мусулмонларнинг анъана, маросим, урф-одат ва байрамлари

DOC 92.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1451621014_62807.doc мусулмонларнинг анъана, маросим, урф-одат ва байрамлари режа: 1. анъана, маросим, урф-одат ва байрам тушунчаларининг таърифи. 2. мусулмон халқлари диний маросимлари. 3. диний байрамларнинг келиб чиқиши тарихи. 4. миллий ва диний анъаналарнинг умуминсоний қадриятлар билан уйғунлиги. анъана, маросим, урф-одат ва байрам тушунчаларининг таърифи миллий ва диний анъаналарда қадриятларнинг ўрни ва аҳамияти беқиёсдир. чунки у инсонларга ахлоқий поклик, эзгулик, гўзаллик, поклик, ҳақиқат, эркинлик, адолат, дўстлик, муҳаббат, ҳалоллик, меҳнатсеварлик, ватанпарварлик каби юксак фазилатларни тарғиб этади. ҳар бир халқнинг ўзига яраша урф-одатлари, маросимлари бўлади. агар биз дунё халқларининг ҳаётига назар ташласак, бир-бирига ўхшамаган, турли-туман маросимларни кўрамиз. маросимлар жамият, халқ ва шахс ҳаёти фаолиятидаги муҳим ўзгаришлар, ижтимоий аҳамиятга молик воқеа-ҳодисалар билан боғлиқ бўлиб, улар ибрат орқали тарбиялаш, руҳий-эстетик таъсир кўрсатиш вазифасини бажаради. маросимларда миллий, диний урф-одатлар ва расм-русумлар ҳам ўз ифодасини топган. у ёки бу ҳалқнинг пайдо бўлиш тарихи қанчалик узоққа бориб тақалса, унинг миллий анъаналари, урф-одатлари, маросимлари ҳам шунчалик теран тарихий илдизга эга. …

таъсир ўтказадиган маданий ҳодисадир. анъана ўзига хос ижтимоий қоида сифатида кишилар онгига сингган (умум ёки маълум гуруҳ томонидан), қабул қилинган тартиб ва қоидалар мажмуаси ҳисобланади. анъана – жамият ҳаёти турли соҳаларининг, моддий ва маънавий фаолият шаклларининг, кишилар ўртасидаги алоқалар ва муносабатларнинг авлоддан-авлодга ўтиши, аждодлар ҳаёти, белгилари ва хусусиятларининг такрорланиш тарзидир. дунёда анъаналар ва урф-одатларга эга бўлмаган миллат ёки элат йўқ. шу маънода, анъаналар бутун инсониятга хос тушунчадир. диний ва миллий анъаналар халқларнинг тарихий ривожланиши жараёнида шаклланади ва сайқалланади. давр талабига жавоб берган анъаналар унутилмайди, авлодларга мерос қолади, халқ ҳаётининг таркибий қисмига айланади. ҳар бир эл, миллат ёки халқ ўз анъаналарини ривожлантиради, асраб-авайлайди. анъаналарда халқ даҳоси, турмуш тарзи, маданий камолот даражаси акс этади. унда миллий онг ва миллий қиёфа гавдаланади. анъаналарни менсимаслик, улар мансуб халқ ёки миллатни ҳурмат қилмасликдир. анъаналар ёшларни тарбиялаш, уларга кекса авлоднинг тажрибаларини ўзлаштириш воситаси ҳамдир. маросим – бу сўзнинг кўплиги сифатида “расм-русум” сўзи ишлатилади. араб тилидан таржима …

аниш даражасини кўрсатувчи асосий белгиларни ўзида мужассамлаштирган ҳолда вужудга келади ва яшайди. урф-одат – тушунчаси эса, кенг бўлиб, у ўз ичига халқ ҳаётининг барча томонини – оддий кундалик удум, расм-русмлар, ўзаро муомала тарзи ҳамда барча маросимларни бутунича қамраб олади. урф-одат деганда кишиларнинг тушунчасига сингиб кетган, маълум муддат такрорланиб турувчи хатти-ҳаракат, кўпчилик томонидан қабул қилинган хулқ-атвор қоидалари кўникмаси тушунилади. демак, маросим ва урф-одатлар белгиланган қисқача қайдлардан ҳам кўриниб турибдики, урф-одат тушунчаси халқ ҳаётининг барча соҳасини ўз ичига қамраб олса, маросим тушунчаси ҳаётнинг муайян соҳаларигагина алоқадор холос. урф-одат бир вақтнинг ўзида бир шахс ёки кўпчилик томонидан бажариши мажбурий қоида бўлса, маросим белгиланган шахслар томонидан бажарилиши лозим бўлган ҳатти-ҳаракатдир. хусусан, кичикнинг каттага биринчи салом бериши ёки кўпчиликка камчиликнинг салом бериши ёҳуд меҳмонларга алоҳида ҳурмат кўрсатиш, байрам арафасида яқинлари, кекса қариялар, қўни-қўшнилар ҳолидан хабар олиш каби кўринишлар ўзбекларга хос миллий урф-одатлардир. урф-одат ва расм-русумлар бир-бирларига жуда яқиндан боғлиқдир, бири иккинчисининг таркибий қисми ҳисобланади. урф-одат …

