ижтимоий маданий фаолият эволюцияси

DOCX 22,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1493375084_68135.docx ижтимоий маданий фаолият эволюцияси ижтимоий-маданий фаолият тариҳи қадимийдир. унинг туб илдизлари инсониятнинг илк уюшувлари даврига бориб тақа-лади. илк уюшув шакллари илмий адабиётларда тош, бронза, темир даврларида таркиб топганлиги талқин этилади. бу даврда одамларнинг маданий ижтимоиилашуви ҳаётни таъминлаш, унинг барқарор давомийлигини белгилаш заруратидан юзага келган. ҳаётнинг моддий томонларини таъминлаш учун одамлар ов қилиш, балиқ тутиш, экин экиш, тескари жинсни ўзига жалб этишга эришишни турли ўйинлар, машқлар тарзида ўрганиб борганлар. ўргатиш узлуксиз, доимий давом этган. ўргатиш узлуксизлиги ва доимийлиги таълимнинг алоҳида соҳа сифатида шаклланишига сабаб бўлган. демак, ижтимоий-маданий фаолият таълимнинг асоси, дейиш мумкин. одамлар ташқи табиий кучлар (олов, сув, шамол, зилзила) таъсиридан қўрқиб яшаганлар. шу боисдан улар таълимни, яъни илк ўргатиш шаклларини олов, сув, шамол, зилзила худоларига ва бошқа турли илоҳий маъбудаларга эҳтиром кўрсатиш билан уйғунлаштиришга интилганлар. бу интилиш эса фольклор ўйинлари шаклида бизгача етиб келган. бинобарин, одамларнинг бу шакллардаги ўзаро уюшувини илк ижтимоийлашув кўриниши деб ҳам ҳисоблаш мумкин. шу тариқа …

атига, давлатига, динига алоқадорлик, шунингдек, ўз қизиқишлари, идеалларига мансублик асосида бирлаша бошладилар. шу тариқа ижтимоий-маданий фаолиятнинг эволюцион жиҳатдан юқори босқичи шакллана бошлади. ижтимоий-маданий фаолият ўз шаклланиш тарихида қуйидаги босқичларни босиб ўтди: 1. зардуштийлик даврида оловга, қуёшга, нурга сиғиниш орқали одамларни эзгулик, иссиқлик, нур атрофида бирлаштиришга ҳаракат қилинган. бунинг учун одамларни яхшилик, эзгулик худоси митра образи орқали бирлаштиришга интилиш ҳаракати амал қилган; 2. ислом динини ёйиш учун аҳолини оммавий тарзда қўрқув омили орқали итоатга ундалган. бу даврда одамларни гуруҳий маърифатга чорлаш ҳаракати бўлган. шу тариқа: а) илк маърифий-маиший муассасалар ташкил этилган (ҳонақоҳлар) б) ҳордиқ муассасалари шаклланиб, ривожланган (чойхоналар, гузарлар, мусофирхоналар) в) тижорат билан уйғунлашган муассасалар фаолият юритган (карвонсаройлар, работлар) г) диний-маърифий муассасалар очилган (масжидлар) д) олий диний ва дунёвий муассасалар ривож топган (мадрасалар) ижтимоий-маданий фаолиятнинг юқори босқичи одамларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш, қўшимча касблар, ҳунарларни ўрганиш, қизиқишлар асосидаги клублар, тўгаракларда фаолият юритиш сингари машғулликлар тарзида амал қила бошлади. шунингдек, ижтимоий-маданий …

илиш, жанг қилиш, экин экиш ва ҳ.к.)ни ёш авлодга ўргатиб бориш зарурати; 5. наслни давом эттириш заруратидан келиб чиқувчи ижтимоий эҳтиёж ҳамда тескари жинсдан роҳат қилиш иштиёқи; 6. буш вақтни қизиқарли ўтказиш хоҳишидан иборат маданий эҳтиёж; 7. одамларни фавқулодда вазиятларда ялпи сафарбар қила олишга эришиш зарурати; 8. одамларнинг ўзаро аҳиллиги,* тотув турмуш тарзини таъминлаш учун уларни бирор бир машғулот тури билан банд этиб туришдан иборат ижтимоий эҳтиёж; 9. санъат турларидан завқ олиш, гўзалликка интилиш, нафис нарсаларни яратишдан иборат маънавий эҳтиёж; 10. ёшларни мақсадли тарбиялаш учун муайян идеалларга йўналтирувчи соғлом рақобат руҳини яратишдан иборат жамият эҳтиёжи; 11. ёшларни кенг дунёқараш ва чуқур билимли қилиб ҳаётга тайёрлаш учун уларга қўшимча билим ва ҳунарлар бериш зарурати; 12. жамиятдаги анъана, маросим, байрам, урф-одатларнинг ўтказилишини маълум тартиботлар асосида мувофиқлаштириб боришдан иборат ижтимоий эҳтиёжлар шулар жумласидандир. ижтимоий-маданий фаолият шу омиллар асосида ўзининг асосий функцияларига эга бўлди. бу функция, яъни вазифалар қуйи-дагилардир: · узлуксизлик; · давомийлик; · …

