xalqali chuvalchanglar

PPTX 22 pages 41.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

composting halqali chuvalchanglar (annelides) tipi kirish ko'ptuklilar (polychaeta) sinfi nereis parapodiyisining tuzilishi. ko'ptuklilarning ayirish organlari. 01 02 03 04 reja: umumiy ma’lumot halqalilar 9000 dan ortiq yuksak tuzilgan chuvalchanglar turlarini o'z ichiga oladi. ularning tanasi bosh, bo'g'imlarga bo'lingan gavda va anal bo'limlardan iborat. teri-muskul xaltasi yaxshi rivojlangan. tana bo'shlig'i ikkilamchi - selom. tana bo'g'imlarga mos keladigan alohida selomik xaltalarga bo'lingan. og'iz teshigi birinchi bosh bo'g'imi - prostomium ostida joylashgan. hazm qilish sistemasi yaxshi rivojlangan. qon aylanish sistemasi odatda yopiq. ayirish organi har bir bo'g'imda bir juftdan joylashgan metanefridiyelardan iborat. nerv sistemasi markaziy nerv sistemasi bir juftdan bosh va halqumatrofi nerv gangliylari, shuncha halqum atrofi halqa nerv, nerv stvoli va qorin nerv zanjiridan iborat. qorin nerv zanjiri bir juft bo'ylama nerv stvolidan hosil bo'ladi. nerv stvollari ko'pincha o'zaro yaqinlashib qo'shilib ketadi. stvollar ko'pchilik tuban tuzilgan halqalilar nerv gangliylari joylashgan. ko'pchilik lichinkasi troxofora deyiladi. ayrim jinsli, metamorfoz orqali rivojlanadi. belbog'sizlar (aclitellata) kenja …

2 / 22

silindrsimon yoki bir oz yassilashgan, 5 dan 800 gacha halqalardan iborat. oldingi og'izoldi bo'limi - prostomium va oxirgi anal bo'limi pigidium boshqa bo'imlardan farq qilib, tananing bo'g'imlarga bo'linmagan qismi hisoblanadi. erkin yashovchi tuban tuzilgan turlarining halqalari bir xil – gomononi tuzilgan geteronom bo'ladi peristornium ko'pincha 2-3 ta tana bo'g'imlaridan hosil bo'ladi. uning ostki qorin tomonida og'iz teshigi joylashgan. bitta yoki bir necha jaro yon bo'g'imoyoqlarda ham sodir bo'ladi. prostominumda bir juft paypaslagichlar, ya'ni palplar va bir juft yoki ko'proq tuyg'u organlari - antennalar joylashgan. peristomiumda mo'ylovlar, ya'ni srrillar bo'ladi. parapodiylar juda sodda tuzilgan harakatdanish organlari bo'lib, halqali chuvalchanglarda birinchi marta paydo bo'lgan. peristornium parapodiylar muskulli, kalta tana o'simtalari bo'lib, tananing ikki yonida har bir bo'g'imda bir juftdan joylashgan. har bir parapodiy yaxlit bazal va ikkiga bo'lingan ustki bo'laklardan iborat ustki bo'laklarning orqa shoxi notopodiya, qorin shoxi nevropodiya deyiladi. orqa va qorin shoxidan asosidan bittadan sezgir mo'ylovlar chiqadi. har bir shoxda …

3 / 22

ha mustahkamlanadi. epiteliy ostida joylashgan halqasimon va bo'ylama muskullar esa soddaroq ko'ptuklilarda joylashganida 4 ta, yuksal ko'p tuklilarda esa bo'ylama muskullar qavati ikchki tomondan bir qavat peritoneal epiteliy bilan qoplangan turlarda halqum kuchsiz rivojlangan. o'rta ichak to'g'ri naydan iborat. ko'ptuklilar ko'ptuklilar o'troq ichak kalta bo'ladi. kezib yuruvchi ko'ptuklilar asosan yirtqich bo'lib, mayda umurtqasizlar, mayda organizmlar bilan oziqlanadi. ularda ovxiga'yig'ish va ovxidalar yordamida ovdov vazifasini boshdagi uzun o'simtalar bajaradi. nafas olish organlari har xil tuzilgan. sedda jabralar ham hisoblanadi. nafas olish organlari ko'pchilik ko'ptuklilar jgutizadigan vakillari ba'zisi orqali nafas oladi. ko'pchilik ko'ptuklilar jabraga aylandi. jabraga qon tomirlari kiradi. uning devori orqali suvda erigan kislorod qonga o'tadi. jabralar patsimon, bargsmon yoki shoxlangan bo'lib, tananing muayyan bir qismida, masalan, boshida yoki parapodiylarda hosil bo'ladi. tananing orqa va qorin tomoni bo'ylab joylashgan qon tomirlaridan iborat. orqa qon tomirlari ichak ustidan, qorin qon tomirlari esa ichak ostidan o'tadi. qon tomirlari bo'shlig'i birlamchi tana bo'shlig'i ichidagi …

