islom dinida inson ma'naviyati va ma'rifati masalasi, shaxs ma'naviy qiyofasining talqini

DOC 98,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1411286674_59142.doc islom dinida inson ma'naviyati va ma'rifati masalasi, shaxs ma'naviy qiyofasining talqini reja 1. qur’oni karim va hadisi shariflarda inson ma’naviyati va ma’rifati masalalari 2. tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. 3. mustaqillik: diniy- ma’naviy qadriyatlarning tiklanishi va ularning komil inson tarbiyasidagi ahamiyati 6.1. islom dini, uning asosiy manbalari: qur’oni karim va hadisshunoslik tarixidan xabardor bо‘lish mavzuning mohiyatini chuqur tushunib olishga yaqindan yordam beradi. mazkur holatni hisobga olib, avvalo, islom va uning manbalari haqida qisqa bо‘lsa-da ma’lumot berishni lozim topdik. zero, о‘ylaymizki bu kitobxonlar uchun foydadan holi emas degan umiddamiz. islom dini kо‘p xalqlar orasida keng tarqalgan jahon dinlaridandir. bu dinga e’tiqod etuvchilar – musulmonlar jahonda qariyb 1 milliard 315 million kishini tashkil etadi. “islom” sо‘zi arabcha bо‘lib “xudoga о‘zini topshirish”, “itoat”, “bо‘ysunish” ma’nosini bildiradi. shundan bu dinga ishonuvchilar – “muslim” deb ataladi. uning kо‘pchilik shakli “muslimun” bо‘lib, о‘zbeklarda “musulmon”, qirg‘iz va qozoqlarda “musurmon” deb ataladi. islom dini arabiston yarim orolida …
2
omida vujudga kelgan ilohiyot adabiyotlarida о‘z ifodasini topgan. qur’on – arabcha о‘qimoq, qiroat qilmoq, jamlash ma’nolarini bildiradi. bu muqaddas kitob yer yuzi musulmonlarining dasturulamali, diniy ahkomlar manbai, asosiy muqaddas kitobi. qur’oni karim ilohiy kitob bо‘lib, u farishta jabroil alayhissalom tomonidan 610-622 yillarda makkada, 622-632 yillarda madinada, jami 23 yil mobaynida nozil etilgan. muhammad alayhissalom qur’on oyatlarini farishta jabroildan eshitib yod olar edilar. keyin boshqa musulmonlar u kishidan eshitib yodlab olishardi. ayni paytda yozishni biladigan sahobalar jumladan, abu bakr, umar, usmon, ali, zayd ibn sobit, ubay ibn ka’b (r.a.) kabi sahobalar oyatlarni yod olish bilan birga, ularni xurmo daraxtining pо‘stlog‘iga, yapaloq toshlarga, katta suyaklarga, teriga, qog‘oz va shunga о‘xshash narsalarga qur’on oyatlarini yozib borganlar. payg‘ambar alayhissalom ularga yangi tushgan oyat qaysi suradan ekani va qayerda turishi lozimligini kо‘rsatib turganlar. muhammad alayhissalom hayotlik vaqtlarida, yana vahiy tushib qolar degan maqsadda qur’on jamlab kitob shakliga keltirilmagan. u kishining vafotlaridan keyin qur’on kishilarning qalbida, …
3
orasi qoshidagi kutubxonada saqlab kelinmoqda. qur’oni karimning bunday noyob nushasi yurtimizda bо‘lishi allohning bizning yurtimizga bо‘lgan inoyati deb bilmoq lozim. qur’oni karim 114 sura va 6666 oyatdan iborat. mustaqillik sharofati bilan dinga berilgan erkinlik tufayli turli marosimlarimiz qur’oni karim tilovatlari bilan boshlanmoqda. bu о‘tmishda bir orzu edi, xolos. ilohiyotda islom dini uch elementdan – iymon, islom, ehsondan iborat deb etirof etilgan. iymon talablari 7 ta aqidani – allohga, farishtalarga, muqaddas kitoblarga, payg‘ambarlarga, oxirat kuniga, taqdirning ilohiyligiga va о‘lgandan keyin tirilishga ishonish talablarini о‘z ichiga oladi. islom talablariga, ya’ni din asoslari – arkon ad-din deb nom olgan 5 ta amaliy marosimchilik talablari kiradi. bular – kalima keltirish, namoz о‘qish, rо‘za tutish, zakot berish va imkoniyati topilsa haj qilish talablari. ehson aqidalarga sidqidildan ishonish va marosimlarni ado etishdir. islomning kishilar ongi va turmush tarziga ta’sir etishi, ular hayotidan mustahkam о‘rin olishini ta’minlovchi diniy marosimchilik – xatna, ramazon hayiti, qurbonlik va qurbon hayiti, …
4
