boshmiyaning morfologik va funksional tuzilishi

PPTX 26 pages 6.6 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.6 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza. bosh miyaning morfologik va funktsional tuzilishi. limbik tizimi va katta yarim sharlar po‘stlog‘i. keyingi miya, o’rta miya, oraliq miya, miyachaning morfologik va funktsional tuzilishi va buzilishi. vegetativ asab tizimi fiziologiyasi. reja. bosh miyaning morfologik va funktsional tuzilishi. limbik tizimi va katta yarim sharlar po‘stlog‘i. keyingi miya, o’rta miya, oraliq miya, miyachaning morfologik va funktsional tuzilishi va buzilishi. vegetativ asab tizimi fiziologiyasi. markaziy nerv sistemasining ko`rinishi: 1-bosh miya; 2- orqa miya. orqa miya umurtqa kanalida joylashgan bo‘lib, katta odamlarda uning uzunligi 45 sm ga, vazni 30-40gr ga teng. yangi tug‘ilgan bolalarda uning uzunligi 13-15 sm, vazni 6-10gr atrofida bo’ladi. nerv hujayralari - orqa miyaning kulrang, nerv tolalari esa - oq moddasini hosil qiladi. nerv hujayralarining tanasi 0,1 mm dan oshmaydi, lekin ba'zi nerv hujayralari tolasining uzunligi 1,5 m gacha yetadi. orqa miya 31-33 ta segmentdan iborat. shularning 8 tasi bo'yin qismida, 12 tasi ko'krak, 5 tasi bel, 5 …

2 / 26

elet muskullarining harakat refleksini amalga oshiradi. orqa miyaning ba’zi harakat reflekslariga: tirsak, boldir, tizza, panja reflekslari misol bo’la oladi. biroq, odamda bosh miya juda yaxshi rivojlanganligi uchun muskul harakatlarining ko‘pi bosh miya katta yarim sharlari po‘stlog’i ishtirokida amalga oshiriladi. orqa miya ichki organlar, yurak qon tomir, ovqat hazm qilish, ayrish va boshqa sistemalar ishini o‘zgartirib, vegetativ reflekslarni ham amalga oshiradi. orqa miyada ba’zi reflektor funksiyalar homila ona qornida rivojlanayotgan vaqtida yuzaga keladi. homila 2-3 oylik bo’lganida harakatlana boshlaydi. yangi tug’ilgan bola oyoq panjasining tagi ta’sirlansa, 2-3 daqiqadan keyin oyoq panjasida bukish refleksi hosil bo’ladi. bu refleks bola tugilganidan so‘ng 6 oy o’tgach, yo'qolib ketadi. bola 9-10 oyligida yura boshlaydi. orqa miyadagi harakat markazlari ishi ortadi, nervlar miyelinlashishi 3 yoshgacha davom etadi. orqa miyaning funksiyasi. orqa miyaning reflektor funksiyasi. hamma narsani misol bilan ko'rib chiqish yaxshi, shuning uchun odam qo'li bilan juda issiq narsaga tegadigan vaziyatni tasavvur qilaylik: tegilganda signal birinchi …

3 / 26

jarayon natijasida odam qo'lini issiq ob'ektdan tortib oladi va refleks yoyi yopiladi. butun jarayon soniyaning bir qismini oladi, shuning uchun har qanday ob'ektga tegsa, odam darhol uning harorati, mustahkamligi va boshqa xususiyatlarini his qiladi. orqa miya ichki organlar, yurak qon tomir, ovqat hazm qilish, ayrish va boshqa sistemalar ishini o‘zgartirib, vegetativ reflekslarni ham amalga oshiradi. orqa miyaning yana bir funksiyasi o’tkazuvchanlikdir. tananing turli joylaridagi retseptorlardan sezuvchi nerv tolalari orqali orqa miya nerv markazlariga kelgan impuls, uning oq moddasida joylashgan o'tkazuvchi nerv yo'llari orqali bosh miyaning nerv markazlariga o'tkaziladi. bosh miyaning nerv markazlarida hosil bo'lgan qo'zg'alish, pastga tushuvchi o'tkazuvchi nerv yo'llari orqali orqa miyaning shunga taalluqli nerv markazlariga keladi va undan ishchi a'zolarga o'tkaziladi. shunday qilib, bosh miya bilan orqa miyaning o'tkazuvchi yo'llari orqali barcha to'qima va organlarning sezish hamda harakatlanish funksiyasi boshqariladi. orqa miyaning o’tkazuvchanlik funksiyasi. shuni alohida ta'kidlash kerakki, yuqoriga ko'tariluvchi va pastga tushuvchi - o'tkazuvchi nerv yo'llari, bosh …

