diqqatning psixologikasosi

PPTX 60 pages 274,9 KB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 274,9 KB

Fayl turi PPTX

Pages 60

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

andijon davlat universiteti ijtimoiy - iqtisodiyot fakulteti andijon davlat universiteti ijtimoiy - iqtisodiyot fakulteti umumiy psixologiya kafedrasi o’qituvchi: quvataliyev mirzamaxmud xabibulloyevich diqqat reja: 1. diqqat haqida tushuncha. diqqatning nerv-fiziologik asoslari. 2. diqqat turlari, ixtiyorsiz diqqat, ixtiyoriy diqqat, ixtiyoriydan so’nggi diqqat. 3. diqqatning xususiyatlari, diqqat kuchi va bo’linishi, diqqat ko’lami, diqqat taqsimlanishi, shaxsda diqqat rivojlanishi. 4. diqqatning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. tayanch so’z iboralari. diqqat, ixtioyoriy, ixtiyorsiz, ixtiyoriydan keyingi diqqat, diqqatning ko’lami, barqarorligi. diqqat tushunchasiga olimlar tomonidan bir qator ta'riflar keltirilganligini ta'idlash mumkin. p.i.ivanov tomonidan diqqat deb- ongni bir nuqtaga to’plab muayyan bir ob'ektga aktiv qaratilishga aytiladi. f.n.dobrinin, n.v.kuzmina, i.v.straxov, m.v.gamezo, n.f.gonobolin va boshqalarning fikricha, diqqatning vujudga kelishi ongning bir nuqtaga to’planishi ong doirasining torayishini bildiradi, guyoki ong doirasi bir muncha tig’izlanadi. e.b.pirogovaning ta'kidlashicha, diqqat individning hissiy, aqliy yoki harakatlantiruvchi faolligi darajasining oshirilishini taqazo etadigan tarzda ongning yo’naltirilganligi va biror narsaga qaratilganligidir. diqqat shunday muhim jarayondirki, u odamning barcha faoliyatlarida …

2 / 60

to’planishidan iborat bilish jarayonidir. yo’naltirish deganda psixik faoliyatning tanlovchanlik tabiati, ob'ektni ixtiyoriy va beixtiyoriy tanlash tushuniladi. psixik faoliyatning yo’naltirilishi deganda ana shu tanlashgina tushunilib qolmay, balki ana shu tanlanganni saqlash va qo’llab-quvvatlash tushuniladi. diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, xayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo’ldoshidir. diqqat barcha psixik jarayonlarimizda qatnashsa ham, lekin diqqatning o’zi hech narsani aks ettirmaydi. odam biror narsaga zo’r diqqat bilan kirishgan paytida uning tashqi qiyofasida ayrim o’zgarishlar ko’zga tashlanadi. demak, diqqat odatda o’zining sirtqi ya'ni tashqi alomatlariga egadir. birinchidan, diqqat qaratilgan narsani yaxshi idrok qilish uchun unga muvofiqlashishga urinishdan iborat harakatlar (tikilib qarash, quloq solish) qilinadi. ikkinchidan, ortiqcha harakatlar to’xtaydi. jiddiy diqqatning xususiyatlaridan biri qimirlamasdan jim turishdir. masalan, auditoriya va teatr zalidagi jimlik diqqat vaqtidagi harakatsizlik natijasi bo’lib, bu jimlik odamlar ma'ruzachini yoki artistni zo’r e'tibor bilan tinglashayotganini anglatadi. uchinchidan, kuchli diqqat paytida kishining nafas olishi sekinlashib …

3 / 60

a yangi shartli bog'lanishlar osonlik bilan yuzaga keladi. ayni chog'da miyadagi boshqa uchaskalarning faoliyati esa odamning odatda ongsiz, avtomatlashgan deb ataluvchi faoliyati bilan bog'liq bo'ladi. "miya yarim sharlarining optimal qo’zg’alishga ega bo’lgan qismida –deydi. i.p.pavlov, - yangi shartli reflekslar yengillik bilan hosil bo’ladi va differensirovkalar muvaffaqiyatli ravishda paydo bo’ladi. shunday qilib, optimal qo’zg’alishga ega bo’lgan joy ayni chog’da bosh miya yarim sharlarining ijodga layoqatli qismi desa bo’ladi. miya yarim sharlarining sust qo’zg’algan boshqa qismlari bunday xususiyatga qobil emas. ularning ayni chog’da funksiyasi juda nari borganda tegishli qo’zg’ovchilar asosida ilgaridan hosil qilingan reflekslarni qayta tiklashdan iboratdir". a.a.uxtomskiy tomonidan ilgari surilgan dominantlik tamoyili ham diqqatning fiziologik asoslarini aniqlash uchun katta ahamiyatga ega. dominantlik tamoyiliga muvofiq miyada qo’zg’alishning har doim ustun turadigan hukmron o’chog’i mavjud bo’ladi, bu hukmron qo’zg’alish o’chog’i aynan shu damda miyaga ta'sir qilib, unda yuzaga kelayotgan hamma qo’zg’alishlarni qandaydir ravishda o’ziga tortib oladi va buning natijasida boshqa qo’zg’alishlarga nisbatan uning …

