molekulyar biologiya sohasida pzr usuli va uning fan rivojidagi yutuqlari

DOCX 4 pages 22.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

molekulyar biologiya sohasida pzr usuli va uning fan rivojidagi yutuqlari mavzusidagi tezis: molekulyar biologiya sohasida polimeraza zanjir reaktsiyasi (pzr) usuli genetik tahlil va manipulyatsiya qilishda inqilobiy yangilikni keltirib chiqardi. pzr usulining kashfiyoti, kary mullis tomonidan 1983-yilda amalga oshirilgan bo‘lib, bu usulning asosiy maqsadi dnkni ko‘paytirish va o‘rganishdir. pzr usuli ilm-fan, tibbiyot, veterinariya, ekologiya, forensika va boshqa sohalarda keng qo‘llanilmoqda. pzr usulining asosiy prinsiplari pzr usuli o‘z ichiga uch bosqichni oladi: denaturatsiya – dnkning ikki zanjiri ajraladi (94-98°c haroratda). anelatsiya – primerlar ma'lum dnk segmentiga ulanadi (50-65°c haroratda). uzaytirish – dnk polimeraza fermenti orqali yangi dnk zanjiri sintetiklanadi (72°c haroratda). pzr usulining samaradorligi uning yuqori sezgirligi, qisqa vaqt ichida ko‘paytirish imkoniyati va aniq natijalar berishidir. pzr usulining ilmiy va texnologik rivojdagi yutuqlari genetik diagnostika asosiy tushunchalar: · polimeraza zanjir reaksiyasi yoki pzr bu maʼlum dnk boʻlagini in vitro (odam organizmida emas, tajriba probirkasida) koʻp marta nusxalash usuli hisoblanadi. · pzr termostabil …

2 / 4

$yatni ochish uchun qoʻllanadigan genetik ashyoviy dalil boʻlishi ham mumkin. odatda pzrning maqsadi dnkning kerakli qismini tahlil qilish yoki boshqa maqsadlar uchun yetarli darajada hosil qilishdir. misol uchun, pzr orqali koʻpaytirilgan dnk keyingi tajribalar, masalan, ketma-ketlikni aniqlash, gel elektroforez yoki klonlash uchun yuborilishi mumkin. pzr biologiya va tibbiyotning koʻplab sohalari, xususan, molekulyar biologiya, tibbiy tashxislash va hatto ekologiyaning ayrim sohalarida ham qoʻllanadi. pzr bosqichlari pzr reaksiyasining asosiy tarkibiy qismlari taq polimeraza, praymerlar, andoza dnk va nukleotidlar (dnk qurilish birliklari)dir. ferment uchun zarur boʻlgan kofaktorlar bilan birga yuqoridagilar bitta probirkaga yigʻiladi, keyin yuqori va past harorat almashinib turuvchi takroriy siklga qoʻyiladi, natijada dnk sintezlanadi. asosiy bosqichlar: 1. denaturatsiya (\[96 °\ c\]): dnk zanjirlarini denaturatsiya qilish yoki ajratish uchun reaksiyaga yuqori harorat beriladi. natijada keyingi bosqich uchun kerakli bir zanjirli andoza hosil boʻladi. 2. yumshatish (\[55\] \[\mbox{-}\] \[65\]\[°\ c\]): praymerlar andoza dnkdagi komplimentar qismlariga bogʻlanishi uchun reaksiyada harorat pasaytiriladi. 3. uzaytirish (\[72 …$

3 / 4

uchun yuborilishi yoki restriktaza fermentlari yordamida parchalanishi va plazmidga klonlanishi mumkin. pzr koʻplab tadqiqot laboratoriyalari va sud-tibbiy ekspertizasi, genetik tadqiqot va tashxislash kabi amaliy ishlarda qoʻllanadi. misol uchun, pzr genetik buzilishlar bilan bogʻliq genlarni (yoki prenatal testda homila dnksini) koʻpaytirish uchun ishlatiladi. pzr tekshiruvidan inson organizmidagi bakteriya yoki virus dnksini aniqlashda ham foydalaniladi: agar patogen mavjud boʻlsa, qon yoki toʻqima namunasidan dnk qismlarini koʻpaytirish imkoni mavjud. namuna muammosi: sud tibbiyotida pzr faraz qiling, siz sud-tibbiy ekspertiza laboratoriyasida ishlaysiz. qoʻlingizga uchta gumonlanuvchi shaxs dnk namunasi, shu bilan birga, jinoyat joyidan olingan soch dnk namunasi kelib tushdi. sizning vazifangiz maʼlum bir genetik markerni tekshirish va uchta gumonlanuvchidan qaysi birining soch dnksi ushbu markerga mos kelishini aniqlashdan iborat. marker ikkita allel yoki versiya koʻrinishida boʻladi. bittasi bir marta takrorlangan qism (rasmda jigarrang bilan belgilangan), keyingisi ikki marta takrorlangan qismdan iborat. praymerlar bilan kechadigan pzr reaksiyasida birinchi allel 200, ikkinchisi esa 300 dnk fragmenti …

4 / 4

ntlar o‘tkazishda noaniqliklar: pzr usulida dnkni o‘rganishda ba'zan natijalarning noaniqliklari yuzaga kelishi mumkin, ayniqsa, namunadagi dnk miqdori juda kichik bo‘lsa. xulosa pzr usuli molekulyar biologiya va biotexnologiyaning eng asosiy va samarali vositalaridan biridir. u ilm-fan va texnologiyalar rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan. pzr usuli diagnostika, tibbiyot, forensika, ekologiya, qishloq xo‘jaligi va boshqa sohalarda o‘zining inqilobiy ahamiyatini ko‘rsatdi. kelajakda pzr texnologiyasi yanada takomillashib, genetik tahlil va manipulyatsiya sohalarida yangi imkoniyatlarni ochish uchun xizmat qiladi. foydalanilgan adabiyotlar mullis, k., & faloona, f. (1987). specific synthesis of dna in vitro via a polymerase-catalyzed chain reaction. methods in enzymology, 155, 335-350. saiki, r. k., gelfand, d. h., & stoffel, s. (1988). primer-directed enzymatic amplification of dna with a thermostable dna polymerase. science, 239(4839), 487-491. erlich, h. a. (1996). pcr technology: principles and applications for dna amplification. oxford university press. higuchi, r., et al. (1988). dna amplification by polymerase chain reaction. science, 242(4878), 485-487. mullis, k., …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar biologiya sohasida pzr usuli va uning fan rivojidagi yutuqlari"

molekulyar biologiya sohasida pzr usuli va uning fan rivojidagi yutuqlari mavzusidagi tezis: molekulyar biologiya sohasida polimeraza zanjir reaktsiyasi (pzr) usuli genetik tahlil va manipulyatsiya qilishda inqilobiy yangilikni keltirib chiqardi. pzr usulining kashfiyoti, kary mullis tomonidan 1983-yilda amalga oshirilgan bo‘lib, bu usulning asosiy maqsadi dnkni ko‘paytirish va o‘rganishdir. pzr usuli ilm-fan, tibbiyot, veterinariya, ekologiya, forensika va boshqa sohalarda keng qo‘llanilmoqda. pzr usulining asosiy prinsiplari pzr usuli o‘z ichiga uch bosqichni oladi: denaturatsiya – dnkning ikki zanjiri ajraladi (94-98°c haroratda). anelatsiya – primerlar ma'lum dnk segmentiga ulanadi (50-65°c haroratda). uzaytirish – dnk polimeraza fermenti orqali yangi dnk zanjiri sintetiklanadi (72°c h...

This file contains 4 pages in DOCX format (22.1 KB). To download "molekulyar biologiya sohasida pzr usuli va uning fan rivojidagi yutuqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar biologiya sohasida p… DOCX 4 pages Free download Telegram