oila ma'naviyati va mahalla muhiti -milliy taraqqiyotimiz kafolatlari

DOCX 13 pages 25.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1493360736_68126.docx oila ma'naviyati va mahalla muhiti -milliy taraqqiyotimiz kafolatlari oila - nikohga yoki tug'ishganlikka asoslangan kichik gurah. uning a'zolari ro'zg'orining birligi, o'zaro yordami va ma'naviy mas'uliyati bilan bir-biriga bog'langan. oila jamoa-urug'chilik tuzumining yemirilishi bilan barqaror uyushma bo'lib yuzaga keldi. monogamiyaning dastlabki tarixiy shakli patriarxal oila bo'lgan va oilani ota boshqargan. oila ham jamiyat taraqqiyotiga va oila a'zolari o'rtasidagi mehnat taqsimotiga qarab mohiyatini o'zgartirib turadi. sharq oilasi g'arb oilasidan farq qiladi. haqiqiy sevgi, muhabbat asosida qurilgan oilalar ko'p. ba'zan hisob-kitob asosida, mulkiy munosabatlar asosida ham oila qurganlar uchraydi. shu sababli oila buzilishlari ham ko'pdir. oilada doimo ahillik, totuvlik bo'lishi lozim. agar bu narsa bo'lmasa, oilaga putur yetadi. uning majburiyatlari buziladi. oila rasmiy tus olgan taqdirdagina, er-xotin oldida, xotin eri oldida, ularning ikkovlari farzandlari oldida, far-zandlari ota-onalari oldida mas'uliyatli va burchli bo'ladilar. oiladagi ma'naviyat deyilganda er-xotin, ota-ona va bolalar o'rtasida o'zaro hurmat, mehr-muhabbat, shafqat, mehr-oqibat, odob-axloq, ta'lim-tarbiya va boshqa insoniy tuyg'ular ko'zda …

2 / 13

oqidir. har bir tirik vujudning o'zi alohida bir olam. oila - ota-ona va ularning bola-chaqalari, eng yaqin tug'ishganlaridan iborat kishilar gurahi, boshqacha aytganda, xonadondir. oila odamlarning tabiiy, iqtisodiy, huquqiy, ma'naviy munosabatlarga asoslangan ijtimoiy birligidir. tabiiy munosabat deyilganda bola-chaqali bo'lish, iqtisodiy munosabat deyilganda mulkiy munosabatlar - uy-ro'zg'or, hovli-joy, boshpana; huquqiy munosabat deyilganda nikohni davlat yo'li bilan qayd etish nazarda tu-tiladi. shu sababli oila muqaddas va daxlsiz hisob-lanadi. ramziy qilib aytsak, oila o'ziga xos kichik bir muxtor davlatdir. lekin oila osmondan tushmaydi, oila jamiyat tashqarisida emas, uning tarkibidadir. oilaviy munosabatlar jamiyatdagi mavjud ijtimoiy, iqtisodiy, mafkuraviy va ma'naviy munosabatlar bilan belgilanadi hamda ular ta'sirida o'zgarib boraveradi. xalqimizda, nikoh eng awalo, arshi a'loda o'qilur, keyin esa yerda, deb behuda aytilmagan. ota-bobolarimizning azahy tushunchalari bo'yicha, nikoh - ilohiy ahd, oila -muqaddas. «xotinlaringiz ziroatgohingizdirlar», - deyiladi qur'oni karimning baqara surasi 223-oyatida. bu so'zlar bilan oila tuzishdan birinchi muddao - farzand ko'rish ekaniga ishora qilinmoqda. bola tarbiyasida …

3 / 13

sh, o'qishning unumli bo'lishi hammamizga ma'lum. ikkinchidan, yuz-qo'lni yuvmasdan hol-ahvol so'ralmaydi, yuz-qo'l yuvil-gandan keyingina kichiklar kattalarga salom beradilar. ayollar nonushta hozirlaydilar. qizlar, kelinlar hovlini, ko'chani supurib, suv sepib qo'yadilar. dasturxonga birinchi bo'lib oilaning yoshi ulug'i qo'l uzatadi. ish yoki o'qishga oilaning yoshi ulug'idan fotiha olib ketiladi. qaytganda ham ularga uchrashilib, salom beriladi. ular bunday hurmatdan mamnun bo'lib, yoshlarni duo qiladilar. shuning uchun ham oilani rohat-farog'at, tinch-lik-xotirjamlik maskani deydilar. oila - millat parvozi uchun maydon. oilaga qadimdan juda katta e'tibor qaratilgan. qadimgi yunon faylasufi aflo-tun oila tashkil qilishda yigit qanday oilada tarbiya topgan qizga uylanajagini, qizning ota-onalari esa qanday oilalarga qizlarini berayotganlarini yaxshi bilishlari kerak, deb hisob-lagan. 35 yoshgacha turmush qurmagan odam jamiyatda al-batta «bo'ydoqlik» bojlarini to'lashi kerakligini aflotun qo-nun tariqasida joriy ettirgan. arastu fikricha esa oila - bu odamlar muloqotining dastlabki ko'rinishi bo'lib, oilalar maj-muidan davlat kelib chiqqan. hadislarda: «eng yaxshi sadaqa - kishining o'zidan keyin boylik qilib qoldirgan narsasidir …

