diqqatning psixologik jihatlari

PPTX 37 стр. 16,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 37
diqqat mavzu: diqqatning psixologik jihatlari diqqat reja: diqqat haqida tushuncha diqqatning nerv-fiziologik asoslari diqqat turlari diqqat xususiyatlari an'anaviy ta'rif tanlash saqlash nazorat diqqat tushunchasi 1958 yilda broadberning “idrok va kommunikatsiya” nomli kitobida qo‘llanilgan va ilmiy tushuncha sifatida kiritilgan. diqqat odatda ob’ektni tanlash va nomlashda qo‘llaniladigan jarayon sifatida beriladi. villiam james esa tuyg‘uga e’tibor bergan (1890, pp. 403–404): qolgan barcha buni diqqat deb hisoblagan. bu bilish jarayoni bo‘lib, tafafkkur ob’ektining bir vaqtning o‘zida aniq va yorqin shaklda namoyon bo‘lishidir. diqqat – bu bir vatqning o‘zida e’tiborning to‘planishidir. diqqat odatda o‘zining sirtqi ya'ni tashqi alomatlariga egadir. birinchidan, diqqat qaratilgan narsani yaxshi idrok qilish uchun unga muvofiqlashishga urinishdan iborat harakatlar (tikilib qarash, quloq solish) qilinadi. ikkinchidan, ortiqcha harakatlar to’xtaydi. jiddiy diqqatning xususiyatlaridan biri qimirlamasdan jim turishdir. masalan, auditoriya va teatr zalidagi jimlik diqqat vaqtidagi harakatsizlik natijasi bo’lib, bu jimlik odamlar ma'ruzachini yoki artistni zo’r e'tibor bilan tinglashayotganini anglatadi. uchinchidan, kuchli diqqat paytida kishining …
2 / 37
ir ravishda o‘ziga tortib oladi va buning natijasida boshqa qo‘zg’alishlarga nisbatan uning hukmronligi yanada oshib boradi. villiam james diqqatning “faol” va “passiv” turlarini ajratgan (1890). faol diqqat individual taraqqiyotning yuksalishini, passiv diqqat tashqi stimulga sust javob berishdir. yantisning (1998, p. 252) fikricha, “stimul – tez va kuchliligiga qarab nazorat qilinadi” olportning fikricha (1993, pp. 203–204): bu haqiqatga o‘xshab ko‘ringani bilan yakka-yu yagona mexanizm emas yoki ichki imkoniyat kauzal atributsiya diqqat fenomeni tafakkurning yoki idrokning asosida shakllanadi. ixtiyorsiz ixtiyoriy ixtiyoriydan so'nggi tashqi ichki individual guruhli jamoa diqqat turlari aktivligiga qarab ob'ektiga qarab faoliyat formasiga qarab diqqatning turlari tashqi diqqat ichki diqqat diqqatning turlari diqqat turlari o'qituvchining vazifasi! ixtiyorsiz diqqat deb to’satdan ta'sir qilgan biror sabab tufayli bizning hohishimizdan tashqari hosil bo’ladigan diqqatga aytiladi. odamning ko‘z o’ngida paydo bo’ladigan juda yorqin rangli narsalar, o‘zining tashqi ko’rinishi jihatidan odatdagi narsalardan keskin farq qiluvchi predmetlar, to’satdan paydo bo’lgan qattiq tovush, biror narsaning keskin harakati …
3 / 37
hlikni talab etadi. yo'nalish murakkablik barqaror tashqi ichki yuqri quyi hajm taqsimlangan mahsuldor bemahsuldor diqqat sifatlari faollik kenglik jadalligi oson qiyin barqaror beqaror diqqatning ko’lami odatda taxistoskop degan maxsus asbob bilan aniqlanadi. bu asbob yordamida ayni bir vaqtning o‘zida idrok ettiriladigan narsalar juda tez ko’rsatiladi. bunda odam o‘z diqqati doirasiga qancha narsa sig’dira olsa, ana shunga qarab diqqatning keng yoki torligi aniqlanadi. o’tkazilgan tajribalarning ko’rsatishicha, katta yoshli odamlarda o‘z diqqat doiralariga ayni bir vaqtda 3 tadan 6 tagacha bir-biri bilan bog’liq bo’lmagan narsalarni sig’dira oladilar. diqqat xususiyatlari toping! qaysi xususiyat? kasbiy e'tiborsizlik oqibati! artur lempitt p.ya.galperinning nazariyasi ham diqqatga sazovordir. uning nazariyasida quyidagi holatlarga e’tibor qaratilgan diqqat yo‘naltirilganlik xususiyatiga ega va inson psixikasining eng muhim jihati bo‘lib, boshqa psixik fenomenlardan shunisi bilan farqlanadi. diqqatning asosiy funksiyasi — harakat va psixik hodisalar ustidan nazorat o‘rnatishdan iborat. har bir harakat asosida yo‘lganlik, bajarish va nazorat qilish yotadi. bu eng oxirgi holatdir. harakatlardan …
4 / 37
