kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi

PPTX 21 pages 2.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu:kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi. qarshi davlat universiteti geografiya va agronomiya fakulteti geografiya yo’nalishi 023-1 guruh 3 kurs talabasi nizomova sayyoraning biogeografiya fanidan tayyorlagan slaydi. mavzu:kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi. bajardi: nizomova sayyora reja: kengbag‘irlik o‘rmon zonasi haqida umumiy tushuncha ii. o‘simliklarning asosiy turlari va ularning ekologik xususiyatlari iii. kengbag‘irlik o‘rmon o‘simliklarining morfologik tuzilishi va moslashuv xususiyatlari kengbag‘irlik o‘rmon zonasi — bu mo‘tadil iqlim mintaqalarida joylashgan, barglari keng, yassi va yoz faslida faol yashil, lekin kuzda barg to‘kuvchi daraxtlardan tashkil topgan o‘rmon turidir. bu o‘rmonlarda yozda fotosintez faol kechadi, kuzda barglar to‘kiladi, qishda esa o‘simliklar dam olish davriga o‘tadi. ushbu zonada tuproq unumdor, yog‘in mo‘l, havo namligi o‘rtacha, bu esa o‘simliklarning boyligi va xilma-xilligini ta’minlaydi. kengbag‘irlik o‘rmonlari biosferaning “o‘pkasi” sifatida ham ataladi, chunki ular havoni tozalaydi va karbonat angidridni yutib, kislorod ajratadi. kengbag‘irlik o‘rmon zonalari asosan: g‘arbiy va markaziy yevropa (fransiya, germaniya, polsha, chexiya, …

2 / 21

hu namgarchilik va mo‘tadil issiqlik sharoitida rivojlanadi. bu zonaning tuproqlari kulrang o‘rmon tuproqlari va podzollangan tuproqlardan iborat. ular quyidagi xususiyatlarga ega: chirindi (gumus) miqdori 5–10%, tuproq tarkibida azot, fosfor, kaliy moddalar ko‘p, tuproq strukturasi yumshoq va havo o‘tkazuvchan, pastki qatlamlari namni yaxshi ushlab turadi. bu xususiyatlar tufayli keng bargli o‘rmon o‘simliklari chuqur ildiz tizimlarini rivojlantiradi va oson oziqlanadi. kengbag‘irlik o‘rmonlari ko‘p qavatli tizimdan iborat: yuqori qavat (daraxtlar) – eman, kayin, yong‘oq, terak; o‘rta qavat (butalar) – zirk, na’matak, olcha, jiyda; past qavat (o‘tsimonlar) – boychechak, lola, suvpiyoz; eng past (mox va qo‘ziqorinlar) – liken, qo‘ziqorin, moxlar. bu qatlamlilik yorug‘lik, namlik va ozuqa moddalardan samarali foydalanishni ta’minlaydi. asosiy daraxt turlari eman (quercus robur) – balandligi 30–40 m gacha, barglari chuqur tishli, tanasi qalin po‘stlog‘li. u 1000 yilgacha yashashi mumkin. kayin (fagus sylvatica) – silliq kulrang po‘stlog‘li, soya bardosh, barglari yirik va silliq. yong‘oq (juglans regia) – keng bargli, yirik mevali, quyoshni …

3 / 21

r va qo‘ziqorinlar o‘rmonning eng past qatlamida mox, likenlar va qo‘ziqorinlar o‘sadi. ular namlikni saqlab, tuproqni yemirilishdan himoya qiladi. qo‘ziqorinlar chirigan barg va daraxtlarni parchalaydi, organik moddalarni aylanish jarayonida muhim rol o‘ynaydi. likenlar esa havo sifatining tabiiy indikatori hisoblanadi. kengbag‘irlik o‘rmonlari: havoni tozalaydi va kislorod bilan boyitadi; suv aylanishini boshqaradi; tuproq eroziyasini oldini oladi; hayvonlar uchun yashash muhiti yaratadi; iqlimni barqarorlashtiradi, yomg‘ir va tuman hosil bo‘lishiga yordam beradi. shuning uchun bu o‘rmonlar biosferaning muhim tarkibiy qismi sanaladi. ildiz tizimi keng bargli daraxtlarning ildiz tizimi chuqur va tarmoqlangan bo‘ladi. asosiy ildiz 4–5 metr chuqurlikka kiradi (eman). yon ildizlar tuproqning yuqori qatlamlarida tarqalib, suv va minerallarni o‘zlashtiradi. ildizlar tuproqni mustahkam ushlab, shamol va eroziyadan himoya qiladi. qishda ildizlarda oziqa moddalari zaxira bo‘lib saqlanadi. poya (tanasi) daraxt poyasi yog‘ochlanib, lignin moddasiga boy. eman tanasi qalin po‘stlog‘li, kayin silliq po‘stlog‘li. poya orqali suv, mineral va organik moddalar harakatlanadi. daraxtning yillik o‘sish halqalari uning yoshini …

