hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi

PDF 41 pages 738.0 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 738.0 KB

File type PDF

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/6-guruh talabasi toshtemirova umidaning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 2 mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. ot so‘z turkumining umumiy tavsifi 1.1. o‘zbek tilida otning lingvistik tabiati..............................................................7 1.2. otning leksik-grammatik xususiyatlari.........................................................12 1.3. otlarning ma’no guruhlari.............................................................................15 ii bob. otlarning grammatik xususiyatlari 2.1. otlarning turlanishi va kelishik qo‘shimchalari.............................................17 2.2. otlarning son va egalik kategoriyalari...........................................................22 2.3. otlarning yasama va qo‘shma turlari.............................................................26 iii bob. otning sintaktik vazifalari 3.1. otning mustaqil va yordamchi so‘zlar bilan bog‘lanishi...............................29 3.2. otning gap bo‘laklari tarkibidagi o‘rni..........................................................35 xulosa.................................................................................................................. 38 foydalanilgan adabiyotlar.................................................................................40 foydalanilgan saytlar.........................................................................................41 3 kirish til insoniyat madaniyatining ajralmas qismi bo‘lib, uning taraqqiyoti va rivojlanishida muhim o‘rin tutadi. o‘zbek tili ham boy tarixga ega bo‘lga

2 / 41

n, doimiy taraqqiyotda davom etayotgan va zamonaviy talablarga mos ravishda shakllanib borayotgan til hisoblanadi. hozirgi o‘zbek adabiy tili turli so‘z turkumlaridan iborat bo‘lib, ularning har biri tilda muayyan vazifani bajaradi. shular orasida ot so‘z turkumi o‘zining keng ishlatilishi, morfologik va sintaktik imkoniyatlari bilan alohida ahamiyat kasb etadi. ot so‘z turkumi narsa, hodisa, tushuncha va shaxs nomlarini ifodalovchi eng asosiy mustaqil so‘z turkumlaridan biridir. u turli grammatik shakllarga ega bo‘lib, tildagi boshqa so‘zlar bilan erkin bog‘lanish xususiyatiga ega. o‘zbek tilida otlarning turkumlanishi, grammatik shakllari va sintaktik xususiyatlarini o‘rganish nafaqat nazariy tilshunoslik uchun, balki amaliy nuqtayi nazardan ham muhim ahamiyatga ega.1 o‘zbek tilining rivojlanishi va davlat tili sifatida mavqeini mustahkamlash masalasi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyevning tashabbusi bilan so‘nggi yillarda o‘zbek tilining huquqiy maqomini mustahkamlash, uning ilmiy-nazariy asoslarini yanada chuqur o‘rganish va xalqaro miqyosda nufuzini oshirish bo‘yicha qator muhim hujjatlar qabul qilindi. xususan, 2019-yil 21-oktabrda qabul …

3 / 41

illashtirish konsepsiyasi”**da tilimizning zamonaviy ilmiy tahlilini rivojlantirish, milliy lingvistik merosimizni o‘rganish va mustahkamlash muhim vazifa sifatida belgilangan. bu esa, o‘z navbatida, tilshunoslik fanida ot so‘z turkumining o‘rni va uning grammatik xususiyatlarini har tomonlama o‘rganishni dolzarb masalaga aylantiradi. ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi – hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining morfologik va sintaktik xususiyatlarini chuqur tahlil qilish, uning grammatik imkoniyatlarini ilmiy asosda yoritishdan iborat. ish davomida otlarning shakllanishi, qo‘llanilishi va boshqa so‘z turkumlari bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. shuningdek, prezident qarorlarida belgilangan vazifalardan kelib chiqib, tilshunoslik sohasida olib borilayotgan islohotlar doirasida ot so‘z turkumining o‘zbek adabiy tilidagi o‘rnini chuqur o‘rganish muhimligi ko‘rsatib o‘tiladi.2 kurs ishida o‘zbek tilshunosligiga oid ilmiy manbalar, davlat hujjatlari, grammatik qo‘llanmalar va adabiy matnlar asosida tahlil olib boriladi. ushbu tadqiqot natijasida ot so‘z turkumining grammatik qonuniyatlari va amaliy qo‘llanilishi yuzasidan ilmiy xulosalar chiqariladi. mazkur kurs ishida hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining umumiy tavsifi, grammatik belgilari va sintaktik …

4 / 41

qaror”. tashkent: o‘zbekiston respublikasi prezidenti matbuot xizmati. 5 kurs ishining dolzarbligi: hozirgi o‘zbek adabiy tili tizimida ot so‘z turkumi muhim o‘rin tutadi. u turli grammatik shakllarga ega bo‘lib, tilning lug‘aviy va grammatik tizimida asosiy bo‘g‘inlardan biri hisoblanadi. zamonaviy tilshunoslikda otning leksik-grammatik xususiyatlarini, turkumlanish tizimini va sintaktik rolini chuqur o‘rganish zarurati ortib bormoqda. til rivojlanishi bilan bog‘liq o‘zgarishlar, yangi atamalar va so‘z yasalish jarayonlari otlarning ahamiyatini yanada oshirmoqda. shuning uchun hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik xususiyatlarini tahlil qilish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining leksik-semantik va grammatik xususiyatlarini har tomonlama tahlil qilishdir. shuningdek, otlarning morfologik tuzilishini, turlanishini va gap tarkibidagi vazifalarini aniqlash ham muhim maqsadlardan biridir. tadqiqot natijasida ot so‘z turkumining o‘zbek tili tizimidagi o‘rnini aniqlash va uning grammatik qonuniyatlarini yoritish ko‘zda tutiladi. kurs ishining vazifalari: ushbu kurs ishi doirasida quyidagi vazifalar belgilangan:  …

5 / 41

rammatik shakllanishi, gap tarkibidagi funksiyasi 6 va qo‘llanilish xususiyatlari o‘rganiladi. o‘zbek tilshunosligidagi ilmiy manbalar, grammatik qo‘llanmalar va adabiy matnlar tahlil obyekti sifatida xizmat qiladi. kurs ishining predmeti: ushbu kurs ishining predmeti – hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik, leksik-semantik va sintaktik xususiyatlarini o‘rganishdan iborat. xususan, otlarning shakllanishi, turlanishi, gap tarkibidagi vazifalari va ularning til tizimidagi o‘rni tadqiqot predmetini tashkil etadi. kurs ishining metodik asosi: kurs ishini bajarishda tilshunoslikning turli uslublaridan foydalanildi. jumladan:  ta’riflash usuli – otlarning umumiy grammatik va leksik-semantik tavsifini berish uchun qo‘llanildi.  tahlil usuli – otlarning grammatik shakllari va ularning gap tarkibidagi o‘rnini aniqlash uchun ishlatildi.  taqqoslash usuli – otlarning turkumlanishi va grammatik xususiyatlari boshqa mustaqil so‘z turkumlari bilan qiyosiy tahlil qilindi.  struktur-semantik usul – otlarning ma’no jihatdan guruhlanishini o‘rganish uchun foydalanildi.  statistik usul – otlarning qo‘llanilish chastotasi va grammatik shakllarining matnlardagi holati yuzasidan xulosalar chiqarildi. tadqiqot davomida o‘zbek tilshunosligiga oid …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/6-guruh talabasi toshtemirova umidaning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 2 mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. ot so‘z turkumining umumiy tavsifi 1.1. o‘zbek tilida otning lingvistik tabiati..............................................................7 1.2. otning leksik-grammatik xususiyatlari............................................................

This file contains 41 pages in PDF format (738.0 KB). To download "hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot… PDF 41 pages Free download Telegram