solib ularni o‘rganishga intiladi. ayniqsa, yorqin va aniq predmetlarga qiziqish oratadi. bu holat ixtiyorsiz diqqatni yetarlicha rivojlanganligini anglatadi. ixtiyoriy diqqatning rivojlanishi inson umrining birinchi yilini oxiri va ikkinchi yilning boshlarida shakllana boshlaydi. ixtiyoriy diqqatning rivojlanishi va shakllanishi bola tarbiyasi bilan bog‘liq. bolani o‘rab turgan muhit uni nima qilishga emas, nimani qanday qilishga o‘rgatadi. n.f.dobrininning fikricha, tarbiya natijasida bola o‘rgatilgan vazifalarni ongli ravishda bajarishga intiladi. bolada ixtiyoriy diqqatni rivojlanishida o‘yinning o‘rni beqiyosdir. bola o‘yin jarayonida o‘z xatti-harakatlarini koordinatsiyalashga va ma’lum bir qonun qoidalarga buysundirishga intiladi. ixtiyoriy diqqat bilan hamkorlikda ixtiyorsiz diqqat ham shakllanadi. bolaning o‘z hayoti davomida predmtlar va hodisalar bilan tanishib borishi natijasida uning diqqati ko‘lami ham ortib boradi va qiziqiqshlar doirasi kengayadi. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolaning diqqatida ixtiyoriy diqqatning beqaror bo‘lishi bilan harakterlanadi. bola tashqi qo‘zg‘atuvchilarga tez beriladi. uning diqqati haddan tashqari emotsional — bolada o‘z xissiyotlarini boshqarish ko‘nikmasi yaxshi rivojlanmagan. shu bilan birga ixtiyorsiz diqqat yetarlicha barqaror, uzoq …
5 / 37
darajaga chiqadi. maktab o‘quvchisi endi uzoq muddat bir faoliyat turi bilan shug‘ullanishi va o‘z xulq-atvorini nazorat qilishi mumkin. bir narsani alohida e’tiborga olish lozim, diqqatning rivojlanishiga faqatgina tarbiya emas, balki yosh xususiyatlari ham ta’sir etadi. masalan, 13-15 yoshdagi psixofiziologik o‘zgarishlar ham inson organizmida qo‘zg‘aluvchanlik yoki tushkunlik ortadi, bu esa diqqatning barqarorligini biroz susaytiradi. diqqatlilik va kuzatuvchanlik shoirlar talqinida (a.navoiy) bu erda etishmayapti! bu erda ortig'i bilan! odamga bir vaqtda ko'plab ta'sirlovchilar ta'sir ko'rsatadi diqqatsiz ular orasida ayrimlarini alohida ajratishning iloji bo'lmasdi diqqat diqqat e'tiboringiz uchun rahmat ! image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.jpeg image15.jpeg image16.png image17.emf image18.png image19.jpeg image20.jpeg image21.png image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.png image31.jpeg image32.jpeg image33.png image34.png image35.png image36.png image37.png image38.jpeg image39.jpeg image40.jpeg image41.png image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.jpeg image47.jpeg image48.jpeg image49.jpeg image50.jpeg image51.jpeg image52.jpeg image53.png image54.png image55.jpg image56.jpg image57.png image58.png image59.png image60.png image61.png image62.png image63.gif image64.jpeg image65.png image66.png image67.png image68.png image69.jpeg image70.png image71.jpeg …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diqqatning psixologik jihatlari"

diqqat mavzu: diqqatning psixologik jihatlari diqqat reja: diqqat haqida tushuncha diqqatning nerv-fiziologik asoslari diqqat turlari diqqat xususiyatlari an'anaviy ta'rif tanlash saqlash nazorat diqqat tushunchasi 1958 yilda broadberning “idrok va kommunikatsiya” nomli kitobida qo‘llanilgan va ilmiy tushuncha sifatida kiritilgan. diqqat odatda ob’ektni tanlash va nomlashda qo‘llaniladigan jarayon sifatida beriladi. villiam james esa tuyg‘uga e’tibor bergan (1890, pp. 403–404): qolgan barcha buni diqqat deb hisoblagan. bu bilish jarayoni bo‘lib, tafafkkur ob’ektining bir vaqtning o‘zida aniq va yorqin shaklda namoyon bo‘lishidir. diqqat – bu bir vatqning o‘zida e’tiborning to‘planishidir. diqqat odatda o‘zining sirtqi ya'ni tashqi alomatlariga egadir. birinchidan, diqqat qaratilgan narsani...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PPTX (16,8 МБ). Чтобы скачать "diqqatning psixologik jihatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diqqatning psixologik jihatlari PPTX 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram