ilmiytadqiqot qonuniyatlari va printsiplari

PPTX 32 pages 330.3 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 330.3 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: ilmiy tadqiqot qonuniyatlari va printsiplari reja: gipotezaning ilmiy tadqiqotdagi o'rni. nazariyaning amaliyot bilan uyg'unligi. qonun va uning o'ziga xos xususiatlari. paradigma - ilmiy muammolarni hal etish mexanizmi. tizimlilik tushunchasi. ilmiy tadqiqot amal qilish mexanizmlari quyidagi sxemada aks ettirilgan. gipotezaning ilmiy tadqiqotdagi o'rni. gipoteza (yunon tilidan olingan bo'lib asos degan ma'noni bildiradi) - o'rganilayotgan hodisaning sabablari va xususiyatlarini tushuntiradigan asosli taxmin tarzidagi bilim shakli. gipoteza – bu hali haqiqat emas, balki taxmin qilingan, extimol tutilgan, real mumkin bo'lgan ilmiy bilimdir. ilmiy tadqiqot mazkur bilimning haqiqiyligi yoki soxtaligi isbotlab berilishi kerak. faraz –bu yaxshi o'rganilmagan mantikiy va empirik asoslari to'liq aniqlanmagan va ochib berilmagan dastlabki taxmin. ilmiy tadqiqot jarayonlarida ilgari suriladigan xaqiqatni ijodiy qildirish, yangi ilmiy bilimlarni shakillantirishning navbatdagi shaklidir. 3 gipoteza yangi ilmiy izlanish jarayonida dalillarning moxiyatini tushuntiruvchi qonun mavjudligi haqidagi asosli taxmindir. gipoteza asosida inson bilimsizlikdan bilimga, nomukammal va noxaqqoniy bilimdan mukammal va xaqqoniy bilimga, dalillarni o'rganishdan ob'ektiv mavjudlilikning …

2 / 32

ladi. xulosa chikarish asoslari qayd etilgan fikrlar yoki nazariy kaydlarga zid fikrlardan iborat. xulosa chikarish uchun asos qilib, ko'pchilik tamonidan e'tirof etilgan fikr. gipoteza metodining boskichlari : bosqich. nazariy tushintirish lozim bo'lgan emperik dalillar bilan tanishish. agar nazariyalar yordamida izohlashning imkoni bo'lmasa, boskichga o'tiladi. hodisalar sabablari va qonuniyatlari to'g'risida taxmin va farazni ilgari surishga o'tiladi. boskichda texnikaning jiddiy baholanishi va ko'plab farazlar orasidan nisbatan extimolga yaqinini tanlash. boskichda ilgari surilgan farazlardan yuz o'girib, kisman kayta ko'rib chikish, aniqlik kiritish. boskichda nazariyadan chikadigan oqibatlar eksperimentlar tekshirishidan o'tkaziladi. nazariya - (grekcha tadqiqot ma'nosini anglatadi) bu ob'ektiv voqelikning ayrim parchasining tuzilishi, mazmuni, faoliyati va rivojlanishini aks ettiruvchi kontseptual, kategorial, mantiqiy bilim tuzilishidir. nazariya - tabiat va jamiat qonuniyatlarini tushinishgagina emas, balki unga faol ta'sir etib aqliy asosda o'zgartirishlar kiritish haqidagi ilmiy g'oyalar to'plamidir. fanda teran, sermazmun (haqiqatni ta'lim san'ati) nazariyalarning mavjudligi fanning etukligi belgisidir. 2. nazariyaning amaliyot bilan uyg'unligi 2) hosil qilingan bilimlar …

3 / 32

ukumlar kabi voqealarning inson ongidagi in'ikosi 3) yangi g'oyalar ma'lum bir tizimga solingach( ideallashtirish, formallashtirish, reduktsiyalash, orqaga siljish, oldingi holatga qaytish, to'xtab qolish va aksiomalashtirish), yangi nazariyaga aylanadi. amaliyot bilishning negizi hissiy amaliy bilim (bilish) bilan bog'liq nazariya amaliyotning ichida, amaliyot – asosdir. amaliyot “orqada yursa”, nazariyaga halaqit bersa, nazariya quruq dekloratsiyaga aylanadi. sub'ektiv (shaxsning ta'siri) xarakterga ega, ya'ni progmatizm bilan bog'liq. amaliyot rivoji sub'ektiv xatolarga barham berib olimni yanada ratsionallashtirish bilan bog'liq. amaliyyot harakatlanuvchi kuch. amaliyot nazariyaning haqiqiylar mezoni. amaliyot nazariyaning muxim tushunchalaridan biri. amaliyot - haqiqat mezoni. ba'zan amaliyot kishining kundalik utilitar (foyda, manfaat) bilan cheklab qo'yishi mumkin. inson amaliy faoliyatning ham ob'ekti va sub'ekti. kishi amaliy faoliyatning sub'ekti va ob'ekti. amaliyot a) faqat insonga xos; b) u moddiy hissiy; v) u o'zgartiruvchi va qayta quruvchi; g) muayyan maqsadga kiritilgan faoliyat bilishga nisbatan amaliyyot 3 xil vazifani bajaradi: bilishning manbai. amaliyyot bilimlarni tadbiq etish sohasidir. bilish natijalarining haqiqiyligini …

