xirurgik bemorlarning ovqtlanishi

DOCX 7 pages 21.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

xirurgik bemorlarning ovqtlanishi ovqatlanish organizmning eng muxim fiziologik extiyoji xisoblanadi. u: 1. xujayra va to’qimalarning tuzilishi va tuxtovsiz yangilanishi uchun; 2. organizm sarflagan energiyasini qoplash uchun energiya manbai sifatida; 3. moddalar almashinuvidagi kerak bo’lgan ferment, gormon va boshqa moddalar xosil qilish uchun. barcha xujayra, to’qima va organlarning moddalar almashinuvi, funktsiyasi va strukturasi ovqatlanish xarakteriga bog’liqdir. ovqatlanish - bu murakkab jarayon bo’lib, oziq moddalarining tushishi, xazm qilinishi, so’rilishi va o’zlashtirilishidan iborat. tibbiy oziqlanish tananing energiya ta’minoti uchun etarlicha oziq-ovqat maxsulotlarini va ularning kombinatsiyalarini davolash va profilaktik maqsadlari bilan oziqlantirishni va differentsiyadan foydalanishni tashkil etish uchun ilmiy asoslangan tizimdir. tibbiy ovqatlanishning asosiy printsiplari. tibbiy ovqatlanishning asosiy tamoyillaridan biri, umumiy oziq-ovqat ratsionining balansi (oziq-ovqat va energiya uchun insonning kundalik extiyojini ta’minlaydigan oziq-ovqat miqdori), ya’ni, oqsillar, yog’lar, uglevodlar, vitaminlar, minerallar va suvning ma’lum bir nisbati inson organizmi uchun zarur bo’lgan nisbatlarga muvofiqligidir. ratsiondagi oqsillar tananing normal funktsiyasini saqlab qolishda katta rol o’ynaydi. ular to’qima …

2 / 7

funktsiyalarni xam bajaradi (masalan, yog’da eriydigan vitaminlarni so’rilish jarayonida ishtirok etadi) rattsiondagi ularning ulushi umumiy energiya qiymatining 30-35% (o’rtacha kuniga 70-105 g) bo’lishi kerak. afsuski, ko’pchilik odamlar u 40-45% tashkil etadi. bu o’sish, "yashirin yog’lar" deb nomlanadigan moddalar, ya`ni, qandolat maxsulotlarida uchraydigan uglevodlar tufayli ro’y beradi. qiyin eruvchan xayvon yog’larining ortiqchasi ko’pligi yurak-qon tomir kasalliklarini rivojlanishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun kundalik iste’molning 1/3 qismi o’simlik yog’lari bo’lishi kerak. rattsionda ko’plab biologik faol moddalar (prostaglandinlar va boshqalar) ni sintez qilish uchun zarur bo’lgan to’yinmagan yog’li kislotalar mavjud bo’lishi kerak. uglevodlar – muxim energiya manbai, ovkat tarkibida ulraning o’rtacha miqdori 400-500 g bo’lishi kerak. endogen lipidlarning oksidlanishini (keton tanachalar yig’ilishi bilan) va to’qima (asosan, mushaklar)oqsillarning parchalanishini oldini olish maqsadida ularning minimal miqdori sutkasiga 50-60 grammdan kam bo’lmasligi kerak. uglevodlarning asosiy qismini (300-400 g) kraxmal tarkibida,kamroq qismini (50-100) mono va disaxaridlar (glyukoza, saxaroza) ko’rinishida iste’mol qilish kerak. uglevodlarni ortiqcha iste’mol qilish lipogenezni …

3 / 7

hun eng optimal ovqat tartibi 4 maxal bo’lib: bunda nonushta 25% , ikkinchi nonushta– 15%, tushlik – 35%, kechki ovqat – 25%. ba’zi bir kasalliklarda ovqat tartibi butkul o’zgartirilishi kerak. bemorlarning ovqatlanishini tashkillashtirish va ularni ovqatlantirish. statsionar sharoitida bemorlarning ovqat tartibinig tuzilishida tibbiyot xodimlari va ozuqa bloklari ishchilari ishtirok etadilar. bemorlarni teshirayotgan va davolayotgan shifokor, uning kasallik tarixida belgilab, dieta tavsiya qiladi. palata xamshirasi diet stolni qabul qilayotgan xamma bemorlar sonini inobatga olib, ularni taqsimlaydi. bu taqsimlanishlarni inobatga olib, ozuqa blokida kerakli miqdrorda ovqat tayyorlanadi. kundalik bemorlar ovqatlanishini (odatda, katta statsionarda) dietalarni to’g’ri tuzilishi va qullanishi uchun javobgar shifokor-dietolog nazorat qiladi. shifokor-dietolog, bundan tashqari, davolovchi shifokorlarga bemorlarga to’g’ri keladigan diet stollar xaqida tavsiyalar beradi. ozuqa blokining bevosita nazorati (maxsulotlar sifatini tekshiirish, tayyorlash va saqlash, to’g’ri etkazib berish) kasalxonaning diet xamshirasiga yuklanadi. tayyor ovqatning taqsimlanishi faqat statsionarning navbatchi shifokori ta’tib ko’rgandan keyin amalga oshiriladi. tayyor ovqatni etkazib berishni iloji boricha tezroq …

