tayanish - hareket sistemasi (osteologiya)

DOCX 16 sahifa 45,7 KB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 45,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

tayanish - hareket sistemasi (osteologiya) joba: 1.tayanish -hareket sistemasi haqqında tùsinik 2. tayanish hareket sistemasina ziyan keltiriwshi faktorlar 3.tayanish-hareket sistemasina tiyisli faktlar insan organizm quramalı qurılısqa iye bolıp, onıń háreketin, dene formasın hám teń sálmaqlılıǵın támiyinleytuǵın eń zárúrli sistemalardan biri bul tayansh-háreket sisteması. bul sistema organizmge bekkem tayansh beredi, ishki aǵzalardı qorǵaw etedi hám háreketti ámelge asırıwda tiykarǵı rol oynaydı. tayansh-háreket sisteması súyekler, ba'g'imlar hám bulshıq etlerden shólkemlesken quramalı mexanizm bolıp, olardıń hár biri ayriqsha wazıypanı atqaradı. bul sistema arqalı insan tik juredi, o'tiradi, juwıradı, salmaqlıq kóteredi hám basqa túrli háreketlerdi atqaradı. sonıń menen birge, súyekler ishinde qan payda bolıw procesi júz boladı, bul bolsa organizmniń qan aylanıw sistemasına tikkeley tásir kórsetedi. sol sebepli tayansh-háreket sisteması tek ǵana háreket ushın emes, bálki pútkil organizmniń saw iskerligi ushın zárúr bolǵan sistema bolıp tabıladı. insan skeleti 200 den artıq súyekten iyislengen ibarat bolıp, olar túrli forma hám ólshemlerge iye. súyeklerdiń tiykarǵı waziypası-organizmge …

2 / 16

, qabırǵalar hám tós súyekten ibarat. qosımsha skelet bolsa qol-ayaq súyekleri hám dep olardı kósher skeletine baylanıstırıp turıwshı súyekten iyislengen dúziledi. bas suyek 22 súyekten ibarat bolıp, olardıń kópshiligi óz-ara qıymılsız birikken. tek tómengi jaq súyek ba'g'im arqalı háreketleniw aladı, bul bolsa awqat shaynaw hám sóylew imkaniyatın beredi. omırtqa tekshesi bolsa insan deneniń tiykarǵı súyenishi bolıp, ol 33-34 omırtqadan shólkemlesken. hár bir omırtqa arasında qalıń shemirshek diskler jaylasqan bolıp, olar omırtqalardıń háreketleniwin támiyinleydi hám soqqılardı jumsartadı. omırtqa tekshesi mayısqaq bolıwı sebepli insan tik júriw, iymeyiw hám hár túrlı háreketlerdi orınlawı múmkin. tós qápesi 12 jup qabırǵalar hám tós súyekten ibarat bolıp, júrek hám ókpe sıyaqlı zárúrli aǵzalardı sırtqı soqqılardan qorǵaw etedi. tas súyekleri bolsa insannıń tómengi bóliminde jaylasqan bolıp, ol ishki aǵzalardı uslap turadı hám ayaqlar arqalı dene salmaǵın bólistiredi. qol hám ayaq súyekleri insannıń aktiv háreketin támiyinleydi. qol súyekleri iyninen baslap bilekke, keyin alaqan hám barmaqlarǵa ótedi. ayaq súyekleri …

3 / 16

arıw hám eljirew ózgesheligine iye bolǵan toqımalardan shólkemlesken. bulshıq etler skelet súyeklerine birigip, qısqarıw arqalı súyeklerdi háreketke alıp keledi. insan denesinde 600 den artıq bulshıq et ámeldegi bolıp, olar ulıwma dene salmaǵınıń derlik 40 payızın quraydı. bulshıq etler dúzilisine kóre úsh túrge bólinedi: skelet bulshıq etleri, tegis bulshıq etler hám júrek bulshıq etleri. skelet bulshıq etleri qálegen bulshıq etler bolıp, insannıń sanalı háreketlerin támiyinleydi. mısalı, júriw, juwırıw, jazıw yamasa sóylew waqtında tap usı bulshıq etler isleydi. tegis bulshıq etler bolsa ishki aǵzalarda jaylasqan bolıp, olar sabırsız tárzde qisqaradı. júrek bulshıq et bolsa ayriqsha qurılısqa iye bolıp, ol írǵaqlı qısqarıw arqalı qan aylanıw támiyinleydi. hár bir bulshıq et bulshıq et talshıǵınan ibarat. bulshıq et talshıqları mikroskopiyalıq dárejede názik bolıp, olardıń hár biri qısqarıw ózgesheligine iye. bulshıq et qısqarıwı nátiyjesinde súyekler ba'g'imlar átirapında háreketlenedi. bulshıq etlerdiń qısqarıw kúshi olardıń qalıńlıq hám talshıqlar sanına baylanıslı. turaqlı fizikalıq shınıǵıwlar bulshıq etlerdi kúsheytedi, olardıń kólemin …

4 / 16

súyeklerdiń qattılıq hám bekkemligin támiyinleydi. eger organizmde kalciy jetpese, súyekler mortlasadı, sınǵısh bolıp qaladı. usınıń sebepinen balalar, ásirese ósiw dáwirinde, kalciyge bay azıq-awqatlerdi-sút, sır, balıq, palız eginleri hám jasıl ósimliklerdi tutınıw etiwi zárúr. quyash nurı tásirinde teride d vitamin payda boladı, bul bolsa kalciydiń sıpalishiga járdem beredi. sol sebepli ashıq hawada seyil etiw de suyek den sawlıǵın ushın paydalı. tayansh-háreket sisteması kesellikleri túrlishe bolıwı múmkin. eń kóp ushırasatuǵınları suyek sınıw, shıǵıwı, bulshıq et sozılıwı hám ba'g'im isiwi bolıp tabıladı. suyek sınıw ádetde sırtqı soqqı nátiyjesinde júz boladı. bunday jaǵdayda súyektiń sınǵan ornı tınıshlantiriladi, keyin shıpaker tárepinen gips menen bekkemlenedi. ba'g'im shıǵıwında bolsa suyek ba'g'imdan shıǵıp ketedi, bul jaǵday kúshli awrıw keltirip shıǵaradı hám tek qánige tárepinen tuwrılanıwı kerek. bulshıq et sozılıwı bolsa kóbinese hádden tıs zorıǵıw nátiyjesinde júz boladı, bul jaǵdayda bulshıq et dem óshiriledi hám suwıq kompress qollanıladı. jası úlken adamlarda bolsa suyek toqımalarınıń mortlashuvi-osteoporoz awırıw ushraydı, bul kalciy …

5 / 16

ibarat boladı. tuwılǵannan keyin bolsa bul shemirshek toqımaları az-azdan suyek toqımasına aylanadı. usınıń sebepinen balalıq dáwirinde súyekler júdá mayısqaq boladı. erjetiw dáwirinde bolsa suyek tolıq qatıp, bekkem formaǵa kiredi. ǵarrılıqta bolsa súyeklerde mineral zatlardıń azayıwı nátiyjesinde olardıń bekkemlik tómenleydi.sol sebepli hár bir jas dáwirinde tuwrı awqatlanıw hám fizikalıq aktiv bolıw zárúrli áhmiyetke iye. insan háreketiniń tiykarǵı mexanizm bulshıq etlerdiń qısqarıwı bolıp tabıladı. bulshıq etlerdiń qısqarıwı nerv sisteması arqalı basqarıladı. mıy bulshıq etke impuls jiberedi, nátiyjede olar qisqaradı hám súyekler háreketlenedi. hárekettiń tegis hám muwapıqlastırılǵan bolıwı ushın nerv sisteması hám tayansh-háreket sisteması bir-bir-birine uyqas isleydi. mısalı, júriw waqtında ayaq bulshıq etleri, omırtqa hám ba'g'imlar muwapıq háreket etedi, usınıń menen teń salmaqlılıq saqlanadı. sol tárzde insan quramalı háreketlerdi ańsatlıq penen ámelge asıra aladı. tayansh-háreket sisteması sonıń menen birge organizmde zárúrli fiziologikalıq processlerge de tásir kórsetedi. mısalı, bulshıq etlerdiń qısqarıwı waqtında ıssılıq payda boladı, bul bolsa dene temperaturasın normada saqlawǵa járdem beredi. bunnan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tayanish - hareket sistemasi (osteologiya)" haqida

tayanish - hareket sistemasi (osteologiya) joba: 1.tayanish -hareket sistemasi haqqında tùsinik 2. tayanish hareket sistemasina ziyan keltiriwshi faktorlar 3.tayanish-hareket sistemasina tiyisli faktlar insan organizm quramalı qurılısqa iye bolıp, onıń háreketin, dene formasın hám teń sálmaqlılıǵın támiyinleytuǵın eń zárúrli sistemalardan biri bul tayansh-háreket sisteması. bul sistema organizmge bekkem tayansh beredi, ishki aǵzalardı qorǵaw etedi hám háreketti ámelge asırıwda tiykarǵı rol oynaydı. tayansh-háreket sisteması súyekler, ba'g'imlar hám bulshıq etlerden shólkemlesken quramalı mexanizm bolıp, olardıń hár biri ayriqsha wazıypanı atqaradı. bul sistema arqalı insan tik juredi, o'tiradi, juwıradı, salmaqlıq kóteredi hám basqa túrli háreketlerdi atqaradı. sonıń menen birge, súyekler ...

Bu fayl DOCX formatida 16 sahifadan iborat (45,7 KB). "tayanish - hareket sistemasi (osteologiya)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tayanish - hareket sistemasi (o… DOCX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram