yurak kasalliklari: tashxis, davolash va profilaktika

DOCX 8 sahifa 27,0 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 27,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

yurak kasalliklari: tashxis, davolash va profilaktika kirish yurak kasalliklari bugungi kunda butun dunyo bo'yicha o'lim holatlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (jsst) ma'lumotlariga ko'ra, har yili taxminan 17,9 million kishi yurak-qon tomir kasalliklaridan vafot etadi, bu esa global o'limlarning 31% ini tashkil etadi. ushbu maqolada yurak kasalliklarining asosiy turlari, ularning rivojlanish sabablari, tashxis qo'yish usullari, davolash yo'llari va profilaktika choralari haqida batafsil ma'lumot beriladi. 1. yurak kasalliklarining turlari va epidemiologiyasi 1.1. asosiy yurak kasalliklari turlari 1.1.1. ishemik yurak kasalligi (iyk) ishemik yurak kasalligi yurak mushaklarining qon bilan ta'minlanishi buzilishi natijasida kelib chiqadigan patologik holat hisoblanadi. bu holat koronar arteriyalarning torayishi yoki to'liq berkilishi tufayli yuzaga keladi. iyk quyidagi klinik ko'rinishlarda namoyon bo'ladi: · stenokardiya (yurak sohasidagi og'riq) · miokard infarkti · yurak ishemik kasalligining surunkali shakllari · to'satdan yurak o'limi 1.1.2. yurak yetishmovchiligi yurak yetishmovchiligi - bu yurak organizm to'qimalarining kislorod va oziq moddalarga bo'lgan ehtiyojini qondira …

2 / 8

uch tabaqali qopqoq kasalliklari · o'pka arteriyasi qopqog'i kasalliklari 1.1.5. miokardit yurak mushaklarining yallig'lanishi (ko'pincha virusli infeksiyalar oqibatida) 1.1.6. perikarditis yurakni o'rab turuvchi qoplamaning (perikardning) yallig'lanishi 1.1.7. kardiomiopatiyalar yurak mushaklarining tuzilishi va funksiyasiga ta'sir qiluvchi kasalliklar guruhi: · dilatatsion kardiomiopatiya · gipertrofik kardiomiopatiya · restriktiv kardiomiopatiya · aritmogen o'ng qorincha displaziyasi 1.2. epidemiologik ma'lumotlar zamonaviy epidemiologik tadqiqotlar yurak kasalliklarining tarqalishi va xavf omillari to'g'risida quyidagi ma'lumotlarni ko'rsatmoqda: · jahon miqyosida yurak-qon tomir kasalliklari o'limga olib keluvchi asosiy sababdir · rivojlangan mamlakatlarda ishemik yurak kasalligi eng ko'p uchraydigan yurak kasalligi hisoblanadi · o'zbekistonda ham yurak-qon tomir kasalliklari o'limning asosiy sabablari orasida birinchi o'rinda turadi · erkaklar ayollarga nisbatan yurak kasalliklaridan ko'proq aziyat chekishadi, lekin menopauza davridan keyin ayollarda bu xavf keskin oshadi · yurak kasalliklari chastotasi yosh o'tishi bilan oshib boradi 2. yurak kasalliklarining xavf omillari 2.1. o'zgartirib bo'lmaydigan xavf omillari · yosh: yurak kasalliklari xavfi yosh o'tishi bilan oshib boradi …

3 / 8

sining yuqori bo'lishi · qandli diabet: yurak-qon tomir kasalliklari xavfini 2-4 barobar oshiradi · tamaki chekish: yurak kasalliklari xavfini 2-4 marta oshiradi · jismoniy faollik etishmasligi: muntazam jismoniy mashqlar bajarmaydigan odamlarda yurak kasalliklari xavfi 1.5-2 barobar yuqori · semizlik: tana massasi indeksi (tmi) 30 kg/m² dan ortiq bo'lganda · noto'g'ri ovqatlanish: tuzi, yog'i va karbonsuvi ko'p, meva-sabzavotlari kam bo'lgan ratsion · stress va depressiya: surunkali stress va depressiya yurak kasalliklari xavfini oshiradi · alkohol iste'moli: haddan tashqari alkohol iste'moli yurak uchun xavfli 3. yurak kasalliklarini tashxislash usullari 3.1. klinik tekshiruvlar 3.1.1. anamnez va shikoyatlar bemorning shikoyatlarini to'liq o'rganish yurak kasalliklarini aniqlas va baholashda muhim ahamiyatga ega. asosiy shikoyatlar: · ko'krak sohasidagi og'riq va noqulaylik · hansirash · yurak urishi tezlashishi yoki notekis urishi · holsizlik va charchash · oyoqlarda shish · bosh aylanishi · hushdan ketish (sinkope) 3.1.2. fizik tekshiruv vrach tomonidan amalga oshiriladigan tekshiruvlar: · yurak urishi va pulsni …

4 / 8

imkon beradi. quyidagilarni o'rganish imkoniyatini beradi: · yurak bo'shliqlarining o'lchamlari · qopqoqlar holati va funksiyasi · miokard qisqaruvchanlik funksiyasi · yurak devori qalinligi 3.3.3. stress-testlar jismoniy yoki farmakologik yuk ostida yurakning funksional holatini baholash. asosiy stress-test turlari: · veloergometriya · tredmil-test · farmakologik stress-test (dobutamin yoki dipiridamol bilan) 3.3.4. xolter monitorlanishi 24 soat davomida ekg qayd etish orqali yurak ritmini uzluksiz nazorat qilish 3.3.5. koronarografiya koronar arteriyalarga kontrast modda yuborish orqali ularning holatini rentgenologik baholash. koronar arteriyalarning torayishi va to'liq berkilishini aniqlashning oltin standart usuli hisoblanadi. 3.3.6. kompyuter tomografiya (kt) yurak tuzilishini ko'p qatlamli kompyuter tomografiya orqali baholash, koronar kaltsiynoshni aniqlash 3.3.7. magnit-rezonans tomografiya (mrt) yurak tuzilishi va funksiyasini baholashga imkon beruvchi radiatsiyasiz usul 4. yurak kasalliklarini davolash 4.1. dori-darmon bilan davolash 4.1.1. antianginal preparatlar ishemik yurak kasalligida qo'llaniladigan asosiy dori guruhlari: · nitratlar (nitroglitserin, izosorbid dinitrat, izosorbid mononitrat) · beta-blokatorlar (metoprolol, bisoprolol, karvedilol) · kalsiy kanallari blokatorlari (amlodipin, verapamil, …

5 / 8

ipin, nifedipin) · diuretiklar (gidroxlortiazid, indapamid, furosemid) 4.1.4. yurak yetishmovchiligida qo'llaniladigan preparatlar · ao'f ingibitorlari va angiotenzin ii retseptorlari blokatorlari · beta-blokatorlar · mineralokortikoid retseptorlari antagonistlari (spironolakton, eplerenon) · diuretiklar · digoksin · arni (angiotenzin retseptorlari-neprilizin ingibitori) - sakubitril/valsartan · sglt2 ingibitorlari (dapagliflozin, empagliflozin) 4.1.5. antiaritmik preparatlar yurak ritmini normallashtirishga yordam beruvchi dorilar: · i sinf (propafenon, flekainid) · ii sinf - beta-blokatorlar (metoprolol, bisoprolol) · iii sinf (amiodaron, sotalol, dofetilid) · iv sinf - kalsiy kanallari blokatorlari (verapamil, diltiazem) 4.1.6. gipolipidemik preparatlar qondagi lipidlar miqdorini normalashtirish uchun: · statinlar (atorvastatin, rozuvastatin, simvastatin) · ezitimib · pcsk9 ingibitorlari (alirokumab, evolokumab) · fibratlar (fenofibrat) 4.2. invaziv davolash usullari 4.2.1. koronar angioplastika va stentlash toraygan koronar arteriyalarni maxsus ballon va stentlar yordamida kengaytirish 4.2.2. koronar arteriyalarni shuntlash operatsiyasi (kasho) koronar arteriyalardagi to'siqlarni chetlab o'tuvchi yangi qon tomirlari (shuntlar) yaratish 4.2.3. yurak qopqoqlarini operativ davolash · qopqoqlarni ta'mirlash (valvuloplastika) · qopqoqlarni protezlash (mexanik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yurak kasalliklari: tashxis, davolash va profilaktika" haqida

yurak kasalliklari: tashxis, davolash va profilaktika kirish yurak kasalliklari bugungi kunda butun dunyo bo'yicha o'lim holatlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (jsst) ma'lumotlariga ko'ra, har yili taxminan 17,9 million kishi yurak-qon tomir kasalliklaridan vafot etadi, bu esa global o'limlarning 31% ini tashkil etadi. ushbu maqolada yurak kasalliklarining asosiy turlari, ularning rivojlanish sabablari, tashxis qo'yish usullari, davolash yo'llari va profilaktika choralari haqida batafsil ma'lumot beriladi. 1. yurak kasalliklarining turlari va epidemiologiyasi 1.1. asosiy yurak kasalliklari turlari 1.1.1. ishemik yurak kasalligi (iyk) ishemik yurak kasalligi yurak mushaklarining qon bilan ta'minlanishi buzilishi natijasida kelib chiqadigan pat...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (27,0 KB). "yurak kasalliklari: tashxis, davolash va profilaktika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yurak kasalliklari: tashxis, da… DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram