simsiz tarmoq topologiyalari va ularning xususiyatlari

DOCX 22 pages 3.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish tayyorladi: ________________________ qabul qildi: ________________________ mavzu: simsiz tarmoq topologiyalari va ularning xususiyatlari reja kirish..........................................................................................……..…3 1.simsiz tarmoqlarning umumiy tushunchasi va asosiy komponentlari…………………………...................................................5 2. simsiz tarmoqlarning asosiy topologiya turlari……………………....8 3. topologiyalarning qiyosiy tahlili va amaliy qo’llanishi.....................14 xulosa………………………………………………………...………..20 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………..22 kirish zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan simsiz tarmoqlar kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylandi. uylardan tortib yirik korporativ tizimlarigacha, simsiz aloqa texnologiyalari ma’lumot almashuvini ancha osonlashtirdi. simli tarmoqlardan farqli o’laroq, simsiz tarmoqlar qurilmalarni fizik kabellar yordamisiz bog’lash imkonini beradi, bu esa mobillik va moslashuvchanlikni sezilarli darajada oshiradi. hozirgi davrda simsiz texnologiyalar juda tez sur’atda tarqalmoqda. statistik ma’lumotlarga ko’ra, dunyo bo’yicha simsiz tarmoqlardan foydalanadigan qurilmalar soni yildan-yilga ortib bormoqda. smartfonlar, planshetlar, noutbuklar, aqlli uy qurilmalari va iot (internet of things) tizimlari hammasi simsiz aloqaga asoslangan. bu holat simsiz tarmoqlarni to’g’ri loyihalash va ularning samarali ishlashini ta’minlashni dolzarb masalaga aylantirdi. simsiz tarmoqlarning samarali ishlashi ko’p jihatdan …

2 / 22

muammolariga olib kelishi mumkin. ushbu ishda simsiz tarmoq topologiyalarining asosiy turlari, ularning texnik xususiyatlari hamda amaliy qo’llanish sohalari batafsil ko’rib chiqiladi. shuningdek, har bir topologiyaning afzalliklari, kamchiliklari va qo’llanish sohalari taqqoslanadi. mavzuning dolzarbligi shundaki, to’g’ri topologiyani tanlash tarmoqning ishonchliligini, tezligini va xavfsizligini ta’minlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. 1. simsiz tarmoqlarning umumiy tushunchasi va asosiy komponentlari simsiz tarmoqlar radio to’lqinlar, infraqizil nurlar yoki mikroto’lqinlar orqali ma’lumot uzatish imkonini beruvchi aloqa tizimlaridir. ularning asosiy vazifasi turli qurilmalar o’rtasida simlar ishlatmasdan axborot almashinuvini ta’minlashdan iborat. bugungi kunda wi-fi, bluetooth, zigbee, wimax va boshqa simsiz texnologiyalar keng qo’llanilmoqda. simsiz tarmoqlar bir nechta turga bo’linadi. wlan (wireless local area network) lokal hududdagi qurilmalarni birlashtiradi va odatda yuzlab metr masofani qoplaydi. wwan (wireless wide area network) esa keng hududlarni, hatto butun shaharlar yoki mamlakatlarni qamrab oladi. wpan (wireless personal area network) juda qisqa masofalarda, masalan, bir xona ichida ishlaydi. har bir tur o’zining qo’llanish sohasiga ega. …

3 / 22

-fi uchun asosiy standart hisoblanadi. 802.11b standarti 11 mbit/s tezlikni ta’minlagan bo’lsa, 802.11g 54 mbit/s ga erishdi. 802.11n standarti mimo (multiple input multiple output) texnologiyasidan foydalanib 600 mbit/s gacha tezlikni qo’llab-quvvatlaydi. hozirgi kunda eng zamonaviy 802.11ac va 802.11ax (wi-fi 6) standartlari bir necha gigabit per soniya tezlikni ta’minlaydi. bluetooth uchun esa ieee 802.15 standarti ishlatiladi, u qisqa masofadagi aloqa uchun mo’ljallangan va kamroq energiya sarflaydi. zigbee standarti iot qurilmalari uchun yaratilgan bo’lib, juda kam energiya iste’mol qiladi va uzun batareya muddatini ta’minlaydi. simsiz tarmoqlarning ishlash prinsipi elektromagnit to’lqinlarni modulyatsiya qilish va demodulatsiya qilishga asoslangan. ma’lumotlar raqamli signaldan analog signalga aylantiriladi, havoda radio to’lqinlar orqali uzatiladi va qabul qiluvchi tomonida yana raqamli ko’rinishga keltiriladi. bu jarayon juda qisqa vaqt ichida, millisoniyalarda sodir bo’lib, foydalanuvchilar uchun deyarli sezilmaydi. simsiz tarmoqlarda asosan 2.4 ghz va 5 ghz chastota diapazonlari ishlatiladi. 2.4 ghz diapazoni kengroq qoplamga ega, lekin ko’proq shovqinga duchor bo’ladi, chunki ko’plab …

4 / 22

choralari qo’llaniladi. simsiz tarmoqlarning ishlashiga ta’sir etuvchi omillar ko’p. masofaning ortishi bilan signal kuchi susayadi, bu fizika qonunlariga bog’liq. devorlar, metall to’siqlar va boshqa ob’ektlar signalni zaiflashtirishadi yoki bloklaydi. temir-beton devorlar ayniqsa kuchli ta’sir ko’rsatadi. shuningdek, boshqa simsiz qurilmalar va elektr asboblari shovqin yaratib interferensiya keltirib chiqarishi mumkin. mikroto’lqinli pechlar va simsiz telefonlar ham 2.4 ghz chastotada ishlaganligi uchun wi-fi tarmoqlariga xalaqit berishi mumkin. shuning uchun simsiz tarmoqlarni rejalashtirish va o’rnatishda bu omillarni hisobga olish zarur. 2. simsiz tarmoqlarning asosiy topologiya turlari simsiz tarmoqlarda bir nechta topologiya turlari qo’llaniladi va har biri o’zining struktura xususiyatlariga ega. eng keng tarqalganlari infrastruktura rejimi, ad-hoc rejimi, mesh topologiyasi, punktdan-multipoint topologiyasi va yulduzsimon topologiyadir. har bir topologiya ma’lum vazifalar va sharoitlar uchun optimallashtirilgan bo’lib, ularni tushunish to’g’ri yechim tanlashda yordam beradi. infrastruktura rejimi eng oddiy va mashhur topologiya hisoblanadi. bunda barcha qurilmalar markaziy kirish nuqtasi orqali bir-biriga ulanadi. kirish nuqtasi barcha aloqani nazorat qiladi …

5 / 22

archa qurilmalarga bir xilda qo’llaniladi. to’rtinchidan, foydalanuvchilar uchun ulanish jarayoni juda oddiy. beshinchidan, zamonaviy kirish nuqtalari qos (quality of service) funksiyasini qo’llab-quvvatlab, muhim trafik uchun ustuvorlik berishi mumkin. biroq bu topologiyaning kamchiliklari ham mavjud. kirish nuqtasi ishdan chiqsa, butun tarmoq to’xtaydi, chunki barcha aloqa shu orqali amalga oshiriladi. bu yagona nuqtadagi nosozlik muammosidir. bundan tashqari, kirish nuqtasining qamrovi cheklangan bo’lib, odatda yopiq binolarda 30-50 metr, ochiq maydonda 100-150 metr atrofida. keng hududlarni qoplash uchun bir necha kirish nuqtasi o’rnatish zarur, bu esa xarajatlarni oshiradi. shuningdek, ko’p qurilmalar bitta kirish nuqtasiga ulanganda tarmoq tezligi pasayishi mumkin. ad-hoc yoki nuqtadan-nuqtaga rejimida qurilmalar bevosita bir-biri bilan aloqa qiladi, kirish nuqtasi kerak bo’lmaydi. har bir qurilma ham uzatuvchi, ham qabul qiluvchi vazifasini bajaradi. bu topologiya tezkor vaqtinchalik tarmoqlar tashkil qilish uchun qulay, masalan, fayllarni bir kompyuterdan ikkinchisiga uzatishda, printer ulashda yoki o’yinlar o’ynashda. ad-hoc tarmoqlari peer-to-peer tarmoqlar deb ham ataladi, chunki barcha qurilmalar teng …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "simsiz tarmoq topologiyalari va ularning xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish tayyorladi: ________________________ qabul qildi: ________________________ mavzu: simsiz tarmoq topologiyalari va ularning xususiyatlari reja kirish..........................................................................................……..…3 1.simsiz tarmoqlarning umumiy tushunchasi va asosiy komponentlari…………………………...................................................5 2. simsiz tarmoqlarning asosiy topologiya turlari……………………....8 3. topologiyalarning qiyosiy tahlili va amaliy qo’llanishi.....................14 xulosa………………………………………………………...………..20 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………..22 kirish zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan simsiz tarmoqlar kundalik hayotimizning ajralmas qismi...

This file contains 22 pages in DOCX format (3.1 MB). To download "simsiz tarmoq topologiyalari va ularning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: simsiz tarmoq topologiyalari va… DOCX 22 pages Free download Telegram