nidan amalga oshirilgan ishlarga munosabatlari bayon etilgan. hadisi shariflarni yig‘ib kitob shakliga keltirish, asosan payg‘ambarimiz alayhissalomning vafotlaridan keyin amalga oshirilgan. keyingi ix asr hadis ilmining “oltin asri”deb shuhrat qozongan. chunki bu asrda hadislarni tо‘plash davri о‘tib, endi ularni manbashunoslik va matnshunoslik ilmi qoidalariga muvofiq tahlil va tadqiq etish, ma’lum mazmun asosida tartib berishga kirishildi. hadisshunosliklik deb atalmish jiddiy ilm yо‘nalishi mukammal shakllandi. hadislarni bayon etishda “musnad”, “sahih” va “sunan” deb nomlangan yо‘nalishlar vujudga keldi.bu davrda keyingi asrlar uchun namuna bо‘ladigan ishonchli hadis tо‘plamlari yaratildi. butun islom olamida eng nufuzli manba sifatida nom qozongan “qutubi sitta” (“olti kitob”) mualliflari shu davrda yashab ijod etdilar. ular: abu abdulloh ismoil al-buxoriy (810-870), imom muslim ibn al-hajjoj (819-874), abu iso muhammad ibn iso at-termiziy(824-874), abu dovud sulaymon(817-888), ahmad an-nasoiy(830-935), abu iso muhammad ibn yazid ibn mojja(824-886) kabi muhaddislardir. imom buxoriy о‘zlari tо‘plagan 600 ming hadisdan 7250 ta eng ishonarli “sahih”larini mazmuniga kо‘ra tasniflab, butkul …
5
hariat haqida ba’zi ma’lumotlarni keltirdik. endi umuman islom dinida, xususan qur’oni karim, hadislar va shariatda inson ma’naviyati, ahloq-odobi, ma’rifati haqidagi qarashlarning ba’zi jihatlari tо‘g‘risida fikr yuritamiz. payg‘ambarimiz hadislarining eng muhim va salmoqli qismi kishilarda yuksak insoniy fazilatlarni shakllantirishga qaratilgan. undagi ota-onaga munosabat, ilmga muhabbat, sabr-bardosh, shukronalikka da’vat, о‘zaro mehr, inoqlik, mehmondо‘stlik, yetimparvarlik, vafo va sadoqat, mehnatsevarlik va halol luqmani sharaflash, kamtarlik va kamsuqumlik, samimiyat va rostgо‘ylik, tо‘g‘rilik va halollik kabi xislatlarning birinchi о‘ringa qо‘yilishi insoniyat uchun bebaho ma’naviy qadriyatlar silsilasini tashkil etadi. qolaversa, islom ahloqi ma’naviy qadriyatlarning shunchaki tasodifiy tо‘plami emas, balki munazzam va mukammal bir tizim holiga keltirilgan bо‘lib, albatta, bunda buyuk muhaddislar, birinchi navbatda yurtdoshimiz imom buxoriyning xizmatlari beqiyos va benazirdir. ayniqsa islom harom va halol masalasiga musulmonlar e’tiborini qaratadi. shariatda alloh tomonidan qilinishiga ruhsat etilgan amallar, ishlar halol deyiladi. harom esa aksincha, qilinishiga ruhsat etilmagan ishlar va amallardir. odatda, xalqimiz halol va haromni yeyiladigan va ichiladigan narsalarga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dinida inson ma'naviyati va ma'rifati masalasi, shaxs ma'naviy qiyofasining talqini"

1411286674_59142.doc islom dinida inson ma'naviyati va ma'rifati masalasi, shaxs ma'naviy qiyofasining talqini reja 1. qur’oni karim va hadisi shariflarda inson ma’naviyati va ma’rifati masalalari 2. tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. 3. mustaqillik: diniy- ma’naviy qadriyatlarning tiklanishi va ularning komil inson tarbiyasidagi ahamiyati 6.1. islom dini, uning asosiy manbalari: qur’oni karim va hadisshunoslik tarixidan xabardor bо‘lish mavzuning mohiyatini chuqur tushunib olishga yaqindan yordam beradi. mazkur holatni hisobga olib, avvalo, islom va uning manbalari haqida qisqa bо‘lsa-da ma’lumot berishni lozim topdik. zero, о‘ylaymizki bu kitobxonlar uchun foydadan holi emas degan umiddamiz. islom dini kо‘p xalqlar orasida keng tarqalgan jahon dinlaridandir. bu dinga e’tiqod etuvchila...

Формат DOC, 98,0 КБ. Чтобы скачать "islom dinida inson ma'naviyati va ma'rifati masalasi, shaxs ma'naviy qiyofasining talqini", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dinida inson ma'naviyati … DOC Бесплатная загрузка Telegram