novdaning morfologik tuzilishi

DOCX 16 pages 38.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.3 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mundarija: kirish 3 1.novdaning morfologik tuzilishi 4 2.novdaning o‘sish va rivojlanishdagi roli 9 3.novda metamorfozi 12 xulosa 15 foydalanilgan adabiyotlar 16 kirish o‘simliklarning hayotiy faoliyati va ekologik moslashuvi ularning vegetativ va generativ organlari bilan chambarchas bog‘liq. vegetativ organlar — ildiz, novda va barglar — o‘sish, moddalar almashinuvi, himoya va ko‘payish jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. ayniqsa novda, ildiz va barglar orasida joylashgan asosiy vegetativ organ sifatida, o‘simlikning shakllanishi, o‘sishi va turli ekologik sharoitlarga moslashishini ta’minlaydi. novda faqat organlarni mexanik qo‘llab-quvvatlash vositasi bo‘lib qolmay, balki barglarning jolashishi va novda metamorfozi jarayonlari orqali o‘simlikning hayotiy funksiyalarini optimallashtiradi. barglarning novda ustida qanday tartibda joylashishi (phyllotaksis) fotosintez samaradorligi, o‘sish balansi va shoxlar rivojlanishini belgilaydi. shu bilan birga, novda metamorfozi — novdaning tikan, gul, meva, filoklad yoki qo‘shimcha ildizchaga aylanishi — o‘simlikni himoya qilish, oziqlanishni yaxshilash va ko‘payish jarayonlarini ta’minlaydi. ushbu mavzu o‘simliklarning struktura-morfologik va funksional xususiyatlarini birlashtirib, novdaning biologik ahamiyati va ekologik moslashuvini tushunishda muhim …

2 / 16

un novdaning rivojlanish va metamorfoz jarayonlarining markazi sifatida xizmat qiladi. tugunda o‘sish qobig‘i va meristem (o‘sish nuqtasi) mavjud bo‘lib, u yangi shox, gul yoki barglarni hosil qiladi. · bo‘g‘im (internod) — tugunlar orasidagi novda qismi bo‘lib, uning uzunligi o‘sish sur’ati va muhit sharoitiga bog‘liq. bo‘g‘im novdaning cho‘zilishi va shakllanishini ta’minlaydi. 2. novdaning asosiy qismlari · o‘sish tuguni (apikal meristem) — novdaning uchida joylashgan bo‘lib, yangi hujayralarni ishlab chiqaradi va novdaning uzunlamas o‘sishini ta’minlaydi. · shoxcha yoki yon shox tugunlari — apikal meristem faoliyati bilan yon shoxlar hosil bo‘ladi, ular esa novdaning yon tomonlarga yoyilishini ta’minlaydi. · barg tutqichlari (petiolar) — bargni novdaga bog‘laydi va suv hamda organik moddalarni uzatishda muhim ahamiyatga ega. 3. novda qobig‘i va ichki tuzilishi novda morfologik jihatdan tashqi qobiq, ichki to‘qima va markaziy bo‘g‘imlardan iborat: · tashqi qobiq (epidermis va korteks) — novdani mexanik himoya qiladi, suvning bug‘lanishini nazorat qiladi. · yog‘och (ksilem) va shiralash (floem) …

3 / 16

da qabul qilishi, fotosintez samaradorligi va rivojlanish strategiyasini belgilaydi. · barglarning jolashish turlari · qarama-qarshi (oppozit) · har bir tugunda ikkita barg qarama-qarshi joylashadi. · misol: dog‘, olma novdalarida. · navbatma-navbat (alternat) · barglar bir tugunda biriktiriladi, u yuqoriga qarab spiralsimon joylashadi. · misol: bug‘doy, karam, suli. · guruhlangan (vertset) · bir tugunda 3 yoki undan ortiq barg joylashadi. · misol: ba’zi yovvoyi o‘simliklar va suv o‘simliklari. · qisman qarama-qarshi (decussate) · har bir yuqori juft barglar pastdagi juft bargga nisbatan 90° buriladi. · misol: limon, lavanda. · barg jolashishining biologik ahamiyati · fotosintez maydonini maksimal qilish. · suv va oziqa moddalarni samarali taqsimlash. · shoxlarning teng rivojlanishi va o‘sish balansi. · shuningdek, barglarning joylashishi reproduktiv organlar (gul, meva) uchun ham joy yaratadi. · 2. novda metamorfozi · novda metamorfozi — novdaning o‘sish va rivojlanish jarayonida boshqa organlarga yoki maxsus tuzilmalarga aylanishi hodisasi. bu o‘zgarmas jarayon o‘simlikning himoya, fotosintez va …