4 / 22

irlari orqali qon qorin tomiridan orqa tomiriga o'tadi. qon aylanish sistemasi halqali chuvalchanglar qoni odatda qizil rangli bo'ladi. qizil rang umurtqali hayvonlardagi singari qon tarkibida temir birikmasining bo'lishi bilan bog'liq. lekin halqali chuvalchanglarda bu modda umurtqalilar singari qon xujayrasi tarkibida emas, balki plazmada erigan holda bo'ladi. ayirish sistemasi ayirish sistemasi - metanefridiyalar (77-rasm). odatda har bir tana segmentida bir juftdan nefridiyalar joylashgan. shuning uchun halqali chuvalchanglar ayirish sistemasini bo'g'imlarda joylashgan organlar - metanefridiyalar deyiladi. nefridiyaning ichki uchi selom bo'shlig'i orqa devori yonida turadi va tana yon tomonidan tashqariga ochiladi. tuban ko'ptuklilarda ayirishning ichki uchida to'g'nog'ichga o'xshash bir dasta hilpilliovchi hujayralar, ya'ni, solenositlar joylashgan. subsoil solenositlar ham osmoregulyatsiya vazifasini bajaradi. almashinuv mahsulotlari protonerifdiy asosiy naydan chiqib ketadi. ko'pchilik chuvalchanglarda solenositlar reduksiyaga uchrab, ularning o'rniga kipriklar bilan o'ralgan selomga ochiladigan teshikcha paydo bo'ladi. shunday qilib protonerifdiy metanefridiyaga aylanadi. o'troq ko'ptuklilarda ayiruv naylari qisqarib, bir necha bo'g'imlarda saqlanib qolgan. ayrim peritoneal hujayralar ham …

5 / 22

in. nay ichida yashaydigan ko'ptuklilar ko'zlari jabraga aylangan palpalarda. orqasi bilan o'rnalaydigan turlarda orqa chiqaruv teshigi yaqinida joylashgan. rivojlanishi. troxofora birmuncha vaqtdan so'ng troxofora jinsiy yetilishi oldidan ko'payish sodir bo'ladi. bu jarayon jinsiy yetilgan bo'g'im parapodiyasi tana qillarining kuchli rivojlanishi, ichakning reduksiyaga uchrashi bilan boshlanadi. chuvalchang tanasi epitok qismini hosil bo'lishidan keskin ajralib turadi. ayrim ko'ptuklilar jinsiy voyaga yetgan jinsiy voyaga yetgan va keyingi epitok qismidan yetishmagan keyingi bo'g'imlar hosil bo'ladi. tuxumlar to'liq o'zgarib, suv tubida hayot kechirishga kirishishadi. yetilgan hujayralari to'xtovsiz bo'linib yangi tana bo'g'imlarini hosil qiladi. birlamchi tana bo'shlig'i selom bilan almashinadi. bo'g'imlarda parapodiyalar, ektoderma hisobidan nerv stvollari, sezgi organlari, nerv gangliyalari hosil bo'lad ekologiyasi. ko'ptuklilar – turlarga eng boy halqali chuvalchanglar sinfi. asosan dengizlarda yashovchi 5300 ga yaqin turni o'z ichiga oladi. ular orasida suzuvchi, dengiz tubida o'rmalab yoki balchiqqa ko'milb oluvchi hamda ingichka nay ichida o'troq yashovchi turlari bor. ayrim turlari parazit hayot kechiradi. ko'ptuklilarning bir …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqali chuvalchanglar"

composting halqali chuvalchanglar (annelides) tipi kirish ko'ptuklilar (polychaeta) sinfi nereis parapodiyisining tuzilishi. ko'ptuklilarning ayirish organlari. 01 02 03 04 reja: umumiy ma’lumot halqalilar 9000 dan ortiq yuksak tuzilgan chuvalchanglar turlarini o'z ichiga oladi. ularning tanasi bosh, bo'g'imlarga bo'lingan gavda va anal bo'limlardan iborat. teri-muskul xaltasi yaxshi rivojlangan. tana bo'shlig'i ikkilamchi - selom. tana bo'g'imlarga mos keladigan alohida selomik xaltalarga bo'lingan. og'iz teshigi birinchi bosh bo'g'imi - prostomium ostida joylashgan. hazm qilish sistemasi yaxshi rivojlangan. qon aylanish sistemasi odatda yopiq. ayirish organi har bir bo'g'imda bir juftdan joylashgan metanefridiyelardan iborat. nerv sistemasi markaziy nerv sistemasi bir juftdan bosh va hal...

This file contains 22 pages in PPTX format (41.2 MB). To download "xalqali chuvalchanglar", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqali chuvalchanglar PPTX 22 pages Free download Telegram