davlat boshqaruvini tashqi siyosati

PPTX 27 pages 41.4 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.4 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint ashtarxoniylar davrida davlat boshqaruvi va tashqi siyosat 1. shayboniylar davlat boshqaruvida qanday lavozimlar bor edi? ularning vazifalarini esga oling. 2. shayboniylar davrida davlatning asosiy boshqaruv idorasi qanday nom bilan atalgan va bu idorani kim boshqargan? ashtarxoniylar davri davlat boshqaruvi shayboniylar zamonidagisidan deyarli farq qilmas edi. dargoh (oliy devon) asosiy boshqaruv idorasi sifatidagi mavqeyini saqlab qoladi. davlat boshqaruv tizimining turli pog‘onalarini xizmat vazifalari aniq belgilangan dunyoviy va diniy lavozim egalari – naqib, otaliq, parvonachi, dodxoh, devonbegi, qushbegi, chuhraboshi, miroxur, yasovul, inoq, qurchi, qozi, harbiy qozi, bosh qozi, shayxulislom, a’lam, rais, bosh muftiy, harbiy muftiy, eshikog‘aboshi, mirzaboshi, munshiy, saroy kutubxonasi boshlig‘i, dasturxonchi kabilar egallashgan. ular lavozimlari nazarda tutgan vazifalarni bajarish qatorida harbiy harakatlarda ham faol qatnashgan. naqib lavozimidagilar muhammad paygʻambar avlodlari bu lavozim koʻpincha avloddan-avlodga oʻtgan. u xonning eng yaqin maslahatchilaridan biri boʻlib, davlatning ichki, tashqi va harbiy siyosatiga oid masalalarda katta taʼsir kuchiga ega boʻlgan. naqibning asosiy vazifalari quyidagilardan …

2 / 27

iy vazifasi xon nomidan yorliq va farmonlarni rasmiylashtirish hamda eʼlon qilishdan iborat bo‘lgan. ashtarxoniylar davrida davlat boshqaruvi tizimi ancha murakkablashgan boʻlib, parvonachi otaliq va devonbegidan keyingi yuqori martabali amaldorlardan biri sanalgan. garchi u eng oliy mansabdor boʻlmasa-da, hukmdorning farmonlari bilan bevosita ishlagani uchun katta nufuzga ega boʻlgan. uning imzosi va ishtirokisiz birorta ham muhim qaror yoki tayinlov kuchga kirmagan. ashtarxoniylar davrida dodhoh mansabi adolat va sud ishlarida yuqori lavozim bo‘lgan. xon nomidan shikoyat va arizalarni qabul qilish hamda ularni ko‘rib chiqish uchun tegishli joylarga, masalan, qoziga, yuborish. baʼzi manbalarga koʻra, u sud hukmlarining ijro etilishini nazorat qilish hamda adliya ishlariga taalluqli boshqa muhim masalalarni hal qilishda ishtirok etgan. bu lavozim hukmdorning adolatni taʼminlashdagi vakili sifatida katta ahamiyatga ega bo‘lgan. devonbegi amalda bosh vazir hisoblanib, davlatning butun maʼmuriy va moliyaviy ishlarini nazorat qilgan. u xondan keyingi ikkinchi shaxs darajasida boʻlgan. devonni (markaziy ijroiya organini) boshqargan. bunga davlatning ichki va tashqi siyosatiga …

3 / 27

mansabi buxoro shahrining oliy hokimi va amirlikning amaldagi bosh vaziri sifatida mutlaqo mavqega ega boʻlgan. ashtarxoniylar davrida chuhraboshi mansabi harbiy va saroy ichki tartibini saqlash bilan bogʻliq boʻlgan. chuhraboshi xonning shaxsiy qoʻriqchi-larining boshligʻi boʻlgan. u xon saroyida, qarorgohida va sayohatlari paytida xavfsizlik va tartibni taʼminlashga javobgar shaxs edi. u saroy ichidagi xizmatchilar, eshik ogʻalari va boshqa quyi mansabdagi xodimlarni boshqargan. xonning farmoyishlarini saroy ichida yetkazish va ularning ijrosini nazorat qilishda ishtirok etgan.bu mansab harbiy unvonlar tizimiga kirgan, unga kichik harbiy boʻlinmalarga qoʻmondonlik qilish yuklatilgan. ashtarxoniylar davrida miroxur mansabi xon saroyida muhim vazifalarni bajargan. miroxur soʻzi fors tilidan olingan boʻlib, maʼnosi "otxona boshligʻi" yoki "amirlar oti (qoʻriqchisi)" degan maʼnoni anglatadi. xonning shaxsiy otxonasiga boshchilik qilish: miroxur xon otxonasini, otlarni, ulovlarni, ularning jihozlarini va ularga xizmat koʻrsatuvchi saroy xodimlarini nazorat qilgan. ashtarxoniylar davrida yasovul mansabi asosan tartibni saqlovchi va farmon ijrochisi vazifasini bajargan. yasovullar saroy atrofida, turli marosimlar, tantanalar va toʻplanishlar chogʻida …