4 / 13

er-xotin, ota-ona bilan bolalar o'rtasidagi shaxsiy va mulkiy munosabatlar; farzand- likka olish, vasiylik va homiylik, bola asrab olish tufayli kelib chiqadigan munosabatlar; fuqarolik holati dalolatno- malarini qayd qilish tarzini belgilaydigan huquqiy me'yorlar yig'indisidir. o'zbekiston respublikasi oila huquqining asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat: · oila jamiyat va davlat muhofazasida; barcha fuqaro-lar: jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e'tiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeidan qat'i nazar, qonun oldida teng; · ayol bilan erkak oilada teng huquqqa ega; · faqat yakka nikohlilikni tan olish va uni mustahkam-lashda yordam berish; · ixtiyoriy va erkin nikoh; · davlat nazorati ostida nikohdan erkin ajralish; · davlat otalik, onalik va bolalikni muhofaza etadi va ularning manfaatlarini har tomonlama himoya qiladi; · bolalarni milliy istiqlol g'oyasi va mafkurasi rahida tarbiyalash va hokazo. 1998-yil 30-aprelda o'zbekiston respublikasining «oila kodeksi» qabul qilindi. u 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan bmtning «inson huquqlari umumjahon dek-laratsiyasi»ga to'la mos keladi. «oila kodeksi» 8 bo'lim, 238 …

5 / 13

antirish yoki turmushga berish. farzandlarning ota-ona oldidagi burchlari: 1. muhtoj bo'lganda taomlantirmoq. 1. xizmatini qilmoq. 1. chaqirganda labbay deb javob bermoq. 1. gunohdan boshqa ishlarga buyursa itoat etmoq. 1. ota-ona bilan yumshoq muomalada gaplashmoq. 1. ota-onani, qodir bo'lsa, libos bilan ta'minlamoq. 1. ota-onaning orqasida yurmoq. 7. o'zi rozi bo'ladigan narsani ota-onasiga ham ravo ko'rmoq. 1. o'zi yomon ko'rgan narsani ota-onaga ravo ko'rmaslik. 10. doimo o'zi uchun duo qilganda, ota-onani ham duo qilmoq. har bir ota-ona yaxshi farzand o'stirishni xohlaydi. le-kin mavjud moddiy va ma'naviy muhit ba'zi farzandlarni buzadi, yo'ldan ozdiradi. yusuf xos hojib aytadi: shuning uchun xalqimiz: «o'g'ling yomon bo'lsa qad- ding bukiladi, qizing yomon bo'lsa yetti pushtingning rahi chirqiraydi, xotining yomon bo'lsa, seni do'zax azobi kuta- di»,- deb bejiz aytmaydi. oila har bir narsani isrof qilmasdan o'rinli va o'z vaqtida ishlatsa, iqtisodiy nochorlikda qolmaydi: oilaning ma'naviy asosini, yuqorida aytib o'tilganidek, ahillik, fikriy birdamlik, halollik, poklik, mehnatsevarlik, odoblilik, axloqiy tozalik, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oila ma'naviyati va mahalla muhiti -milliy taraqqiyotimiz kafolatlari"

1493360736_68126.docx oila ma'naviyati va mahalla muhiti -milliy taraqqiyotimiz kafolatlari oila - nikohga yoki tug'ishganlikka asoslangan kichik gurah. uning a'zolari ro'zg'orining birligi, o'zaro yordami va ma'naviy mas'uliyati bilan bir-biriga bog'langan. oila jamoa-urug'chilik tuzumining yemirilishi bilan barqaror uyushma bo'lib yuzaga keldi. monogamiyaning dastlabki tarixiy shakli patriarxal oila bo'lgan va oilani ota boshqargan. oila ham jamiyat taraqqiyotiga va oila a'zolari o'rtasidagi mehnat taqsimotiga qarab mohiyatini o'zgartirib turadi. sharq oilasi g'arb oilasidan farq qiladi. haqiqiy sevgi, muhabbat asosida qurilgan oilalar ko'p. ba'zan hisob-kitob asosida, mulkiy munosabatlar asosida ham oila qurganlar uchraydi. shu sababli oila buzilishlari ham ko'pdir. oilada doimo ahillik...

This file contains 13 pages in DOCX format (25.9 KB). To download "oila ma'naviyati va mahalla muhiti -milliy taraqqiyotimiz kafolatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oila ma'naviyati va mahalla muh… DOCX 13 pages Free download Telegram