hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi

DOCX 37 pages 78.1 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.1 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/7-guruh talabasi po‘lvonova gulchiroy zokirjon qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi..................................................6 1.2. otlarning sintaktik vazifalari...........................................................................10 ii bob. o‘zbek tilida otlarning qo‘llanilishi va ularning nutqdagi roli 2.1. otlarning shakl yasash imkoniyatlari..............................................................14 2.2. otlarning funksional uslublardagi xususiyatlari.............................................21 xulosa………………………………………………………………………...33 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….35 foydalanilgan saytlar………………………………………………37 kirish tilshunoslikda so‘z turkumlari tilning asosiy birliklaridan biri bo‘lib, ularning xususiyatlarini o‘rganish til tizimining ichki tuzilishini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. o‘zbek tilida ot so‘z turkumi eng asosiy va ko‘p qo‘llaniladigan so‘z turkumlaridan biri hisoblanadi. otlar narsa va hodisalarning nomini bildirishi, o‘ziga xos morfologik va sintaktik belgilariga ega bo‘lishi bilan ajralib turadi. …

2 / 37

llanilish doirasini kengaytirish va rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni belgilaydi. [footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilining xalqaro nufuzini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi pq-5004-sonli qarori ] o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020-yil 20-oktabrdagi pf-6084-son farmoni: "mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". ushbu farmon o‘zbek tilini o‘qitish tizimini takomillashtirish, uning ilm-fan tili sifatidagi nufuzini oshirish va xalqaro miqyosda o‘zbek tilining o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan. o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi qarori: "o‘zbekiston respublikasining 'davlat tili haqida'gi qonuni qabul qilinganining o‘ttiz yilligini keng nishonlash to‘g‘risida". ushbu qaror davlat tili haqidagi qonunning 30 yilligini nishonlash va o‘zbek tilining jamiyatdagi o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan tadbirlarni o‘z ichiga oladi. mazkur kurs ishida hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining xususiyatlari atroflicha yoritilib, uning morfologik va sintaktik belgilariga alohida e’tibor qaratiladi. shuningdek, otlarning shakl yasash imkoniyatlari, ularning leksik-semantik tasnifi va nutqdagi vazifalari tahlil qilinadi. kurs ishining dolzarbligi: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi eng asosiy va …

3 / 37

ilmoqda. ayniqsa, til taraqqiyoti jarayonida yangi otlarning paydo bo‘lishi, ularning funksional uslublardagi xususiyatlari va qo‘llanilish tendensiyalarini o‘rganish hozirgi davr uchun dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. shu sababli, ushbu kurs ishida ot so‘z turkumining ilmiy-nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik, semantik va sintaktik xususiyatlarini chuqur o‘rganish hamda ularning nutqdagi o‘rnini tahlil qilishdir. mazkur maqsadni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalar belgilangan: · ot so‘z turkumining umumiy xususiyatlarini aniqlash; · o‘zbek tilshunosligida otlarning o‘rganilishi tarixini o‘rganish; · otlarning grammatik kategoriyalarini (son, egalik, kelishik) tahlil qilish; · otlarning leksik-semantik tasnifini o‘rganish va ularning turkumlanish mezonlarini belgilash; · otlarning shakl yasash imkoniyatlarini tahlil qilish; mazkur kurs ishi orqali ot so‘z turkumining o‘ziga xos xususiyatlari, til tizimidagi o‘rni va uning grammatik qonuniyatlari haqida aniq ilmiy tushunchalar shakllantiriladi. kurs ishining obyekti: mazkur kurs ishining obyekti – hozirgi o‘zbek adabiy tilidagi …

4 / 37

niyatlarini tahlil qilish; kurs ishining nazariy ahamiyati: ushbu tadqiqot hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik va semantik xususiyatlarini ilmiy-nazariy asosda tahlil qilishga xizmat qiladi. o‘zbek tilshunosligida otlarning morfologik va sintaktik xususiyatlarini chuqur o‘rganish, ularning turli funksional uslublardagi o‘rni va qo‘llanilish xususiyatlarini tadqiq etish natijasida til tizimidagi qonuniyatlarni aniqlash imkoniyati kengayadi. shuningdek, mazkur kurs ishi otlarning grammatik qurilishi, leksik-semantik tasnifi va shakl yasash jarayonlari bilan bog‘liq nazariy bilimlarni boyitishga hissa qo‘shadi. ushbu tadqiqot natijalari tilshunoslik, grammatik tadqiqotlar va o‘zbek tili o‘qitish metodikasi bo‘yicha ilmiy ishlanmalar uchun foydali bo‘lishi mumkin.[footnoteref:2] [2: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilini 2030 yilgacha rivojlantirish va takomillashtirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risida”gi pq-5850-sonli qarori ] kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 4 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi otlar predmet va tushunchalarni ifodalovchi …

5 / 37

ing asosiy qismi va qo‘shimcha alohida ko‘rinadi. bo‘linmaydigan otlar esa qanday qo‘shimcha olmasin, shaklan o‘zgarmaydi va ajralmaydi. son ma’nosiga ko‘ra otlar yakka va ko‘plik shaklida keladi. yakka otlar bitta predmet yoki tushunchani bildirsa, ko‘plik otlar tegishli qo‘shimchalar yordamida ifodalanadi. o‘zbek tilida otlar jinsga qarab alohida shakllanmaydi, lekin semantik jihatdan ularni erkak, ayol va jinsni bildiruvchi umumiy otlarga ajratish mumkin. ba’zi otlar faqat erkaklarga, boshqalari faqat ayollarga xos bo‘lsa, ayrimlari har ikkala jins vakillariga ham nisbatan qo‘llanishi mumkin. otlarning yana bir muhim grammatik xususiyati kelishik qo‘shimchalarini qabul qilishidir. ular bosh kelishik shaklida hech qanday qo‘shimcha olmagan holda keladi, lekin gapdagi sintaktik vazifasiga qarab qaratqich, to‘ldiruv, jo‘nalish, chiqish va o‘rin-payt kelishiklarida ishlatilishi mumkin. egalik qo‘shimchalari ham otlarning muhim grammatik belgilaridan biridir. ular so‘zga qo‘shilganda tegishlilik ma’nosini bildiradi va shaxs-son qo‘shimchalari bilan bog‘lanib, otning qaysi shaxsga tegishli ekanligini ifodalaydi. yasalishiga ko‘ra otlar asliy va yasama otlarga bo‘linadi. asliy otlar hech qanday yasovchi qo‘shimchalarsiz …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/7-guruh talabasi po‘lvonova gulchiroy zokirjon qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi..................................................6 1.2. otlarning sintaktik vazifalari...........................................................................10 ii bob. o‘zbek tilida otlarning qo‘llani...

This file contains 37 pages in DOCX format (78.1 KB). To download "hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot… DOCX 37 pages Free download Telegram