4 / 27

b, qoʻshin boʻlinmalariga boshchilik qilgan yoki harbiy qoʻmondonlik lavozimlarida xizmat qilgan. ashtarxoniylar davrida qurchi mansabi xonning shaxsiy qurol-aslahasini boshqarish bilan bogʻliq boʻlgan. qurchi xonning shaxsiy qurol-aslahalari va harbiy anjomlarini saqlash, ularni zarur holatda tutish va xonga tayyorlab berish uchun javobgar boʻlgan. qurchilar dastlab moʻgʻul davlatlarida xonning shaxsiy qoʻriqchilari qatoriga kirgan boʻlib, bu anʼana oʻrta osiyo xonliklarida ham saqlanib qolgan. katta miqdordagi qurol-yarogʻlar saqlanadigan omborlarni nazorat qilish va ularni taqsimlashda ishtirok etgan. munshiy davlatning barcha muhim yozishmalari, xususan, maktubot (xatlar), munshoat (rasmiy hujjatlar toʻplami) va manshurot (farmonlar) kabi hujjatlarni tayyorlash bilan shugʻullangan. bu lavozim egalaridan yuqori darajadagi xattotlik sanʼati va adabiy uslub talab qilingan. hujjatlarning nafaqat mazmuni, balki ularning koʻrinishi, tili va uslubi ham saroy nufuzini aks ettirgan. munshiy bevosita xon (yoki hukmdor) bilan ishlaganligi sababli, u davlatning ichki va tashqi siyosatiga oid maxfiy maʼlumotlarga ega boʻlgan. mirzaboshi (forscha: mirzā-bāshī — "kotiblar boshligʻi") amalda butun xonlikning kotiblik apparati va devon xizmati …

5 / 27

ng to'g'ri qo'llanilishi va fatvolar berilishi ustidan nazorat qilgan. u xonning oʻzi va boshqa amaldorlar uchun shariatga oid eng murakkab masalalarda eng oliy maslahatchi boʻlgan. shayx ul-islom eng murakkab shariat masalalarida katta fatvolar berish huquqiga ega boʻlgan. u xonlikdagi barcha diniy amaldorlar, xususan, qozikalon (bosh qozi), qozi-askar (harbiy qozi), a'lam (eng bilimdon ulamo) va boshqa qozilar hamda muftiylar ustidan umumiy maʼnaviy va huquqiy nazoratni amalga oshirgan. shayx ul-islom xonning shaxsiy maslahatchisi boʻlib, davlat siyosatining shariatga muvofiqligini taʼminlashda bevosita ishtirok etgan. ashtarxoniylar ham shayboniylar kabi xuroson masalasida eron va hindiston omilini hisobga olib harakat qiladilar. xurosonni qo‘lga olgan safaviylar balx va buxoroni ham egallash yo‘llarini qidira boshladilar. o‘z navbatida, ashtarxoniylar ham xurosonni buxoro xonligi hukmiga butunlay o‘tkazish ishini hal qila olmadilar. natijada, balx mulkining janubiy hududlarini himoya qilish davlat tashqi siyosati oldida turgan vazifalardan biriga aylanib qoladi. xuroson va hirotga ega bo‘lgan safaviylar o‘z e’tiborlarini xorazmga qaratadilar. lekin eronga usmonlilar tahdidi …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat boshqaruvini tashqi siyosati"

prezentatsiya powerpoint ashtarxoniylar davrida davlat boshqaruvi va tashqi siyosat 1. shayboniylar davlat boshqaruvida qanday lavozimlar bor edi? ularning vazifalarini esga oling. 2. shayboniylar davrida davlatning asosiy boshqaruv idorasi qanday nom bilan atalgan va bu idorani kim boshqargan? ashtarxoniylar davri davlat boshqaruvi shayboniylar zamonidagisidan deyarli farq qilmas edi. dargoh (oliy devon) asosiy boshqaruv idorasi sifatidagi mavqeyini saqlab qoladi. davlat boshqaruv tizimining turli pog‘onalarini xizmat vazifalari aniq belgilangan dunyoviy va diniy lavozim egalari – naqib, otaliq, parvonachi, dodxoh, devonbegi, qushbegi, chuhraboshi, miroxur, yasovul, inoq, qurchi, qozi, harbiy qozi, bosh qozi, shayxulislom, a’lam, rais, bosh muftiy, harbiy muftiy, eshikog‘aboshi, mirzabosh...

This file contains 27 pages in PPTX format (41.4 MB). To download "davlat boshqaruvini tashqi siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat boshqaruvini tashqi siyo… PPTX 27 pages Free download Telegram