тўйлар, маросим ва анъаналар, урф-одатлар бу таркибдан четда қолди. бир макон ва замон муҳитида халқ турмуш тарзи ўзгача, советларнинг маданий-оқартув иши ўзгача тарзда амал қила бошлади. маданий-оқартув ишида оммавийлик тамойили ишламади. шунингдек, бу фаолият одамларнинг миллий руҳига бегона иш ва машғулотлар тарзида амал қилиб келди. шунга қарамай, шўроларнинг клуб ва кутубхона муассасалари партия қарорлари ҳамда мустабид ҳокимият йўриқномаларини аҳолининг энг қуйи бўғинларигача етказиш, оммани сиёсий-мафкуравий таъсир доирасида мустаҳкам ушлаб туришда муайян роль ўйнайди. биргина мисол: 3-5 минг кишилик ҳудудда фаолият юритувчи қишлоқ клубида агар 5-7 ҳаваскорлик тўгараклари фаолият юритса, бу клуб «яхши» баҳоланар, агар 1-2 тўгарак бўлса, бу клубнинг иши қониқарсиз деб топилар эди. клублар бир йилда 3 та шўро байрамларини ҳамда 3-4 тўгаракда қатнашувчи 20-25 киши билан машғулотлар ўтказиб турувчи жой эди, холос. кутубхоналар эса шўроларнинг сиёсий руҳдаги китоб ва газеталари, шўролар ҳаётини бадиий ифода этувчи 3-5 минг китоб фондига эга бўлган муассасалар эди. шўролар даври маданий-оқартув иши мазмуни …

турли ижтимоий жамоларга уюштирувчилик; 3. аҳоли дунёқарашини мақсадли бойитувчилик; 4. аҳоли истеъдодларини аниқловчилик ва тарбияловчилик; 5.миллий қадриятларини тиклашга хизмат қилувчилик мақомларига эга бўлди. истиқлолга эришганимиздан сўнг ижтимоий-маданий фаолият тубдан ўзгарди. бу соҳада туб таркиб*ий ўзгаришлар тадрижий тарзда амалга оширилмоқда. мазкур ўзгаришлар натижасида ижтимоий-маданий фаолиятнинг асосий иш функциялари таркиб топтирилди. улар қуйидагилар: 1. ўзбекистоннинг мустақил ривожланишини таъминловчи беш асосий тамойилнинг ҳаётдан мустаҳкам ўрин олишига кўмаклашиш; 2. аҳоли турли қатламларида мамлакатимизда юз бераётган ўзгаришлар жараёнига бевосита дахлдорликни шакллантириш; 3. ҳеч кимдан кам бўлмаган шахе, жамият ва давлатни шакллантиришга фаол кўмаклашиш; 4. жамиятда ҳушёрлик, сезгирлик, огоҳликни таъминлашда аҳолининг фаол иштирокини таъминлаш; 5. одамларни шўролар давридаги каби ноилож эмас, балки дилдан хоҳлаб якдил бирлашувига хизмат қилиш; 6. аҳолини бунёдкорлик фаолиятларига йўналтириш; 7. аҳолининг маданият, санъат, техника, ҳунармандчилик ва спорт машғулотлари, клублари, тўгаракларига тўлиқ қамров тамойили асосида кенг жалб этилишига эришиш; 8. одамларда миллий анъаналар, урф-одатлар, қадимий байрамларимизга эҳтиром фазилатини таркиб топтириш орқали миллий ўзликни …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ижтимоий маданий фаолият эволюцияси"

1493375084_68135.docx ижтимоий маданий фаолият эволюцияси ижтимоий-маданий фаолият тариҳи қадимийдир. унинг туб илдизлари инсониятнинг илк уюшувлари даврига бориб тақа-лади. илк уюшув шакллари илмий адабиётларда тош, бронза, темир даврларида таркиб топганлиги талқин этилади. бу даврда одамларнинг маданий ижтимоиилашуви ҳаётни таъминлаш, унинг барқарор давомийлигини белгилаш заруратидан юзага келган. ҳаётнинг моддий томонларини таъминлаш учун одамлар ов қилиш, балиқ тутиш, экин экиш, тескари жинсни ўзига жалб этишга эришишни турли ўйинлар, машқлар тарзида ўрганиб борганлар. ўргатиш узлуксиз, доимий давом этган. ўргатиш узлуксизлиги ва доимийлиги таълимнинг алоҳида соҳа сифатида шаклланишига сабаб бўлган. демак, ижтимоий-маданий фаолият таълимнинг асоси, дейиш мумкин. одамлар ташқи табиий ку...

Формат DOCX, 22,1 КБ. Чтобы скачать "ижтимоий маданий фаолият эволюцияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ижтимоий маданий фаолият эволюц… DOCX Бесплатная загрузка Telegram