4 / 26

, vii,xi,xii xarakatlantiruvchi, v,xi,x juftlar aralash xisoblanadi. iii, vii, ix,x juftlarida vegitativ tolalar mavjud. sezuvchi nerv analizatorlarning periferik qismlarini tashkil qiladi: xidlov i, ko’ruv ii, eshituv viii, va ta’m bilish vii, ix. i -juft xidlov nervi ii-juft shox ko’ruv nervi iii-shox ko’zni xarakatlantiruvchi nerv iv-shox g’altaksimon nerv v-shox uch shoxli nerv vi-shox uzoqlashtiruvchi nerv vii-yuz nervi viii-daxliz chig’anoq nerv ix-shox til yutqun nerv x-adashgan nerv xi-qo’shimcha nerv xii-til osti nervi bosh miya yarim sharlari po’stlog’i miya stvoli va orqa miya xarakat apparatlari bilan piramidal nerv tolalari orqali bog’langan. kulirang moddadan tashkil topgan miya po’stlog’i ostida oq moddadan tashkil topgan nerv tolalari joylashadi. miya po’stlog’ining qalinligi yarim sharlarnigng turli qismlarida xar xil bo’lib, 1,3mmdan 5mmgacha bo’ladi. miya po’slog’ining nerv xujayralari qavatlar xosil qilib joylashadi. xujayralarning shakli soni va joylashuviga ko’ra bir-birlaridan farq qiladi. limbik sistema (lotincha limbus – hoshiya), visseral miya – bosh miyaning anatomik va funksional jihatdan birbiriga yaqin boʻlimlari …

5 / 26

ga ega bo‘lib, o‘rtacha 14 mlrd. nerv xujayrasi, ya’ni neyronlardan tashkil topgan. po‘stloq qalinligi – 3-4 mm. po‘stloq g‘adir-budur tuzilishga ega bo‘lib, unda pushtalar va egatchalar farq qilinadi. po‘stloq 6 qavatdan iborat: 1 – molekulyar qavat; 2 – tashqi donador qavat; 3 – kichik piramidal xujayralar qavati; 4 – ichki donador qavat; 5 – katta piramidal xujayralar qavati; 6 – polimorf xujayralar qavati. po‘stloq neyronlararo aloqalarning juda ko‘pligi bilan ajralib turadi. bola dunyoga kelgandan to 18 yoshga to‘lgunga qadar ushbu aloqalar soni ko‘payib boradi. mchi va uchlamchi maydonlar. po‘stloqda birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi maydonlar farq qilinadi birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi maydonlar. po‘stloqda birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi maydonlar farq qilinadi. po‘stloqda joylashgan proektsion, proektsion-assotsiativ va assotsiativ maydonlar: a – birlamchi maydonlar; b – ikkilamchi maydonlar; v – uchlamchi maydonlar birlamchi maydonlar proektsion tipdagi xujayralardan iborat bo‘lib, po‘stloq markazlarini periferiya bilan bog‘laydi. masalan, oldingi va orqa markaziy pushta neyronlari, ensa sohasida joylashgan …

6 / 26

ta piramidal neyronlar (bets hujayralari) mavjud juda uzun aksondlarga ega – spinal miyaga (umurtqa miyasiga) signal yuboradi va harakatlarni boshqaradi. polimorf xujayrala qavati- har xil turdagi neyronlardan iborat katta yarim sharlarning ichki strukturalari bilan bog’liq va markaziy asab tizimidagi ma’lumot uzatish jarayonlarini tartibga soladi. bosh miya pardalari bosh miya va orqa miya 3ta qattiq, to’rsimon va yumshoq qavat bilan o’ralgan bo’ladi. 1. qattiq parda- miyanigng tashqi pardasi xisoblanadi va ikki qavatdan iborat. tashqi parda kalla suyagining ichki pardasini, ichki qavati fibroz to’qimadan iborat bo’lib miyani qoplaydi. kalla suyagini ichida bu ikki qavat qo’shilib bosh miya o’rog’i,miya o’rog’i, miyacha chodiri, egar diyafragmasi ularni o’zaro ajralgan joylari sinuslarni xosil qiladi. eng kattalari yuqori va pastki sagitall, ko’ndalang va to’g’ri sinuslardir. bular orqali venoz qon ichki bo’yintiriq venasiga quyladi. 2. to’rsimon parda- qattiq miya pardasi ostida joylashgan va undan subdural bo’shliq bilan ajralgan. bu parda ostida subraxnoidal bo’shliq joylashgan,unda orqa miya suyuqligi joyshadi. …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshmiyaning morfologik va funksional tuzilishi"

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza. bosh miyaning morfologik va funktsional tuzilishi. limbik tizimi va katta yarim sharlar po‘stlog‘i. keyingi miya, o’rta miya, oraliq miya, miyachaning morfologik va funktsional tuzilishi va buzilishi. vegetativ asab tizimi fiziologiyasi. reja. bosh miyaning morfologik va funktsional tuzilishi. limbik tizimi va katta yarim sharlar po‘stlog‘i. keyingi miya, o’rta miya, oraliq miya, miyachaning morfologik va funktsional tuzilishi va buzilishi. vegetativ asab tizimi fiziologiyasi. markaziy nerv sistemasining ko`rinishi: 1-bosh miya; 2- orqa miya. orqa miya umurtqa kanalida joylashgan bo‘lib, katta odamlarda uning uzunligi 45 sm ga, vazni 30-40gr ga teng. yangi tug‘ilgan bolalarda uning uzunligi 13-15 sm, vazni 6-10gr atrofida bo’ladi. nerv hujayralari - orqa...

This file contains 26 pages in PPTX format (6.6 MB). To download "boshmiyaning morfologik va funksional tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshmiyaning morfologik va funk… PPTX 26 pages Free download Telegram