узбекистон ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаеътининг тарихи

PDF 24 pages 335.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 24
совет давлатида маъмурий буйруқбозлик тузумининг кучайиши ва инқирози даврида ўзбекистон (1946-1991 йй.)  урушдан кейинги йилларда ўзбекистоннинг ижтимоий- иқтисодий ва маданий ҳаѐти ҳаѐти.  пахта яккаҳокимлигининг оқибатлари, экологик ҳолатнинг бузилиши. орол фожиаси.  қайта қуриш йилларида ўзбекистонда ижтимоий-сиѐсий ҳаѐт. «пахта иши», «ўзбеклар иши” ва уларнинг салбий оқибатлари.  иқтисодиѐтни ислоҳ қилиш йўлидаги уринишлар, унинг барбод бўлиши, сабаблари. фарғона фожеаси.  80-йилларнинг охирларида ислом каримовнинг ўзбекистон компартияси марказий қўмитасига биринчи котиб этиб сайланиши. совет давлатида маъмурий буйруқбозлик тузумининг кучайиши ва инқирози даврида ўзбекистон (1946-1991 йй.)  азамат зиѐ. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й.  жўраев н., файзуллаев т., усмонов қ. ўзбекистон тарихи. миллий истиқлол даври. т.: «шарқ», 1998 й.  зиѐев ҳ. ўзбекистон мустақиллиги учун курашларнинг тарихи.т.:2001 й.  левитин л. ўзбекистон тарихий бурилиш палласида. т.: «ўзбекистон», 2001 й.  мустақиллик изоҳли илмий-оммабоп луғат. т.: «шарқ», 1998й.  р.муртазаева ва бошқалар. ўзбекистон тарихи «дарслик»2003 й.  усмонов қ ва …
2 / 24
а таяниб, ўз имкониятларига суяниб юксак тараққиѐт даражасига кўтарилди",-дейди. лекин, уларнинг бу ютуқларида четдан келган сармоялар ҳам катта ўрин эгаллаган. америка қўшина штатларида қабул қилинган "маршалл плани" асосида ажратилган тахминан 50 мирд. доллар европа мамлакалларининг иқтисодини ўнглаб, ҳаѐт даражасини кўтаришга, илғор технологияларни жорий этишда ҳал қилувчи куч бўлди. совет давлатининг ғоят мафкуралашган иқтисодий сиѐсати эса яккаланиб қолди ва бу халқимизнириг бошига ортиқча кулфат олиб келтирди уруш давридаги ҳарбий-иқтисодий ҳамкорлик тажрибаси урушдан кейинги вайрон бўлган иқтисодиѐтни тиклаш ва ривожлантиришда ҳам ғарб давлатлари билан ҳамкорлик қилиш зарурлигини кўрсатди. бунга кўра, халқ хўжалигининг барча соҳаларига 3 млрд. 900 млн. сўм капитал маблағ ажратилди. саноатни ривожлантириш ишлари жумҳурият иқтисодиѐтининг етакчи соҳаси пахтачиликни ривожлантиришга қаратилди. электр қуввати ишлаб чиқаришга алоҳида эътибор берилди. 5 йилда 8 та йирик ва ўрта ҳажмдаги электростанциялар, шу жумладан 300 000 кв. соат кучга эга бўлган фарҳод сув электр станцияси ишга туширилди. бу станция собиқ иттифоқда учинчи ўринда бўлиб, урушгача ўзбекистонда …
3 / 24
пахтачиликни ривожлантириш тўғрисида совет ҳукуматининг урушдан кейин қабул қилган ижтимоий-сиѐсий ва иқтисодий жиҳатдан асосланмаган ўнлаб қарорлари изчиллик билан амалга оширилмади, шунинг учун ҳам кутилган натижаларни бермади ваҳоланки, урушдан кейинги хўжаликни тиклаш ва ривожлантиришнинг асосий оғирлиги қишлоқ меҳнаткашлари зиммасига тушди. ўзининг боғ ва мевалари билан машҳур бўлган ўзбекистон аҳолиси ҳаддан ташқари кўп олинадиган солиқ туфайли боғларидан воз кечди. чорвадорлар шу сабабга кўра мол боқиб фойда кўрмади. аҳвол шу даражага етдики, аҳолинининг шахсий моллари солиқ ҳисобига давлат ва жамоа хўжаликлари фойдасига олинди. сотишдан бош тортганлар жиноий жавобгарликка тортилди. оқибатда шахсий хўжаликларда чорва молларининг сони кескин камайди. бундай зўравонликлар уруш оқибатлари, вақтинчалик, ўткинчи ҳолат деб тушунтирилди. жумҳурият аҳолисининг учдан икки қисмини ташкил қилган қишлоқ аҳолисининг моддий аҳволи ачинарли эди. уларнинг ойлик даромади ўртача 20 сўмни ташкил қилган ҳолда, бу кўрсаткич ишчиларда 64 сўм эди  ғўза баргларини тўкиш ва зараркунандаларга қарши курашда ишлатилган ўта заҳарли химикатлар (бутифос, меркаптафос ва б.)дан ҳаддан ташқари кенг …
