ilko‘rtaasrlar davri madaniyati va san’ati

PPTX 97 pages 25.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 97
ilk o'rta asrlarda o'zbek davlatchiligi va ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy hayot ilk o‘rta asrlar davri madaniyati va san’ati reja: eftalitlar davri madanivati. turk xoqonligi davri madaniyati. ilk o’rta asrlarda san'at va diniy qarashlar. tarix faniga o’rta asr tushunchasi uyg’onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo’lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg’onish davr o’rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o’rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo’lib uch bosqichdan iborat: ilk o’rta asrlar v - іx asrlar rivojlangan o’rta asrlar іx – xv asrlar so’nggi o’rta asrlar xvі - xvіі asrning o’rtalarini o’z ichiga oladi. erga egalik qilish munosabatlari dehqonchilikdagi yutuqlar ijtimoiy-iqtisodiy o'zgarishlar ilk dehqon munosabatlari 1. shaharlar sonining ko'payishi 2. shaharning xunar- mandchilik, savdo-sotiq va madaniy xayotning markaziga aylanishi 3. suv tegirmoni,chig'ir va charxpalaklarning kashf etilishi 4.sug'orma dehqonchilik maydonlarining kenga- yishi 5. g'allakorlik,polizchilik, pahtachilik va bog'dorchilik maydonlarining kengayishi 1. shaharlarda aholining gavjumlashishi hunarmand- chilikning rivoj topishi, ichki va tashqi savdoning kengayishi qishloqlar …
2 / 97
ma`muniylar-995-1017, oltintoshlar-1017-1034, anushteginlar - 1097-1231. kidariylar va xioniylar haqidagi ma'lumotlar xitoyning beyshi solnomasi prisk paniyskiy k.enoki – yapon olimi a.bivar – hind olimi s.k.kabanov l.n.gumilyov k.trever eftalitlarning qisqa muddat ichida kuchli davlat barpo etishida birinchidan, barcha qabila-urug'larning azaliy an'analariga qat'iy bo'ysunishi, ikkinchidan, umumqabila uchun qabul qilingan huquq va axloq me'yorlarini buzganlarga ko'riladigan jazoning qat'iy qilib qo'yilganligi, uchinchidan, ko'chmanchi va yarimko'chmanchi hayot kechiruvchi qabilalarning jangarilik xarakteri muhim rol o'ynagan. eftalitlarning kuchli davlatga ega bo'la borishi ularning o'troqlashuviga olib kelgan, sun'iy sug'orish shoxobchalari kengayib, dehqonchilik madaniyati yuksala borgan qalin mudofaa devorlari bilan o'ralgan istehkomli qal'alar, qo'rg'onlar soni tezlik bilan ko'paygan amudaryo, surxondaryo, qashqadaryo, zarafshon va chirchiq daryolari bo'ylarida dehqonchilik rivojlanadi chorvachilik va dehqonchilik rivojlanib, sun'iy sug'orish tizimlari qurilishi avj oladi kulolchilik, chilangarlik, shisha ishlab chiqarish, bo'zchilik va sarrojlik, zargarlik va qurolsozlik yuksaladi eftalitlar davrida mamlakatning iqtisodiy taraqqiyoti nafaqat mamlakatning madaniy hayotiga, balki unga chegaradosh bo’lgan boshqa davlatlar va mintaqalar bilan bo'ladigan madaniy …
3 / 97
ylar xitoy solnomalari firdavsiy “shohnoma” s.p.tolstov a.n.bernshtam ilk vatani sirdaryoning quyi oqimi k.v.trever a.mandelshtam, r.grishman badaxshon b.litvinskiy, k.inostrantsev farg'onaning tog'oldi hududlari xitoy manbalarida - ida, ieda, idan, idyan suriya va lotin - eptalit, eftalit, abdal arab va fors - haytal, yaftal, eftal prokopiy kesarskiy: “eftalitlar xun qabilasi bo'lib, barcha xunlar ichida yagona oq tanlidir. boshqa xunlarga o'xshab hayvonlardek yashamaydilar. bitta podsho boshqaruvida turadilar...” v asr o'rtalarida (456-457 yy) gullab-yashnagan: xitoyga 13 marta elchi yuborgan. 484 yil – (marv yaqinida) sosoniylar mag'lubiyatga uchraydi 467-473 yy - sug'dda mustahkam o'rnashib oladilar 477-520 yy. – gandxarni ishg'ol etadilar 497-509 yy – qashg'ar egallanadi o'rta osiyo, shimoliy hindiston, sharqiy turkiston, sharqiy eron. shaharlari: poykand (madina-at-tujjor), buxoro, zartepa (termiz), naxshab, choch, kesh, samarqand, varaxsha me'morchilik obidalari: zahoki maron (nahshab), shahri vayron (buxoro), fir qal'asi (xorazm) devorlari: devori qiyomat-12 ta darvozali (samarqand), kampirak-336 km li (buxoro), kampirdevor (toshkent) kanallari: zahariq, bo'zsuv, darg'om. dinlari: zardushtiylik, buddaviylik, xristianlik, …
