ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalari va ularning sharqona ta’rifi

DOC 74.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1411286879_59146.doc ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalari va ularning sharqona ta’rifi reja 1. komil va barkamol inson tushunchalari. 2. i.karimov asarlarida barkamol insonni tarbiyalash g’oyalari. 3. komil inson tushunchasining sharqona ta’rifi. 9.1. ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalarini bilib olishdan avval inson, shaxs, fuqaro tushunchalarining mazmun-mohiyatini bilib olish lozim bо‘ladi. inson nihoyatda murakkab, kо‘p qirrali va kо‘p о‘lchamli mavjudot bо‘lib, uning mohiyatini anglash yuzasidan turli qarashlar ilgari surib kelinmoqda. sharq falsafasi tarixida ham inson bosh mavzulardan biri bо‘lib kelgan. masalan, forobiy falsafasida inson butun borliq taraqqiyotining mahsuli sifatida izohlanadi. mutafakkir insoning barcha olijanob fazilatlari ilm tufayli ekanligini, inson hayotining mazmuni-baxtli bо‘lish va baxtli qilishga intilish, bunga esa faqat ilm va ma’rifat orqali erishish mumkinligini kо‘rsatdi. beruniy va ibn sino insonning boshqa mavjudotlardan ustunligi aql va tafakkur tufayli ekanligini isbotlashga harakat qildilar. abu homid g‘azzoliy insonning boshqa mavjudotlardan ustunligi aqlda emas, balki inson qalbida ekanligini kо‘rsatdi.ulug‘ mutasavvuf abduholiq g‘ijduvoniy insonni “kichik olam” deb …

ldir. g‘arb ilmida esa insonga, asosan biologik mavjudot, tabiatdagi evolyusion о‘zgarishlarning mahsuli deb qaraldi. inson tushunchasiga aniq ta’rif berish uchun uni boshqa biologik mavjudotlardan ajratib turuvchi eng muhim xususiyatlarini aniqlash zarur. bular qatoriga quyidagilar kiradi. inson eng avvalo boshqa mavjudotlardan о‘zining xotirasi, tafakkuri, tili borligi bilan ajralib turadi. boshqa mavjudotlardan insonning tub sifatiy farqini ifodalovchi xususiyatlardan yana biri uning о‘z amaliy faoliyatini tartibga sola bilishidir. shuningdek, inson о‘z turmushi uchun zarur bо‘lgan moddiy va ma’naviy boyliklarni ishlab chiqarish, yaratish malakasiga ega ekanligi ham ana shunday xususiyatlardan biri hisoblanadi. inson hayotida mehnat asosiy rol о‘ynaydi. mehnat tufayli inson о‘zi yashayotgan tabiatga ta’sir etadi, uni о‘zgartiradi, moddiy va ma’naviy boyliklarni yaratadi. amerikalik olim b.franklin “inson mehnat qurollarini yaratuvchi jonzotdir”, deb ta’riflagan. oilaviy munosabatlar va ma’naviy-ahloqiy meyorlar insonni hayvondan farq qiluvchi eng muhim xususiyati sanaladi. inson о‘z aqli tufayli butun koinot, tabiat taraqqiyotida buyuk yaratuvchi kuch sifatida namoyon bо‘ladi, о‘z tarixini yaratadi, uni …

ida tana va ruh ehtiyojlarini qondirishga intiladi. tana ehtiyojlarini qondirish inson yashashining birlamchi, asosiy sharti hisoblanadi. biroq hayotning ma’nosi faqat moddiy ne’matlardan bahramand bо‘lish, qorin tо‘yg‘azish, lazzatlanish, boylikka ruju qо‘yishdangina iborat emas. inson ruhi ham о‘ziga xos oziqqa ehtiyoj sezadi. bu ehtiyoj insonda ma’rifatparvarlik, odamiylik, adolatlilik, rahm-shafqat, diyonat, vijdon, oliy himmatlilik, vatanparvarlik kabi ma’naviy fazilatlarni shakllanishiga olib keladi. yuksak ma’naviyat insonni ruhan poklaydi, iymon-e’tiqodini mustahkamlaydi. yuksak ma’naviyatgina inson ehtiyojlarini oqilona qondirishga, ijtimoiy adolatni о‘rnatib, sahiy va oliyhimmat bо‘lishga undaydi. yuksak ma’naviyatda haqiqiy insoniy mohiyat mujassamdir. shaxs - alohida kishi, ijtimoiy-ahloqiy, ma’naviy mohiyatni о‘zida mujassamlashtirgan individ. kishilar shaxs bо‘lib tug‘ilmaydi, balki jamiyatdagina shaxs bо‘lib shakllanadi va rivojlanadi. inson ta’lim-tarbiya, mehnat, о‘zaro muloqot jarayonida ijtimoiy tajriba, bilim, turli munosabatlar, ahloqiy-ma’naviy meyorlar, siyosiy qarashlar ta’siri ostida faoliyat yuritadi, ularni о‘zlashtiradi va shu jarayonda asta-sekin ijtimoiylashib boradi, ya’ni shaxs bо‘lib shakllanadi. natijada insonda irsiy bо‘lmagan yangicha fazilatlar paydo bо‘ladi. u yaratuvchan mavjudot sifatida faoliyat …