4 / 24
лиши, тоталитар режимнинг суғориш технологиясига қўпол аралашуви оғир экологик ва бошқа турли нохуш ижтимоий оқибатларни келтириб чиқарди пахтачиликни ривожлантириш учун минерал ўғитлардан фойдаланишга катта эътибор қаратилиди. республикада 1951 йилда 0,9 млн т. минерал ўғит ишлатилган бўлса, 1980 йилда унинг миқдори 5 млн. тоннадан ошиб кетди.  орол денгизининг қуриши 1960-70 йилларда йилига-18 см,  1971-1980 йилларда-53 см,  1981-1985 йилларда-78 см,  1985 йилга келиб эса-87 см.га етди.  1961 йилдан 1991 йилгача денгиз ҳажи 3 баравар қисқарди, денгиз ўз қирғоғида 75-80, баъзи жойларда 100 км.га чекинди.  1980 йилларнинг бошида орол денгизига сув келиши деярли бутунлай тўхтаб, нодир сув макони қурий бошлади. бу ерларда 2 млн. га туз ва қумдан иборат майдон очилиб қолди мавжуд сув заҳираси имкониятларидан ортиқ ерларнинг ўзлаштирилиши, тоғ ѐн бағирларига экин экилиши, ўрмонларни шафқатсизлик билан кесилиши, дарѐ ва кон сувларининг ифлосланиши ҳайвонот оламида ҳалокатли ўзгаришларни юзага келтирди республика аҳолисининг аксарият кўпчилиги табий газга муҳтожлигини қондириш …
5 / 24
банд бўлмаган аҳоли сони ортиб борди. уларнинг сони 1983 йилда 836 минг нафарни ташкил қилди.  саноатнинг замонавий тармоқларида "ўзбек халқи гўѐ ишлашга қодир эмаслиги" ва шу муносабат билан кўп ѐшлар ишсиз юрганлиги ҳақида асоссиз турли мулоҳазалар кенг тарқалди.  дарҳақиқат республикамизда 80-йиллар охирида бир млн.га яқин ишсизлар бор эди. бироқ, бунинг боиси уларнинг ишлаш иштиѐқи йўқлигидан эмас, балки юқорида таъкидланганидек, асосан марказнинг махсус йўналтирилган сиѐсати туфайли ва қолаверса баъзи маҳаллий мутасадди раҳбарлар томонидан ишлаб чиқариш ва меҳнатни ташкил этишнинг замонавий усуллари яхши йўлга қўйилмаганлиги, уларнинг иш жойлари, турар жой, болалар боғчалари, ҳунар- техника билим юртлари билан таъминлаш имконини етарлича ярата олмаганидандир.  ўн йиллар давомида маҳаллий ѐшлар орасидан ишчи кадрлар тайѐрлаш билан астойдил шуғулланиш ўрнига миллий ғурури топталган ҳолда россия ва украинадан тайѐр кадрлар келтириш сиѐсатини маъқул кўрдилар тошкент шаҳрида 1985-1986 йилларда меҳнат ресурслари ортиқчалиги 200 минг киши бўлишига қарамай, республикага ташқаридан 125 мингга яқин ишчи ва мутахассислар жалб …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "узбекистон ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаеътининг тарихи"

совет давлатида маъмурий буйруқбозлик тузумининг кучайиши ва инқирози даврида ўзбекистон (1946-1991 йй.)  урушдан кейинги йилларда ўзбекистоннинг ижтимоий- иқтисодий ва маданий ҳаѐти ҳаѐти.  пахта яккаҳокимлигининг оқибатлари, экологик ҳолатнинг бузилиши. орол фожиаси.  қайта қуриш йилларида ўзбекистонда ижтимоий-сиѐсий ҳаѐт. «пахта иши», «ўзбеклар иши” ва уларнинг салбий оқибатлари.  иқтисодиѐтни ислоҳ қилиш йўлидаги уринишлар, унинг барбод бўлиши, сабаблари. фарғона фожеаси.  80-йилларнинг охирларида ислом каримовнинг ўзбекистон компартияси марказий қўмитасига биринчи котиб этиб сайланиши. совет давлатида маъмурий буйруқбозлик тузумининг кучайиши ва инқирози даврида ўзбекистон (1946-1991 йй.)  азамат зиѐ. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й.  жўраев н., файзуллаев т., ус...

This file contains 24 pages in PDF format (335.4 KB). To download "узбекистон ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаеътининг тарихи", click the Telegram button on the left.