siydik-tanosil a’zolari sistemasi

DOC 38 стр. 844,0 КБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 844,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

siydik-tanosil a’zolari sistemasi. siydik a’zolari reja: 1. siydik ajratish a’zolari 2. buyrak 3. siydik yo’li 4. siydik organlarining rivojlanishi 5. tanosil a’zolari erkaklarning tanosil a’zolari 6. moyaklar 7. erkaklarning tashqi tanosil a’zolari 8. erkaklar siydik chiqarish kanali 9. ayollar tanosil a’zolari 10. ayollarning tashqi tanosil a’zolari 11. ayollarning siydik chiqarish kanali 12. tanosil organlarining rivojlanishi 13. siydik- tanasil a’zolarining anomaliyalari 14. ichki sekretsiya bezlari 15. qalqonsimon bez 16. ayrisimon bez 17. miyaning pastki ortig’i – gipofiz 18. ortiqsimon tana 19. buyrak usti bezi 20. meda osti bezining inkretor qismi 21. jinsiy bezlarning endokrin qismi siydik-tanosil a’zolari sistemasiga siydik a’zolari – organa urinaria hamda jinsiy a’zolar – organa genitalia kiradi. bu a’zolar funksiyalari har xil bo‘lishiga qaramay (organizmga keraksiz bo‘lgan moddalarning tashqariga siydik nayi orqali chiqarilishi va ko‘payish – nasl qoldirish), tuzilishiga ko‘ra yaqindir. bundan tashqari, ularning chiqaruv yo‘llari umumiy siydik-tanosil kanalini hosil qiladi (erkaklarda) yoki umumiy bo‘shliqqa ochiladi (ayollarda). siydik …

2 / 38

a; 28–v. iliaca interna sinistra; 29–a. sacralis mediana; 30–v. iliaca communis sinistra; 31–crista iliaca; 32–a. iliaca communis sinistra; 33–m. psoas major; 34–aorta abdominalis; 35–a. mesenterica inferior; 36–ureter sinister; 37–m. quadratus lumborum; 38–v. testicularis sinistra; 39–a. testicularis sinistra; 40–a. renalis sinistra; 41–v. renalis sinistra. buyrak buyrak (lot. ren, yunoncha nephris) loviya shaklida old va orqa tomonlari yassilangan, o‘rta yashar odamlarda 140–150 g ga teng bir juft (o‘ng va chap) a’zodir. buyrak i–ii bel umurtqalari tanasining ikki yonida, qorin bo‘shlig‘ining orqa tomonida muskul va diafragmaga tegib turadi. qorin parda buyrakni faqat old tomonidan berkitadi. qorin bo‘shlig‘i o‘ng tomonining yuqori qismida jigar joylashganligi uchun o‘ng buyrak chap buyrakka nisbatan pastroqda o‘rnashgan. chap buyrakning yuqori uchi ii, iii bel umurtqalarining oralig‘iga to‘g‘ri keladi. buyrakning yuqori va pastki oxiri (extremitas superior et interior), medial va lateral cheti (margo medialis et lateralis) hamda oldingi va orqa yuzasi (facies anterior et posterior) tafovut qilinadi. buyrakning lateral cheti …

3 / 38

lari (tubulirenales) dan iborat. buyrak kanalchalarining bir uchi berk bo‘lib, devori ikki qavatli kapsula – capsula glomeruli (shumlyanskiy–bouman kapsulasi) bilan tugaydi. ular o‘z navbatida qon tomirli koptokcha (glomerulus) ni o‘rab turadi. bu koptokcha bilan kapsula birgalikda buyrak tanachasi (corpuscula renis) ni tashkil qiladi. buyrak tanachalari bilan naychalar o‘zaro birikkan holda nefron (nephron) – buyrakning struktura va funksional birligini tashkil etadi. har bir buyrakda taxminan 1 mln nefron bor. buyrak tanachalari bevosita proksimal buralma naychalarga – tubulus renalis contortus proximalis davom etib, buyrakning po‘st moddasidan piramidalar tomon yo‘nalgan. naychalar piramidaning uchiga yaqinlashib orqasiga qaytadi va shu yo‘sinda nefron qovuzlog‘ini hosil qiladi. po‘stloq moddaga yetgan distal buralma naychalar – tubulus renalis contortus distalis yig‘uvchi naychalarga qo‘shiladi. bu naychalar piramidalar tarkibida joylashib, to‘g‘ri yo‘nalishga ega – tubulus renalis rectus. ular asta-sekin o‘zaro qo‘shilishi natijasida 15–20 ta kalta naychalar – ductus papillares hosil qilib, piramidaning uchi (foramina papillaria) ga ochiladi. 139- . siydik naychalari …

4 / 38

ushbu ultrafiltrat oqsillari bo‘lmagan qon plazmasiga tarkibi jihatidan yaqindir. birlamchi siydik buyrak naychalaridan o‘tayotganda organizmga kerakli bo‘lgan suv, mineral tuzlar va boshqa kerakli moddalar qayta shimiladi, natijada haqiqiy siydik paydo bo‘ladi. siydik piramida so‘rg‘ichni o‘rab turgan kichik kosachalar (calyces renalis minores) ga quyiladi. 8–9 ta kichik kosachalar o‘zaro qo‘shilib, 2–3 ta katta kosacha – calyces renalis majores ni, ular o‘zaro qo‘shilib, buyrak jomi – pelvis renalis ni hosil qiladi. jom buyrak darvozasidan chiqishi bilan siydik yo‘liga davom etib, qovuqqa ochiladi. b u y r a k t o p o g r a f i ya s i. buyrakning orqa yuzasi qorin devoriga (muskullarga) va diafragmaga tegib turadi. har ikkala buyrakning yuqori uchi buyrak usti bezi bilan qoplangan. o‘ng buyrakning old qismi tepadan jigarga, pastki qismi chambar ichakning o‘ng bukilmasiga yaqin turadi. ichki qirg‘og‘iga esa o‘n ikki barmoq ichakning pastga tushuvchi qismi tegib turadi. chap buyrak old yuzasining tepa qismi …

5 / 38

yiladi. ular piramidalar asosida ravoqlar – aa. arcuatae hosil qilib, po‘stloq va mag‘iz moddalari chegarasida joylashgan. ravoq arteriyalar mag‘iz modda tomon yo‘nalgan bo‘lakchalararo arteriyalar (a.a. interlobulares) ga tarmoqlanib, buyrakning miya qismi po‘stloq qismidagi tugunchalar (pars convoluta corticis) dan o‘tib, o‘z navbatida qon tomirli koptokcha hosil qiluvchi vas. afferens ga shoxlanadi. qon tomirli koptokchadan qon olib ketuvchi arteriya (vas. efferens) o‘z navbatida yana mayda kapillyarlarga tarmoqlanib, buyrak naychalarini o‘rab turadi. bu kanalchalardan vena qon tomirlari boshlanadi, ular nomlari bir xil bo‘lgan arteriyalar bilan birgalikda joylashgan. vena qoni buyrakning po‘stloq qismidan yulduzsimon venalar (venulae stellatae) orqali vv. interlobulares ga, so‘ngra po‘stloq va miya qismlari oralig‘ida joylashgan vv. arcuatae orqali venulae rectae ga quyiladi. bu venalar o‘zaro qo‘shilib, v. renalis ni hosil qiladi. buyrak venasi – v. renalis yakka o‘zak sifatida buyrak darvozasidan chiqib, pastki kovak venaga quyiladi. qon tomirli koptokchaga kiruvchi arteriya devorida muskul qavati borligi tufayli qalin va baquvvatroq bo‘ladi. undagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "siydik-tanosil a’zolari sistemasi"

siydik-tanosil a’zolari sistemasi. siydik a’zolari reja: 1. siydik ajratish a’zolari 2. buyrak 3. siydik yo’li 4. siydik organlarining rivojlanishi 5. tanosil a’zolari erkaklarning tanosil a’zolari 6. moyaklar 7. erkaklarning tashqi tanosil a’zolari 8. erkaklar siydik chiqarish kanali 9. ayollar tanosil a’zolari 10. ayollarning tashqi tanosil a’zolari 11. ayollarning siydik chiqarish kanali 12. tanosil organlarining rivojlanishi 13. siydik- tanasil a’zolarining anomaliyalari 14. ichki sekretsiya bezlari 15. qalqonsimon bez 16. ayrisimon bez 17. miyaning pastki ortig’i – gipofiz 18. ortiqsimon tana 19. buyrak usti bezi 20. meda osti bezining inkretor qismi 21. jinsiy bezlarning endokrin qismi siydik-tanosil a’zolari sistemasiga siydik a’zolari – organa urinaria hamda jinsiy a’zolar – organa...

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOC (844,0 КБ). Чтобы скачать "siydik-tanosil a’zolari sistemasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: siydik-tanosil a’zolari sistema… DOC 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram