aksiologiya) qadriyatlar falsafasi(aksiologiya) qadriyat kategoriyasi, uning asosiy shakllari. qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi. istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagi qarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiq ittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiy qadriyatlari sarobga aylandi, zamon realliklari talablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardan iborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi. o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uning turli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahlil etilmoqda. qadriyatlar falsafasi — aksiologiyaning ko’pdan-ko’p mavzulari mutahassislarimizning ilmiy izlanishlarida o’ziga xos o’rin tutmoqda. avlod va ajdodlarimiz yaratgan qadrlash mezonlarining tarixi eng qadimgi naqllar, rivoyatlar, afsona, hikoyat, dostonlarga, ya`ni halq og’zaki ijodi namunalariga borib taqaladi. spitamen, muqanna va jaloliddin manguberdi tug’risidagi asarlarda, alpomish, to’maris va shiroq tug’risidagi afsona va dostonlarda vatanparvarlik, halq va yurt ozodligi uchun fidoyilik kabi ko’plab umuminsoniy qadriyatlar tasvirlangan. ma`naviy merosimizning …

2 / 16

a hegellar katta e`tibor bergan bu mavzuning g’arb falsafasida o’z tarixiga ega ekanligiga shubha qilmaymiz. avlod va ajdodlarimiz yaratgan qadrlash mezonlarining tarixi eng qadimgi naqllar, rivoyatlar, afsona, hikoyat, dostonlarga, ya`ni halq og’zaki ijodi namunalariga borib taqaladi. spitamen, muqanna va jaloliddin manguberdi tug’risidagi asarlarda, alpomish, to’maris va shiroq tug’risidagi afsona va dostonlarda vatanparvarlik, halq va yurt ozodligi uchun fidoyilik kabi ko’plab umuminsoniy qadriyatlar tasvirlangan. ma`naviy merosimizning yorqin namunasi – «avesto» zardo’shtiylikning muqaddas kitobi bo’lganligidan, unda bu dinning qadriyatlar tizimi, qadrlash mezonlari, o’sha davrdagi milliy g’oyalar yorqin ifodalangan. sivilizatsiyamiz qadriyatlari va halqimizga hos qadrlash me`yorlari musulmon sharqi va arablar dunyosi madaniyatining rivojiga ham nihoyatda katta aks ta`sir ko’rsatgan. tarihda nomlari saqlangan allomalarimiz o’z navbatida butun jahon, sharq madaniyatiga g’oyat katta hissa qo’shganlar. bunday fikrni abu hanifa, al-buhoriy, at-termiziy, kubro, ahmad yassaviy, naqshband kabi ilohiyot ilmining zabardast allomalari tug’risida ham aytish joiz. ularning har biri o’z zamonasida islomni civilizaciyamizning yuksak madaniyati nuqtai nazaridan …

3 / 16

dar o’zgara boshladi. dunyoning oltidan bir qismini egallab turgan mamlakatda qadrlashning umuminsoniy tamoyillarini barqaror qilish u yoqda tursin, haqiqiy qadriyatshunoslik nuqtai nazaridan tadqiqotlar olib borishga ham izn berilmas edi. faqat asrimizning 60-yillariga kelib, qadriyatlar muammosi ba`zi mutahassislar tomonidan tahlil qilina boshlagan bo’lsa-da, 90-yillargacha falsafa darsliklarida alohida mavzu sifatida o’z o’rniga ega bo’lmadi. hukmron mafkuraning tarkibiy qismiga kirmaganligi, mavzularining juda kam tadqiq qilinganligi va nihoyatda oz ahamiyat berilganligidan mahsus falsafiy tadqiqotlar sohasiga aylana olmadi. aksiologiya nomi bilan sobiq ittifoqda birorta ham darslik yoki o’quv qo’llanmasi chop etilmagan, hatto universitetlarning faylasuf, jamiyatshunos, tarihchi va boshqa ijtimoiy mutahassislar tayyorlaydigan gumanitar bo’limlarida ham bu sohaga oid mahsus bilimlar berilmas edi. qadriyatlar tug’risidagi qarbda keng tarqalgan aksiologiya fani rivojlangan mamlakatlarda inson qadri va haq-huquqlariga doir ko’pgina tamoyillarning amaliyoti uchun nazariy asoslardan biri bo’lgan ilmiy sohalar qatoriga kiradi. xix asrning o’rtalariga kelib, amirlik va honliklarga bo’linganligiga qaramasdan, mustaqil yashagan turkiston chor rossiyasi tomonidan bosib olindi, yurtimiz …