4 / 32

qil bo'lishi kerak. nazariya amaliyotdan orqada qolishi yoki ilgarilab ketishi mumkin, ortda qolsa, amaliyotni ortga tortadi, oldinga ketsa, amaliyotni ilgariga etaklaydi. 3. qonun va uning o'ziga xos xususiyatlari qonun – ob'ektiv olamdagi narsa va hodisalar o'rtasidagi aloqadorlikning shakli, biror-bir narsaning zaruriy ravishda paydo bo'lishini ifodalovchi tushuncha, kategoriyadir. shuningdek, qonun insonning jamiyatdagi xatti-harakatlarini belgilab beruvchi yo'l-yo'riq, qoidalar yig'indisi. qonunni qonuniyatlardan ajrata bilishi kerak. aslida qonun va qonuniyat bir xil turdagi tushuncha farqi shundaki, qonun qonuniyatning muayyan bir tomonini ifodalaydi. olamdagi qonuniyatlar mavjudligi. nazariy bilimlar tizimida qonun masalasi markaziy o'rinni egallaydi. agar beruniy, galiley, nyuton qonunlari klassik mexanikaning negizini yaratgan bo'lsa, ibn sinoning tib qonunlari tibbiyot ilmining asosini tashkil etadi. qonunni kashf qilish inson tafakkurining uzoq davom qiladigan jarayoni, olamni bilishning natijasidir. ilmiy tadqiqotlarda qonunning o'rni muhim hisoblanadi. qonun – olamdagi narsa va hodisalarning muhim, zaruriy, umumiy va takrorlanib turuvchi bog'lanishlari, o'zaro aloqalari va munosabatlarining namoyon bo'lishidir, yoki qonun deb hodisalar qonun, …

5 / 32

akterga ega. qonun qoidalarning bir tomoni sifatida namoyon bo'ladi, qonuniyat esa qonun amal qilishi natijasining majmui sifatida namoyon bo'ladi. qonunning belgilari: qonun turli-tuman aloqadorliklar, bog'lanishlardan faqat muhimlarini, ya'ni shunday bog'lanishlarni ifodalaydi, bular olamning mavjudligi, o'zgarishlari va undagi narsa va hodisalarning mohiyatidan kelib chiqqan bo'ladi; qonun zaruriy bog'lanishlarni ifodalaydi, ya'ni tasodifiy bog'lanishlar, goh paydo bo'lib, goh yo'qolib ketadigan bog'lanishlarga asoslanmaydi; qonun narsa va hodisalarning umumiy bog'lanishlarini ifodalaydi; qonun hodisalarning hamma xususiyatlarini emas, balki hodisalardagi umumiylikni aks ettiradi. qonun – hodisalardagi mustahkam barqarorlik, takroriylik, aniqlikni ifodalaydi qonuniyatli bog'lanishlar 1.tabiat qonuniyati. masalan, yil fasllarining almashib turishida muayyan muntazamlik bor: yoz ketidan kuz, kuz ketidan qish keladi va hokazo. qonuniyat mana shu muntazamlik va izchilikda namoyon bo'ladi. 2. jamiyat qonunlari – inson hayotida muhim ahamiyat kasb etadi. shu sababdan ham o'zbekiston mustaqillik yillarida asosiy qonun – konstitutsiya va qonunlar majmui yaratildi. ular mamlakatimizda demokratik jamiyat va erkin hayot barpo etish vositasidir. qonuniyatlar o'tish davrida …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiytadqiqot qonuniyatlari va printsiplari"

mavzu: ilmiy tadqiqot qonuniyatlari va printsiplari reja: gipotezaning ilmiy tadqiqotdagi o'rni. nazariyaning amaliyot bilan uyg'unligi. qonun va uning o'ziga xos xususiatlari. paradigma - ilmiy muammolarni hal etish mexanizmi. tizimlilik tushunchasi. ilmiy tadqiqot amal qilish mexanizmlari quyidagi sxemada aks ettirilgan. gipotezaning ilmiy tadqiqotdagi o'rni. gipoteza (yunon tilidan olingan bo'lib asos degan ma'noni bildiradi) - o'rganilayotgan hodisaning sabablari va xususiyatlarini tushuntiradigan asosli taxmin tarzidagi bilim shakli. gipoteza – bu hali haqiqat emas, balki taxmin qilingan, extimol tutilgan, real mumkin bo'lgan ilmiy bilimdir. ilmiy tadqiqot mazkur bilimning haqiqiyligi yoki soxtaligi isbotlab berilishi kerak. faraz –bu yaxshi o'rganilmagan mantikiy va empirik asoslari ...

This file contains 32 pages in PPTX format (330.3 KB). To download "ilmiytadqiqot qonuniyatlari va printsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiytadqiqot qonuniyatlari va … PPTX 32 pages Free download Telegram