4 / 97
ylar) jamoalari ham mavjud bo'lgan; eftaliylar davrida ijtimoiy-madaniy hayot eftaliylarda kushon yozuvining rivoj topgan shakli yaratilgan. bu yozuv harflarning burchaksiz yozilishi bilan boshqa yozuvlardan farq qilgan. harflar soni 25 ta bo'lib, chapdan o'ngga qarab yozilgan va o'qilgan; eftaliylar davrida hunarmandchilikning qulolchilik, shishasozlik, chilangarchilik, bo'zchilik, zargarlik, qurolsozlik kabi sohalari ravnaq topgan. bu davrda shaharlar soni ortib, birgina zarafshon vohasida o'nga yaqin savdo hunarmandchilik shaharlari mavjud bo'lgan. shuningdek, bu davrda rangli oynalar ishlab chiqarish ham keng yoyilgan. eftaliylar eron, vizantiya, hindiston, xitoy singari qudratli va boy mamlakatlar bilan xalqaro savdo munosabatlarini keng yo'lga qo'yganlar. eftallar alifbosi 25 harfdan iborat bo‘lgan. eftallar alifbosi baqtriya yozuvi asosida shakllangan. yozuv chapdan o‘ngga tomon yozilgan. eftalitlar davri arxitekturasida eng avvalo, ibodatxona yoki qasrning tashqi mahobatliligiga va uning ichki bezaklariga alohida e'tibor berilgan. ichki devorlar rangli suratlar, naqshlar va haykallar bilan bezatilgan. surxondaryo viloyati hududida joylashgan qadimgi bolaliktepa shahrida qurilgan qasr devorlarida saqlanib qolgan devoriy suratlar o'zining …
5 / 97
vor ustiga xom g’ishtdan bino qilingan, 16 xonadan iborat. xonalardan birida bazm marosimi tasvirlangan devoriy suratlar topib o’rganilgan. bolaliktepa devoriy suratlari ilk o’rta asrlar noyob namunasi hisoblanib suratlar eftaliylar davrida ishlangan. bolaliktepa yodgirligi bolaliktepa ilk bora 1953-1956 yillarda to'liq o'rganilgan. v asrning oxiri, vi asrning boshida hovli vazifasini o'tagan binoning markaziy qismi qabul zallaridan birida bazm marosimlariga bag'ishlangan devoriy suratlar topilgan. bolaliktepa yodgirligi vii asr boshida ko'shk sohiblari uni batamom tark etadilar. bolaliktepa xonalarining ba'zi birlaridan xv asrda ham foydalanilgan. mazkur yodgorlikning devorlarida ilk o'rta asrlar davriga oid 47 ta odam qiyofasi tasvirlangan. rasmlarda aslzodalarning ziyofat bazmi diniy va dunyoviy mazmunda aks ettirilgan. bolaliktepa yodgirligi bolaliktepa qasri devorlarida tasvirlangan ayollarning tashqi qiyofasi vi asrda eftalitlar hukmdori huzurida bo'lgan budda kohinini hayratga solgan saroy zodagoni ayollarini eslatadi. kohinning ta'riflashicha, o'sha vaqtlarda eftalit malikalari juda qimmatbaho matodan tikilgan, orqa etagi uch quloch va undan ham uzunroq bo'lgan serbezak ko'ylak kiyar, uning etagini …

Want to read more?

Download all 97 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilko‘rtaasrlar davri madaniyati va san’ati"

ilk o'rta asrlarda o'zbek davlatchiligi va ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy hayot ilk o‘rta asrlar davri madaniyati va san’ati reja: eftalitlar davri madanivati. turk xoqonligi davri madaniyati. ilk o’rta asrlarda san'at va diniy qarashlar. tarix faniga o’rta asr tushunchasi uyg’onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo’lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg’onish davr o’rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o’rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo’lib uch bosqichdan iborat: ilk o’rta asrlar v - іx asrlar rivojlangan o’rta asrlar іx – xv asrlar so’nggi o’rta asrlar xvі - xvіі asrning o’rtalarini o’z ichiga oladi. erga egalik qilish munosabatlari dehqonchilikdagi yutuqlar ijtimoiy-iqtisodiy o'zgarishlar ilk dehqon munosabatlari 1. shaharlar son...

This file contains 97 pages in PPTX format (25.6 MB). To download "ilko‘rtaasrlar davri madaniyati va san’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: ilko‘rtaasrlar davri madaniyati… PPTX 97 pages Free download Telegram