lamda amalga oshirilayotgan islohotlar о‘z oldiga ana shunday shaxsni tarbiyalab voyaga yetkazish va shakllantirishni maqsad qilib qо‘ygan. demokratik qadriyatlar tizimida shaxs erkinligi alohida о‘rin tutadi. erkinlik – insonning intellektual-ma’naviy kamolotga erishuvining zarur sharti. erkinlik tufayli inson yaratuvchilik qobiliyatini namoyon etadi, shaxsiy mas’uliyat va insoniy burchni tо‘la his etadi. shaxs erkinligi, avvalo ahloqiy, sо‘z, vijdon, matbuot erkinligida rо‘yobga chiqadi. inson, shaxs tushunchalari bilan birga fuqaro, fuqarolik tushunchalari ham yonma-yon ishlatib kelinadi. “fuqaro” sо‘zi “faqir” sо‘zidan olingan bо‘lib, hozirgi davrda uning ma’nosi о‘zgarib ketgan. fuqarolik tushunchasi antik yunoniston va rimda mavjud bо‘lsa-da, asosan о‘rta asrlar oxirida feodalizm inqirozga uchrab, jamiyatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayot demokratiya va bozor munosabatlari zaminiga о‘ta boshlaganida, hozirgi shakl va mazmunda paydo bо‘la boshlagan. ilk bor fransuzchada “situayyan”, inglizchada “sitizen” – “shaharli”, ruscha “gorojanin - grajdanin”, ya’ni qoloq qishloqdan, mustabid feodal munosabatlardan ozod inson, jamiyatning teng huquqli a’zosi, degan ma’noni bildirgan. mustaqillik e’lon qilingandan sо‘ng, о‘zbek tilida …

yati sari” g‘oyasi ilgari surildi. demakki, bizning bosh maqsadimiz demokratik, fuqarolik jamiyatini qurish va barpo etishdir. fuqarolik jamiyati-insonga uni iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayoti shakllarini erkin tanlashi kafolatlanadigan, qonun ustivorligi va inson huquqlari hamda erkinliklari qaror topadigan, kо‘p partiyaviylik, siyosiy institutlar, mafkura va fikrlarning xilma-xilligi ta’minlanadigan hamda о‘zini-о‘zi boshqarish organlarining mavqei baland bо‘lgan ijtimoiy tuzum. mamlakatimizda bunday jamiyatni barpo etish barkamol inson shaxsini shakllantirishni talab etadi, chunki fuqarolik jamiyati asoslarini barpo etishni inson omilisiz tasavvur etib bо‘lmaydi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganidek, hozirgi sharoitda inson omili va mezoni barcha islohotlarimizning bosh yо‘nalishi va samaradorligining pirovard natijasini belgilab beradi. “fuqarolik jamiyati asoslarini barpo etishning eng muhim tarkibiy qismi ma’naviyat va ma’rifat sohasida, shaxsni muntazam kamol toptirish borasida uzluksiz ish olib borishdan iborat”. 9.2. ma’naviy barkamol inson tushunchasi keng qamrovli serqirra tushuncha. ma’naviy barkamol inson – komil inson tushunchasi bilan hamohangdir. ayni vaqtda ma’naviy barkamol inson tushunchasi sog‘lom avlod tushunchasi bilan ham bog‘lanib ketadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalari va ularning sharqona ta’rifi"

1411286879_59146.doc ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalari va ularning sharqona ta’rifi reja 1. komil va barkamol inson tushunchalari. 2. i.karimov asarlarida barkamol insonni tarbiyalash g’oyalari. 3. komil inson tushunchasining sharqona ta’rifi. 9.1. ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalarini bilib olishdan avval inson, shaxs, fuqaro tushunchalarining mazmun-mohiyatini bilib olish lozim bо‘ladi. inson nihoyatda murakkab, kо‘p qirrali va kо‘p о‘lchamli mavjudot bо‘lib, uning mohiyatini anglash yuzasidan turli qarashlar ilgari surib kelinmoqda. sharq falsafasi tarixida ham inson bosh mavzulardan biri bо‘lib kelgan. masalan, forobiy falsafasida inson butun borliq taraqqiyotining mahsuli sifatida izohlanadi. mutafakkir insoning barcha olijanob fazilatlari ilm tufayli ekanligini, i...

DOC format, 74.0 KB. To download "ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalari va ularning sharqona ta’rifi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’naviy barkamol, komil inson … DOC Free download Telegram