4 / 16

niyatiga yanada kattaroq ta`sir ko’rsatishi mumkin edi. afsuski, bolsheviklar boshlagan siyosiy jarayonlar bu avlodning boy merosini o’z domiga tortdi, uning taqdiri ayanchli kechdi, ta`qiqlab qo’yildi. mustaqillik va qadriyatlar mavzusi. istiqlol yillarida o’zbekistonda bu mavzuga umuminsoniy tamoyillar asosida yondashish shakllandi. bunday qarashning vujudga kelishi, qadriyatlarning ijtimoiy va ma`naviy yangilanishi, jamiyat a`zolarining kamoloti hamda yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati masalalariga davlat miqyosida yuksak e`tibor ko’rsatilayotganligi mazkur soha rivojining bosh yo’nalishidir. qadriyatlarni mustaqillikni mustahkamlashning ma`naviy omillaridan biri sifatida qadrlanishi borasidagi ijobiy jarayonlar tadqiqotlarni ko’paytirish, ularga nisbatan mas`uliyatni yanada oshirishni taqozo qilmoqda. istiqlol asrlar davomida shakllangan o’ziga hos sharqona va o’zbekona qadrlash masalalari va me`yorlarini qayta tiklash hamda zamonaviy talablar darajasida takomillashtirishni kun tartibiga qo’ydi. mustaqillik istiqlol davrining eng asosiy qadriyatidir. qadriyatning mazmuni va ahamiyati «baho» tushunchasida to’la-to’kis aks etmasligi, turlicha ifodalanishi ham mumkin. qadriyatning haqiqiy qadrini, mazmuni va ahamiyatini bahosiga qarab aniqlash qiyin bo’ladigan hollar ham uchraydi. aslida qadriyatning qadrini bilish, uning ahamiyatini anglab olish …

5 / 16

oki bu narsaning qadri turlicha anglab olinadi, tushuniladi va talqin qilinadi. ijtimoiy jarayonlar ta`sirida kishilarning qadriyatlar tug’risidagi tasavvuri, qarashlari o’zgaradi, bu esa taraqqiyot jarayonida odamlarning turmush sharoitlari, hayoti va ma`naviy qiyofasidagi o’zgarishlar bilan bog’liqdir. qadriyatning ob`ekti va sub`ekti. qadriyatshunoslikda qadriyat tushunchasi bilan bu tushuncha boqlangan ob`ekt o’rtasida farq bor, deb qaraladi. agar qadriyat berilgan qadrni ifodalaydigan falsafiy tushuncha sifatida qaralmasa, unga ta`riflarning son-sanoqsiz bo’lishi aniq. negaki, dunyoda qadrlanadigan narsalar, hodisalar, voqealar, jarayonlar, joylar va sifatlar, ideal va maqsadlar nihoyatda ko’p. qadriyat tushunchasi esa ularning birortasi uchun tug’ridan-tug’ri ism, atama yoki bevosita nom bo’la olmaydi, balki ularning qadrini anglatadigan tushuncha sifatida namoyon bo’ladi. qadriyatlar tizimi. har qanday jamiyat, ijtimoiy-tarixiy birliklar (urug’, qabila, elat, halq, millat), ijtimoiy sub`ektlar va boshqalar o’ziga hos qadriyatlar tizimiga ega bo’ladi. bu qadriyatlar tizimida asosiy bo’lmagan qadriyatlar muayyan qatorni tashkil qiladi, turli holatlarda namoyon bo’ladi. jamiyat rivojining muayyan davri yoki biror davlatda ham ana shunday qadriyatlar tizimi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadriyatlar falsafasi(aksiologiya)"

qadriyatlar falsafasi(aksiologiya) qadriyatlar falsafasi(aksiologiya) qadriyat kategoriyasi, uning asosiy shakllari. qadriyatlar tug’risidagi fan — aksiologiya (aksio — qadriyat, logos fan, ta`limot ma`nosini anglatadi) falsafaning shu masalani o’rganadigan va u bilan shug’ullanadigan sohasi hisoblanadi. sobiq ittifoq davrida bu tug’rida nihoyatda kam ma`lumotlar bor edi. istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagi qarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiq ittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiy qadriyatlari sarobga aylandi, zamon realliklari talablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardan iborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi. o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uning turli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahlil etilmoqda. qadriyatlar falsafas...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (13,7 МБ). Чтобы скачать "qadriyatlar falsafasi(aksiologiya)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadriyatlar falsafasi(aksiologi… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram