olmoshlarning ma’no turlari

DOC 25 pages 152.5 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 152.5 KB

File type DOC

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o’zbekiston respublikasi oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi oʻzbekiston - finlandiya pedagogika instituti boshlangʻich taʼlim va gumanitar fanlar taʼlim fakulteti olmoshlarning ma’no turlari(ahmad a’zimning “hali hayot bor…” asari misolida) mavzusidagi bajaruvchi: 3-bosqich talabasi _____________ ilmiy rahbar: o‘qituvchi _______________ kurs ishi pedagogika kafedrasida bajarildi. kafedra mudiri: _______________________ kurs ishi kafedraning 2024-yil ___ dagi majlisida himoya qilindi va ______ foizga baholandi. komissiya raisi: _________________________ a’zolari: _________________________ _________________________ samarqand – 2024 mundarija kirish asosiy qism i bob: olmoshning ma'no turlari haqida umumiy ma'lumot. 1.1. olmoshning tuzulishiga ko‘ra turlari. 1.2. olmoshlarni tahlil qilish tartibi ii bob: ahmad a’zimning “hali hayot bor…” asarida olmoshlarning ishlatilishi 2.1. asar muallifi va ijodiy yaratish mazmuni haqida umumiy ma'lumot. 2.2. asarda tasvirlangan g‘oyaviy ma'nolar va unda olmoshlarning o‘rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati kirish mavzuning dolzarbligi sa’dulla qurbonovning “galaktikada bir kun” asari o‘zbek adabiyotida yangi tendensiyalarni aks ettirgan va tilning boyliklarini namoyish etgan asarlardan biridir. sifatlar va ularning …

2 / 25

diy va o‘zgaruvchan, qiyosiy va orttirma darajadagi sifatlar va hokazo. kurs ishining vazifalari: 1.“galaktikada bir kun” asaridagi sifatlarning sintaktik xususiyatlarini aniqlash. 2.asardagi sifatlarning morfologik va uslubiy jihatlarini tahlil qilish. 3,sifatlarning asarda obraz yaratishdagi rolini ochib berish. kurs ishining mazmuni: u kirish, asosiy qism, to‘rt reja, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob: olmoshning ma'no turlari haqida umumiy ma'lumot. 1.1. olmoshning tuzulishiga ko‘ra turlari. olmosh (lotincha: pronomen) — ot, sifat, son oʻrnida qoʻllanuvchi mustaqil soʻz turkumi. olmoshlarning asosiy maʼnosi va qaysi soʻz turkumi oʻrnida qoʻllanishi matnda oydinlashadi. olmoshlarning maʼnosi noaniq va umumiy boʻladi. maʼno va grammatik xususiyatlariga koʻra, olmosh umumlashgan predmet (olmosh - ot: men, sen, u, kim, nima, hech kim, hech nima), umumlashgan belgi (olmosh - sifat: bu, shu, oʻsha, qaysi, allaqanday, hech qanday), umumlashgan miqdor (olmosh - son: qancha, necha, shuncha, oʻshancha) bildi-ruvchi olmoshlarga boʻlinadi. olmoshlar noaniqligi, soʻz yasalishining yoʻqligi bilan boshqa soʻz turkumlaridan farqlanadi. olmoshlar maʼno va …

3 / 25

iz, siz, ular. kishilik olmoshlari egalik affiksini olmaydi. ba’zan iii shaxs kishilik olmoshi otlashib, egalik affiksini olishi mumkin: unisi 10 ga kirdi. 2. o‘zlik olmoshi: o‘zlik olmoshi egalik affiksini olib, har uchala shaxs kishilik olmoshini ko‘rsata oladi. o‘zlik olmoshi kelishiklar bilan turlanishi uchun avval egalik affiksini qabul qiladi: o‘zimning o‘zingni, o‘zining. o‘zlik olmoshi aniqlovchi, kesim, to‘ldiruvchi vazifasida keladi. 3. ko‘rsatish olmoshlari: bu, shu, o‘sha, mana shu, mana bu, ana shu, ushbu, ana u. ko‘rsatish olmoshlari shaxs, narsa buyum yoki ularning belgisini ko‘rsatish, ta’kidlash uchun xizmat qiladi. ko‘rsatish olmoshi asosan, aniqlovchi, kesim vazifasida keladi. 4. so‘roq olmoshlari: kim?, nima?, qanday?, qanaqa?, qachon?, qaysi?, qancha?, necha?, qaer?, nega?, qalay?. so‘roq olmoshlari shaxsga (kim?), narsa buyumga (nima?), belgiga (qanday?, qanaqa?, qaysi?), miqdorga (necha?, qancha?), vaqtga (qachon?), maqsad va sababga (nega?, nimaga?), o‘ringa (qani?) munosabat bildiradi. badiiy asarlarda nechuk, ne, na so‘roq olmoshlari ishlatiladi. so‘roq olmoshlari kelishik, egalik affikslari bilan turlana oladi. 5. belgilash-jamlash …

4 / 25

so‘zlar turkumi fe’l deyiladi. fe’l quyidagi xususiyatlarga ega. fe’l tuslanadi. fe’l turkumidagi so‘zlarning shaxs-son qo‘shimchalarini olib o‘zgarishi tuslanish deyiladi. shaxs-son qo‘shimchalari tuslovchi qo‘shimchalar deyiladi. tuslanish fe’lning mayl, zamon va shaxs-son formalarini olib o‘zgarishidir. shaxs-son tushunchasi (kategoriyasi) shaxs-son tushunchasi fe’l anglatgan harakat-holatning bajaruvchiga bo‘lgan munosabatini ifodalaydi. i shaxs-so‘zlovchi; ii shaxs-tinglovchi, iii shaxs-nutq jarayonida ishtirok etmayotgan shaxs. i shaxs: bordim bordik, boryapmiz ii shaxs: bording, boryapsan bordingiz, boryapsiz iii shaxs: bordi, boryapti bordilar, boryapti(lar) gap ichida ot, sifat, son, ravish, ba’zan so`z birikmasi va gap o`rnida qo`llana oladigan, aniq lug`aviy ma’noga ega bo`lmagan so`z turkumi olmoshdeb ataladi: 1) ot o`rnida: karim juda quvondi, chunki u o`z orzusiga erishgan edi. 2) sifat o`rnida: kechagi kitobingni berib tur, men shu kitobdan misollar olmoqchiman. 3) son o`rnida: menda ikkita qalam bor, senda nechta bor? 4) ravish o`rnida: men bugun ketaman, sen qachon ketasan? 5) so`z birikmasi o`rnida: yomon so`z bosh qozig`idir, shunday so`zni gapirmagan ma’qul. …

5 / 25

an vazifasiga ko`ra quyidagi turlarga bo`lsa bo`ladi: 1)ot toifasidagi olmoshlar. bular otlarning so`roqlariga javob bo`ladi, otlarga o`xshab so`z o`zgartuvchi qo`shimchalarni qabul qiladi va gapda ot bajargan vazifalarni bajaradi. 2) sifat toifasidagi olmoshlar. bular sifatlarga o`xshab sifatlovchi-aniqlovchi, kesim va hol vazi-falarini bajaradi, otlashish xususiyatiga ega. 3) son toifasidagi olmoshlar. bular miqdorni ifodalash uchun qo`llanadi va gapda sifatlovchi-aniqlovchi, kesim, ba’zan hol vazifalarini bajaradi. olmoshlarning ma’no turlari 1. kishilik (shaxs) olmoshlari uchta shaxsni bildiradigan quyidagi olmoshlardir: men, sen, u, biz, siz, ular. kishilik olmoshlari otlar kabi turlanadi. u kishilik olmoshiga jo`nalish, o`rin-payt, chiqish kelishigi qo`shimchalari qo`shilganda, bir n orttiriladi: unga, unda, undan. qaratqich, tushum kelishigi va qarashlilik shakli qo`shimchasi –niki qo`shilganida esa, -n tushiriladi: men+ning=mening, sen+ni=seni, sen+niki=seniki. ayrim vaqtlarda biz, siz, ular olmoshlari birlik ma’nosida ham ishlatiladi, bunda biz olmoshi kamtarlik, bajirilgan ishda o`zining rolini oshirmaslik kabi ma’nolarni ifodalaydi. siz, ular esa hurmat ma’nosini bildiradi, bunda siz olmoshiga ko`plikni ifodalash uchun –lar qo`shimchasi …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "olmoshlarning ma’no turlari"

o’zbekiston respublikasi oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi oʻzbekiston - finlandiya pedagogika instituti boshlangʻich taʼlim va gumanitar fanlar taʼlim fakulteti olmoshlarning ma’no turlari(ahmad a’zimning “hali hayot bor…” asari misolida) mavzusidagi bajaruvchi: 3-bosqich talabasi _____________ ilmiy rahbar: o‘qituvchi _______________ kurs ishi pedagogika kafedrasida bajarildi. kafedra mudiri: _______________________ kurs ishi kafedraning 2024-yil ___ dagi majlisida himoya qilindi va ______ foizga baholandi. komissiya raisi: _________________________ a’zolari: _________________________ _________________________ samarqand – 2024 mundarija kirish asosiy qism i bob: olmoshning ma'no turlari haqida umumiy ma'lumot. 1.1. olmoshning tuzulishiga ko‘ra turlari....

This file contains 25 pages in DOC format (152.5 KB). To download "olmoshlarning ma’no turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: olmoshlarning ma’no turlari DOC 25 pages Free download Telegram