лган маросимлар нишонланади. қуръони карим оятлари ва ҳадиси шарифларда диний маросим ва байрамлар тўғрисида кўплаб маълумотлар берилган. (масалан, рўза ҳайити ва қурбон ҳайити). миллий байрамларда у ёки бу миллатнинг тарихидаги муҳим воқеа-ҳодисалар нишонланади. (масалан, мустақиллик куни ва бошқа кунлар). шунингдек, байрам кунлари расман дам олиш кунлари деб эълон қилинади. байрам тушунчасига “ўзбек тилининг изоҳли луғати”да уч хил таъриф келтирилган: 1. байрам – муҳим тарихий воқеа, ҳодиса шарафига шодлик, расмий тантана ўтказиш учун белгиланган муборак кун (масалан, мустақиллик куни). 2. байрам – бирор муносабат билан қувонч, шодлик, тантана ва ўйин-кулги билан кутиб олиш, нишонлаш одат бўлиб қолган кун (масалан, янги йил, ҳосил байрами). 3. байрам – муҳим, қувончли ҳодиса юз берган, катта муваффақият қўлга киритилган ва шу сабабли шодлик ўтказиладиган кун (масалан, оилавий байрам). мусулмонларнинг диний маросимлари диний маросим деганда фуқароларнинг диний таълимотларидан, уларнинг қонун-қоидалари ва ақидаларидан келиб чиқадиган диний фаолият ва хатти-ҳаракатлари тушунилади. диний маросим ҳар қайси дин вакилларининг ўз …

симини ўтказиш жорий қилинган. ислом анъанасида ақиқани чақалоқ туғилган кунининг 7 ёки 14, ёки 21 кунлари ўтказиш тавсия этилади. бу кунларда ақиқа ўтказилмай қолинса, сўнг қайси кунда, қачон амалга оширилса ҳам вазифа бажарилган ҳисобланади. бу маросим хонадонда янги чақалоқ дунёга келиши муносабати билан она ва боланинг соғ-саломат қолганига шукрона учун, чақалоқнинг турли офат-балолардан омонда бўлиши учун ва ўғил болани хатна қилдириб қўйиш учун қилинадиган эҳсондир. бу маросимда қорин сочига қайчи теккизилади, боланинг қулоғига азон айтилади, танглайи яхши ният қилиб, бирор-бир ширинлик билан кўтариш удуми бажарилади, исм қўйилади ва хатна қилинади. аммо болага исм қўйиш, азон айтиш ва танглай кўтариш амаллари илгарироқ бажарилади. шундан ҳам кўриниб турибдики, бу маросимни ихтиёрий муддатда ўтказилиши урфга айланган ва бунга диний жиҳатдан ҳам ҳеч қандай монеълик йўқдир. суннат ёки хатна маросими. бу маросим ислом дини пайдо бўлмасидан олдин зардуштийлик даврида эрон ва туронда, кейинчалик эса яҳудийликда ҳам мавжуд эди. қадимги яҳудийлар ўз худоларининг кўрсатмасига биноан, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мусулмонларнинг анъана, маросим, урф-одат ва байрамлари"

1451621014_62807.doc мусулмонларнинг анъана, маросим, урф-одат ва байрамлари режа: 1. анъана, маросим, урф-одат ва байрам тушунчаларининг таърифи. 2. мусулмон халқлари диний маросимлари. 3. диний байрамларнинг келиб чиқиши тарихи. 4. миллий ва диний анъаналарнинг умуминсоний қадриятлар билан уйғунлиги. анъана, маросим, урф-одат ва байрам тушунчаларининг таърифи миллий ва диний анъаналарда қадриятларнинг ўрни ва аҳамияти беқиёсдир. чунки у инсонларга ахлоқий поклик, эзгулик, гўзаллик, поклик, ҳақиқат, эркинлик, адолат, дўстлик, муҳаббат, ҳалоллик, меҳнатсеварлик, ватанпарварлик каби юксак фазилатларни тарғиб этади. ҳар бир халқнинг ўзига яраша урф-одатлари, маросимлари бўлади. агар биз дунё халқларининг ҳаётига назар ташласак, бир-бирига ўхшамаган, турли-туман маросимларни кўрамиз. маросимл...

DOC format, 92.5 KB. To download "мусулмонларнинг анъана, маросим, урф-одат ва байрамлари", click the Telegram button on the left.

Tags: мусулмонларнинг анъана, маросим… DOC Free download Telegram