4 / 7

umiy ovkatlanishini shifokor- dietolog tuzadi va uni to’gri tuzilishiga javob beradi. bundan tashkari shifokor dietolog kolgan shifokorlarga xam bemor uchun mos parxez stolni tanlashda maslaxatlar beradi. xujalik ishlarini boshkarish (maxsulotlarni sifati, ovkatni tayyorlanishi va bulimga olib kelinishini va x.k.) diet xamshirasining zimmasiga yuklatiladi. tayyor ovkatning tarkatish navbatchi shifokor tomonidan kurilgandan sung amalga oshiriladi. tayyor ovkatni bulimga olib borish va uni tarkatish tezlikda amalga oshiriladi, chunki ovkatning sovib kolishi va ikkinchi marta isitilishi ovkatni sifatini pasaytiradi. ovkatni tarkatishni oshxona xodimi, ogir kasalliklarni ovkatlantirish esa palata xamshirasi amalga oshiradi. xirurgik bemorlarni ovkatlantirish turlari. xirurgik bemorlarni ovkatlashntirish: tabiiy: aktiv. bemorlar umumiy rejimda uzlari ovkatlana olishadi. passiv. bemorlarni yotok rejimida xamshira ovkatlantiradi. sun’iy ovkatlanish, bemor o’zi mustakil ovkatlana olmaganda yoki tabiiy ovkatlanish u yoki bu sabablariga kura (tinkani kuritadigan kasallik, operatsiya oldi va keyingi xolatlarda) etarli bulmaganda amalga oshiriladi. sun’iy ovkatlanishni bir necha turlari mavjud: · zond orkali oshkozonga yuborish; gastrostoma va eyunostomalar orkali …

5 / 7

ichak sistemasini funktsiyasi saklangan xolda qo’llaniladi, bu ichak funktsional aktivligini fiziologik yo’l bilan maksimal ishlatish va energiya extiyojini maksimal qoplashni imkoniyatni beradi, shu sababli paranteral okatlanishdan afzal. uzok vakt ishlamaydigan ichakda vorsinkali epiteliyning deginirativ o’zgarishi kuzatiladi, bakterial translokatsiya xafini oshiradi (mikroblarni ichakdan korin bo’shligiga va kon sistemasiga o’tishi). enteral ovqatlanishga ko’rsatmalar 1. oqsil-energetik tanqisligi 2. bosh, buyin va oshkozon soxasidagi o’smalar 3. onkologik kasalliklarda kimyoviy va nurli terapiya 4. o’tkir va surunkali radiatsion shistlanishlari, oit (oshkozon-ichak trakti) kasalaliklari: kron kasaligi, malabsorbtsiya sindromi, kalta kovuzlok sindromi, surunkali pankreatit, yazvali kolit, o’t yo’llari va jigar kasaliklari 5. operatsiyadan oldin va keyingi davrlarda okatlanish 6. travmalar, kuyish, va o’tkir zaxarlanish 7. operatsiyadan keyingi davrda asoratlari (oit oqma yarasi, sepsis, anastamozda choklarning etishmovchiligi) 8. infektsion kasalarliklar enteral ovqatlanishning parenteralga nisbatan afzalliklari: 1. ichak funtsiyasini ishini saqlanishi va taminlanashi 2. fiziologik xolatni salanishi 3. ichak shilliq kavatining immunologik barerini ishini saklanishi 4. ovqat kiritishning xar …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xirurgik bemorlarning ovqtlanishi"

xirurgik bemorlarning ovqtlanishi ovqatlanish organizmning eng muxim fiziologik extiyoji xisoblanadi. u: 1. xujayra va to’qimalarning tuzilishi va tuxtovsiz yangilanishi uchun; 2. organizm sarflagan energiyasini qoplash uchun energiya manbai sifatida; 3. moddalar almashinuvidagi kerak bo’lgan ferment, gormon va boshqa moddalar xosil qilish uchun. barcha xujayra, to’qima va organlarning moddalar almashinuvi, funktsiyasi va strukturasi ovqatlanish xarakteriga bog’liqdir. ovqatlanish - bu murakkab jarayon bo’lib, oziq moddalarining tushishi, xazm qilinishi, so’rilishi va o’zlashtirilishidan iborat. tibbiy oziqlanish tananing energiya ta’minoti uchun etarlicha oziq-ovqat maxsulotlarini va ularning kombinatsiyalarini davolash va profilaktik maqsadlari bilan oziqlantirishni va differentsiyadan f...

This file contains 7 pages in DOCX format (21.3 KB). To download "xirurgik bemorlarning ovqtlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xirurgik bemorlarning ovqtlanis… DOCX 7 pages Free download Telegram