4 / 16

tropik o‘simliklar). 2.novdaning o‘sish va rivojlanishdagi roli novda o‘sishi asosan apikal meristem (o‘sish tuguni) va yon shox tugunlari faoliyatiga bog‘liq. apikal meristem hujayralarini bo‘linib, yangi bo‘g‘imlar va tugunlarni hosil qiladi. shu tarzda novda uzunlamas o‘sadi. · uzunlamas o‘sish: novdaning bo‘g‘imlari uzayadi, yangi tugunlar paydo bo‘ladi va barglar, gullar yoki shoxchalar joylashadi. · yon o‘sish: novda yon shoxlari orqali gorizontal yoyilish hosil qiladi, bu esa o‘simlikning ko‘rinishini va fotosintez maydonini kengaytiradi. novdaning o‘sish sur’ati ekologik sharoitga bog‘liq bo‘lib, yorug‘lik, namlik, harorat va tuproq sharoitlari unga ta’sir qiladi. 2. novdaning rivojlanishdagi roli novda o‘simlikning rivojlanishi va organlarning shakllanishida markaziy ahamiyatga ega: 1. barglar va shoxlarning joylashuvi · novda orqali barglar optimal tarzda joylashadi, bu esa fotosintezning samaradorligini oshiradi. · tugunlar va bo‘g‘imlar orqali shoxlar va yon novdalar hosil bo‘ladi, o‘simlikning simmetriyasini va strukturasini belgilaydi. 2. reproduktif rivojlanish · novda gul novdalarini hosil qiladi va reproduktiv organlarni ushlab turadi. · gul va meva …

5 / 16

a adaptiv ahamiyati · novda uzunlamas va yon o‘sish orqali o‘simlikning shakli va joylashuvini moslashtiradi. · bo‘g‘imlar oralig‘i, shoxlar joylashuvi va barglarning turlari novdaning ekologik moslashuvini belgilaydi. · masalan, quruq hududlarda novda zich va qalin bo‘lishi, suvni saqlashga yordam beradi; tropik hududlarda esa uzun bo‘g‘imlar va yoyilgan shoxlar yorug‘likni maksimal qabul qilishga xizmat qiladi. 3.novda metamorfozi novda metamorfozi — bu novdaning normal o‘sish jarayonida boshqa o‘simlik organlariga yoki maxsus tuzilmalarga aylanishi hodisasi. bu o‘zgarmas jarayon o‘simlikning adaptiv, himoya va reproduktiv funksiyalarini yaxshilashga xizmat qiladi. novda metamorfozini tushunish uchun uning morfologik va funksional xususiyatlarini hisobga olish kerak: novda — segmentli, tugun va bo‘g‘imlardan iborat vegetativ organ bo‘lib, u o‘sish nuqtalaridan turli morfologik shakllar hosil qiladi. 1. metamorfoz turlari novda turli ekologik va biologik talablar tufayli bir nechta shakllarga o‘tishi mumkin: a) reproduktiv metamorfoz · gul novdalari: novdaning o‘sish nuqtalari gullarni hosil qiladi. bu jarayon o‘simlikning ko‘payishi va genetik materialini keyingi avlodga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "novdaning morfologik tuzilishi"

mundarija: kirish 3 1.novdaning morfologik tuzilishi 4 2.novdaning o‘sish va rivojlanishdagi roli 9 3.novda metamorfozi 12 xulosa 15 foydalanilgan adabiyotlar 16 kirish o‘simliklarning hayotiy faoliyati va ekologik moslashuvi ularning vegetativ va generativ organlari bilan chambarchas bog‘liq. vegetativ organlar — ildiz, novda va barglar — o‘sish, moddalar almashinuvi, himoya va ko‘payish jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. ayniqsa novda, ildiz va barglar orasida joylashgan asosiy vegetativ organ sifatida, o‘simlikning shakllanishi, o‘sishi va turli ekologik sharoitlarga moslashishini ta’minlaydi. novda faqat organlarni mexanik qo‘llab-quvvatlash vositasi bo‘lib qolmay, balki barglarning jolashishi va novda metamorfozi jarayonlari orqali o‘simlikning hayotiy funksiyalarini optimallashtiradi....

This file contains 16 pages in DOCX format (38.3 KB). To download "novdaning morfologik tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: novdaning morfologik tuzilishi DOCX 16 pages Free download Telegram