4 / 21

yong‘oqda — qattiq po‘stloqli meva, olchada — danakli meva. mevalar hayvonlar, qushlar yoki shamol yordamida tarqaladi. bu evolyutsion moslashuv hisoblanadi, chunki urug‘lar yangi joyga tarqalib, turlar saqlanib qoladi. qishda yashovchanlik xususiyati qishda o‘simliklar vegetatsiya davrini to‘xtatadi. barglar to‘kiladi, nafas olish va bug‘lanish kamayadi. kurtaklar qattiq qobiq bilan himoyalanadi. ildizlarda oziqa zaxirasi to‘planadi. po‘stlog‘ida sovuqdan himoya qiluvchi modda – tanin mavjud. qavat asosiy o‘simliklar morfologik moslashuv yuqori (daraxtlar) eman, kayin uzun tana, katta barg, chuqur ildiz o‘rta (butalar) zirk, na’matak tikanli poya, egiluvchan shoxlar past (o‘tsimonlar) boychechak, lola nozik poya, qisqa hayot sikli eng past (moxlar) mox, qo‘ziqorin ildizsimon tuzilma, yuqori namlikda o‘sadi o‘rmon qavatlari bo‘yicha morfologik farqlar moslashuv xususiyatlari fotosintez samaradorligi yuqori; soyaga bardosh turlari mavjud (kayin, zirk); tez tiklanish (terak); qishda tinim holati; ildizlar orqali suvni uzoq masofadan olish qobiliyati; barg plastinkasining kengligi quyosh nuri o‘zlashtirishni oshiradi. evolyutsion ahamiyat kengbargli o‘rmon o‘simliklari ignabarglilardan keyin paydo bo‘lgan. ular murakkab tuzilishga …

5 / 21

ev m., tursunov m. umumiy ekologiya va biotsenologiya asoslari. – toshkent: “fan va texnologiya” nashriyoti, 2016. mamatov u., yo‘ldoshev i. o‘simlikshunoslik asoslari. – toshkent: “universitet” nashriyoti, 2019. eshqulov r., shamsiyev o. o‘rmon biologiyasi va ekologiyasi. – samarqand: samdu nashriyoti, 2020. rasulov f. o‘simlik morfologiyasi va anatomiyasi. – toshkent: “o‘qituvchi” nashriyoti, 2017. bahodirov n. geografiya: tabiiy zonalar va ularning o‘simlik dunyosi. – toshkent: “fan” nashriyoti, 2015. national geographic society. temperate broadleaf forests – structure, flora and climate. – washingt e’tiboringiz uchun raxmat! image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi"

mavzu:kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi. qarshi davlat universiteti geografiya va agronomiya fakulteti geografiya yo’nalishi 023-1 guruh 3 kurs talabasi nizomova sayyoraning biogeografiya fanidan tayyorlagan slaydi. mavzu:kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi. bajardi: nizomova sayyora reja: kengbag‘irlik o‘rmon zonasi haqida umumiy tushuncha ii. o‘simliklarning asosiy turlari va ularning ekologik xususiyatlari iii. kengbag‘irlik o‘rmon o‘simliklarining morfologik tuzilishi va moslashuv xususiyatlari kengbag‘irlik o‘rmon zonasi — bu mo‘tadil iqlim mintaqalarida joylashgan, barglari keng, yassi va yoz faslida faol yashil, lekin kuzda barg to‘kuvchi daraxtlardan tashkil topgan o‘rmon turidir. bu o‘rmonlarda yozda fot...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "kengbag’irli o’rmonlar zonasi o’simliklari va ularni morfologik tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kengbag’irli o’rmonlar zonasi o… PPTX 21 pages Free download Telegram