4 / 60

rish maqsadi, niyati paydo bo'lishi tufayli maydonga keladi. (oldindan ko'zlangan maqsad). ixtiyoriydan so'ngi diqqat - odamda ma'lum irodaviy zo'r berishdan so'ng paydo bo'ladi, ammo bunda odam go'yo isga "kirishib" ketadi, ishga diqqatini engilgan bilan to'play boshlaydi. bu diqqatning ixtiyorsiz diqqatdan farqi, bunda odamning anglangan maqsadi bo'ladi, shi tufayli diqqat bir nuqtaga to'planadi, ammo ixtiyoriydan so'ngi diqqat, ixtiyoriy diqqat emas, diqqatning bu turi odamning maxsus irodaviy zo'r berishlarini talab etmaydi. yo'nalish murakkablik barqaror tashqi ichki yuqri quyi hajm taqsimlangan mahsuldor bemahsuldor diqqat sifatlari faollik kenglik jadalligi oson qiyin barqaror beqaror diqqatning ko'lami - qiziqish va ishtiyoqqa bog'liq. narsalar, raqamlar va xarflar surati tushirilgan plakatni qisqa vaqt ichida (bir lahza) namoyish qilinsa, ayrim kishilar ularning ko'proq qismini payqab oladilar. diqqatning barqarorligi bu unga uncha-muncha ta'sirlarga chalglmasligidir. diqqatning bu xususiyati tufayli odam o'z diqqatini uzoqroq vaqt davomida biron bir narsa yoki ish ustiga to'plab tura oladi. diqqatnmg taqsimlanishi - bir necha predmetning yoki …

5 / 60

liq emas. buning ahamiyatli tomoni diqqatning ob'ektga yo’naltirilishidadir. mazkur yo’naltirishning asosiy sabablari sifatida shaxs, ehtiyoj, maqsad ko’rsatiladi. demak, diqqat odamning munosabati orqali ifodalanadi, ya'ni diqqat - munosabatdir. a.n.leontev mulohazasiga ko’ra, bu orientir faoliyati emas, chunki ob'ektning paydo bo’lishi bilan diqqat ham namoyon bo’ladi, ob'ekt yo’q bo’lsa, demak diqqat ham bo’lmaydi, deb ta'kidlaydi. p.ya.galperin esa ob'ektning paydo bo’lishi bilan diqqat yuzaga keladi. ob'ekt yo’qolgandan keyin esa psixik qism bo’lgan tekshirish, nazorat qilish jarayoni boshlanadi. psixologiyada diqqatni "yo’naltirish" deganda, psixik faoliyatning tanlovchanligi va ixtiyoriy hamda ixtiyorsizligi tushuniladi. 20-yillarda bir qancha psixologlar diqqat muammosini ustanovka bilan bog’lab tushuntirishga harakat qiladilar. buning yaqqol isboti sifatida k.n.kornilov tahriri ostida 1926 yilda chop qilingan psixologiya darsligidagi bir mavzu "ustanovka va diqqat" deb atalganligi bilan izohlash mumkin. darslikda yozilishicha, qator ob'ektlardan bir ob'ektni ajratish diqqatning sub'ektiv kechinmasidir va buni ob'ektiv hodisalar bilan taqqoslash, sezgi organlarining ustanovkasidan, ishlash vaziyatidan iboratdir. shunga o’xshash g’oya l.s.vigotskiyning dastlabki tadqiqotlarida ham ko’zga …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "diqqatning psixologikasosi"

andijon davlat universiteti ijtimoiy - iqtisodiyot fakulteti andijon davlat universiteti ijtimoiy - iqtisodiyot fakulteti umumiy psixologiya kafedrasi o’qituvchi: quvataliyev mirzamaxmud xabibulloyevich diqqat reja: 1. diqqat haqida tushuncha. diqqatning nerv-fiziologik asoslari. 2. diqqat turlari, ixtiyorsiz diqqat, ixtiyoriy diqqat, ixtiyoriydan so’nggi diqqat. 3. diqqatning xususiyatlari, diqqat kuchi va bo’linishi, diqqat ko’lami, diqqat taqsimlanishi, shaxsda diqqat rivojlanishi. 4. diqqatning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. tayanch so’z iboralari. diqqat, ixtioyoriy, ixtiyorsiz, ixtiyoriydan keyingi diqqat, diqqatning ko’lami, barqarorligi. diqqat tushunchasiga olimlar tomonidan bir qator ta'riflar keltirilganligini ta'idlash mumkin. p.i.ivanov tomonidan diqqat deb- ongni bi...

This file contains 60 pages in PPTX format (274,9 KB). To download "diqqatning psixologikasosi", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqatning psixologikasosi PPTX 60 pages Free download Telegram