geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanishi tarixi

PPTX 9 стр. 953,4 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 953,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

prezentatsiya powerpoint geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanish tarixi reja: geografiya fanining shakllanishi: tarixiy bosqichlar geografiya fanining fan sifatida takomillashuvi va yo‘nalishlarga ajralishi geografiya fanining zamonaviy rivojlanish tendensiyalari geografiya yoki joʻgʻrofiya (grekcha: γεωγραφία; γη yoki γαια – „yer“, γραφειν – „tasvirlamoq“ yoki „yozmoq“ yoxud „xaritalamoq“) – yerning geografik qobigʻi, uning struktura va dinamikasi, alohida komponentlarini hududlar boʻyicha oʻzaro taʼsiri va taqsimlanishini oʻrganadigan fanlar majmui. antik dunyo gʻarb olimlari yer yuzasining manzarasini „geografiya“ soʻzi bilan ifodalaganlar. geografiya terminini dastlab eratosfen (mil. av. 276—194-yillarda yashagan) kiritgan. oʻrta osiyoda ix-x asrlardan boshlab geografiya soʻzi maʼnosida „surati arz“, „yetti iqlim“, „kitob almasolik valmamolik“ („mamlakatlar va masofalar kitobi“) iboralari qoʻllangan. xix-xx asr boshlarida oʻzbek tilida „geografiya“ arabcha talaffuz bilan „jugʻrofiya“ shaklida yozilgan. hozirgi davrda „geografiya“ oʻrniga „geografiya fanlari sistemasi“ iborasini qoʻllash ilmiy jihatdan toʻgʻriroqdir. geografiya fanining shakllanishi: tarixiy bosqichlar geografiya fanlari sistemasi 3 asosiy tarmoqqa boʻlinadi: a) tabiiy, yaʼni tabiiy geografik fanlar – ularga tabiiy geografiya …

2 / 9

geografiyasi), kosmos yershunosligi kabi sohalar ham vujudga keldi. yer sunʼiy yoʻldoshlari va kosmik kemadan turib yer yuzasining suratini olish va xaritasini tuzish usullari ham yaratildi. geografiya eng qadimgi fanlardandir. odamzod paydo boʻlgandan keyin muayyan davr oʻtgach, tabiiy muhit bilan jamiyatning oʻzaro munosabatlari natijasida, ovchilik, yerni ishlash va savdo-sotiq ehtiyojlariga koʻra yaqin-uzoq masofalarga borib kelish, tevarak-atrofni bilish va turli-tuman xalklar oʻrtasida oʻzaro muomala qilish boshlangan. mil. av. qadimgi dunyoning madaniyat markazlarida (turon, shimoliy hindiston, xitoy, bobil va ossuriya, misr va yunonistonda) dastlabki ilmii xulosalarga erishildi. doira 360 gradusga boʻlindi, sutka 24 soat deb belgilandi, geografik kenglik va uzunlik ifodalari yuzaga keldi. yer shar shaklida degan fikr maydonga keldi (yunon olimlari fales, pifagor, eratosfen va aristotel), dastlabki globus va ibtidoiy xarita yasaldi (anaksimandr), dunyo qitʼalariga nom berildi. iskandariyalik matematik va geograf eratosfen (mil. av. iii-asrda) yer aylanasining uzunligini oʻlchab koʻrgan va yer meridianining (hoz. oʻlchov birligida) 39816 km ligini aniqlagan. bu esa …

3 / 9

ralari belgilandi. xx asrning boshlariga kelib, geografiya ikki yirik yo‘nalishga — fizik geografiya va ijtimoiy-iqtisodiy geografiyaga ajrala boshladi. fizik geografiya yerning tabiiy komponentlarini (relyef, iqlim, suv, tuproq, o‘simlik va hayvonot qoplami) tadqiq etishga yo‘naltirilgan bo‘lsa, iqtisodiy-geografik yo‘nalish aholi, xo‘jalik tarmoqlari, aholining joylashuvi, iqtisodiyot hududiy tuzilishi kabi ijtimoiy jarayonlarni o‘rgandi. bu ikki yo‘nalishning shakllanishi geografiya fanining mazmunini kengaytirib, uni amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan tadqiqotlar bilan boyitdi. xx asr o‘rtalarida ilm-fan taraqqiyoti, ayniqsa texnika va kartografiyaning rivojlanishi natijasida geografiyada yangi sohalar paydo bo‘ldi. kartografiya, geomorfologiya, landshaftshunoslik, demografiya, shahar geografiyasi, siyosiy geografiya, agrogeografiya kabi yo‘nalishlar mustaqil ilmiy bo‘limlarga aylandi. shuningdek, yerning fazodan turib o‘rganilishi — masofaviy zondlash texnologiyalarining paydo bo‘lishi geografik tadqiqotlarning yangi bosqichiga sabab bo‘ldi. xx asr oxiri va xxi asr boshlarida geografiya fanining eng muhim yutug‘i — gis (geoaxborot tizimlari) va raqamli kartografiyaning keng qo‘llanila boshlanishidir. bu texnologiyalar geografik axborotni yig‘ish, saqlash, qayta ishlash va modellashtirish imkoniyatlarini tubdan o‘zgartirdi. endilikda geografiya …

4 / 9

lar. birinchidan, kompetensiyaviy yondashuv geografiya ta’limining markaziga aylandi. dts va o‘quv dasturlarida geografik bilimlar bilan bir qatorda, geografik xarita bilan ishlash, gis asoslarini tushunish, tabiiy jarayonlarni tahlil qilish, ekologik fikrlash kabi amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish ustuvor vazifa sifatida belgilandi. ikkinchidan, raqamli ta’lim resurslari va texnologiyalar geografiya faniga tubdan yangicha yondashuv olib kirdi. interaktiv xaritalar, 3d modellar, google earth, arcgis, qgis kabi ilovalar, masofaviy zondlash tasvirlari o‘quvchilarga geografik jarayonlarni ko‘rish, qiyoslash va tahlil qilish imkonini kengaytirmoqda. uchinchidan, geografiya fani global ekologik muammolarni o‘rganishda markaziy ahamiyat kasb etmoqda. iqlim o‘zgarishi, biosfera degradatsiyasi, suv tanqisligi, urbanizatsiya, migratsiya, tabiiy ofatlar xavfi kabi masalalar geografiyaning zamonaviy tadqiqot maydonida muhim o‘rin egallaydi. tdlr doirasida ushbu muammolarni o‘quv jarayoniga integratsiya qilish orqali o‘quvchilarda ekologik mas’uliyat, barqaror rivojlanish madaniyati va tabiatga ongli munosabat shakllantirish ko‘zda tutilmoqda.yana bir muhim tendensiya — ilmiy-integrativ yondashuvdir. geografiya biologiya, ekologiya, iqtisodiyot, tarix, axborot texnologiyalari bilan uzviy bog‘lanib, fanlararo loyiha va tadqiqotlar uchun keng imkoniyat …

5 / 9

geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanishi tarixi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanishi tarixi"

prezentatsiya powerpoint geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanish tarixi reja: geografiya fanining shakllanishi: tarixiy bosqichlar geografiya fanining fan sifatida takomillashuvi va yo‘nalishlarga ajralishi geografiya fanining zamonaviy rivojlanish tendensiyalari geografiya yoki joʻgʻrofiya (grekcha: γεωγραφία; γη yoki γαια – „yer“, γραφειν – „tasvirlamoq“ yoki „yozmoq“ yoxud „xaritalamoq“) – yerning geografik qobigʻi, uning struktura va dinamikasi, alohida komponentlarini hududlar boʻyicha oʻzaro taʼsiri va taqsimlanishini oʻrganadigan fanlar majmui. antik dunyo gʻarb olimlari yer yuzasining manzarasini „geografiya“ soʻzi bilan ifodalaganlar. geografiya terminini dastlab eratosfen (mil. av. 276—194-yillarda yashagan) kiritgan. oʻrta osiyoda ix-x asrlardan boshlab geografiya soʻ...

Этот файл содержит 9 стр. в формате PPTX (953,4 КБ). Чтобы скачать "geografiya ta’limining shakllanishi va rivojlanishi tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geografiya ta’limining shakllan… PPTX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram