rossiya istilosi arafasida qo‘qon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli

DOCX 17 стр. 412,5 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 412,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

rossiya istilosi arafasida qo‘qon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli reja kirish 1.qo‘qon xonligining siyosiy holati 2.ijtimoiy tuzilma 3. xonlikning iqtisodiy ahvoli xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qoʻqon xonligi xix asrning oʻrtalarida markaziy osiyoning eng yirik va nufuzli davlatlaridan biri sifatida tanilgan boʻlib, uning hududi fargʻona vodiysidan tortib, shimoliy qirgʻiziston va janubiy qozogʻistonning katta qismigacha choʻzilgan edi. bu davlat oʻzining boy iqtisodiy salohiyati, savdo yoʻllarining muhim tuguni va hunarmandchilik markazi sifatida mashhur edi. ammo rossiya imperiyasining kengayish siyosati tufayli xonlikning ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli tobora murakkablashib bordi. 1875-1876 yillardagi rossiya istilosi arafasida qoʻqon xonligi ichki nizolar, iqtisodiy tanazzul va tashqi bosimlar ostida qoldi. bu davrda xonlikning ijtimoiy tuzumi anʼanaviy feodal munosabatlarga asoslangan boʻlib, jamiyatning asosiy qatlami dehqonlar, hunarmandlar va savdogarlardan iborat edi. dehqonlarning aksariyati yer egalarining mulkida ishlab, ogʻir soliqlar va majburiy mehnat yukini koʻtarar edi. soliq tizimi juda murakkab boʻlib, xiroj, zakot va boshqa koʻplab majburiyatlar aholini qashshoqlashtirardi. iqtisodiy jihatdan xonlik paxtachilik, ipakchilik va chorvachilikka …

2 / 17

yatda keskin ijtimoiy tafovut mavjud boʻlib, zodagonlar va ruhoniylar ustunlik qilar, oddiy xalq esa huquqsiz edi. bu ichki norozilikni kuchaytirdi va 1873-1876 yillardagi qoʻzgʻolonlarga zamin yaratdi. umuman, qoʻqon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli istilo arafasida zaiflashgan, ammo hali ham boy meros va salohiyatga ega boʻlgan davlat sifatida namoyon boʻldi. bu davr xonlik tarixidagi eng muhim bosqichlardan biri boʻlib, uning oqibatlari butun mintaqa taqdiriga taʼsir koʻrsatdi. iqtisodiy tanazzul va ijtimoiy beqarorlik ] ]xonlikning hududiy chegaralari qo‘qon xonligi o‘rta osiyoning markaziy qismida joylashgan bo‘lib, uning hududiy chegaralari xviii asr oxiri va xix asr boshlarida shakllangan va doimiy ravishda o‘zgarib turgan. xonlikning shimoliy chegaralari qozog‘istonning janubiy hududlari, ya’ni hozirgi janubiy qozog‘iston va jambul viloyatlarining bir qismi bilan tutashgan. bu chegaralar sirdayo daryosining quyi oqimi va qoraqum cho‘llarining janubiy chekkalari orqali o‘tgan bo‘lib, ko‘pincha qozoq qabilalari bilan chegaradosh bo‘lgan. shimoli-sharqda xonlik chegaralari oltoy tog‘larining g‘arbiy yon bag‘irlari va ili vodiysining janubiy qismlari bilan bog‘langan, bu yerda …

3 / 17

ning eng yirik davlatlaridan biriga aylantirgan. biroq, 1820-yillarda ichki nizolar va tashqi bosimlar tufayli shimoliy chegaralar torayib, qozoq qabilalari mustaqilligini saqlab qolgan. janubiy chegaralarda xonlikning ta’siri badaxshon va vaxan koridorlarigacha cho‘zilgan bo‘lsa-da, pomir tog‘larining balandligi va qiyin relefi tufayli bu hududlar to‘liq nazorat ostiga olinmagan. g‘arbiy chegaralarda buxoro amirligi bilan doimiy raqobat mavjud bo‘lib, amudaryo daryosining o‘rta oqimida joylashgan xorazm viloyati ko‘pincha ikki davlat o‘rtasida bahsli hudud bo‘lib qolgan. sharqiy chegaralarda qashqar va yettishahar hududlari xonlikning ta’sir doirasida bo‘lgan, ammo xitoy imperiyasining harbiy yurishlari bu chegaralarni doimiy tahdid ostida saqlagan.xonlikning hududiy chegaralarining o‘zgaruvchanligi bir necha omillar bilan bog‘liq edi. birinchidan, o‘rta osiyoning ko‘chmanchi qabilalari, xususan qozoq va qirg‘iz qabilalari, chegaralarni doimiy ravishda buzib, bosqinlar uyushtirgan. ikkinchidan, rossiya imperiyasining janubga qarab kengayishi xix asr o‘rtalarida xonlikning shimoliy chegaralarini jiddiy tahdid qilgan. uchinchidan, ichki hokimiyat kurashlari tufayli xonlikning markaziy hukumati chegaralarni himoya qilishda zaiflik ko‘rsatgan. natijada, xonlikning hududiy chegaralari 1876-yilgacha, ya’ni rossiya …

4 / 17

yinlashtirgan. xonlikning chegaralari ko‘pincha daryolar, tog‘ tizmalari va cho‘llar orqali o‘tganligi sababli, ularni himoya qilish uchun maxsus qal’alar va istehkomlar qurilgan. masalan, toshkent, qo‘qon va marg‘ilon shaharlari chegaralarning strategik nuqtalari bo‘lgan. umuman olganda, xonlikning hududiy chegaralari uning siyosiy mustaqilligini saqlashda muhim rol o‘ynagan, ammo tashqi va ichki tahdidlar ularni doimiy o‘zgarishlarga majbur qilgan. siyosiy boshqaruv tizimi qo‘qon xonligining siyosiy boshqaruv tizimi markazlashgan monarxiya shaklida tashkil etilgan bo‘lib, xon hokimiyatning eng yuqori nuqtasi hisoblangan. xon hokimiyati merosiy bo‘lib, asosan ming sulolasining avlodlari orasida o‘tgan, ammo ichki nizolar tufayli bu qoida ko‘pincha buzilgan. xonning asosiy vazifalari qonun chiqarish, soliq yig‘ish, armiyani boshqarish va tashqi siyosatni yuritishdan iborat edi. xon saroyida maxsus maslahatchilar kengashi mavjud bo‘lib, u divan yoki majlis deb atalgan va unda viloyat hokimlari, diniy ulamolar va harbiy sardorlar ishtirok etgan. bu kengash xonga muhim qarorlar qabul qilishda yordam bergan, ammo oxirgi so‘z doim xonga tegishli bo‘lgan.xonlikning ma’muriy tuzilmasi viloyatlar va …

5 / 17

lom himoyachisi deb hisoblagan. diniy ulamolar xonning qarorlariga ta’sir o‘tkazgan va shariat qonunlari davlat qonunchiligining asosini tashkil etgan. qozilar mahalliy darajada sud ishlarini yuritgan va ular xon tomonidan tayinlangan. harbiy tizim xonlikning siyosiy boshqaruvining muhim qismi bo‘lib, armiya asosan otliq qo‘shinlardan iborat edi. sardorlar xonning yaqin qarindoshlari yoki sodiq beklar orasidan tanlangan va ular viloyatlarda harbiy kuchlarni boshqargan.xonlikning siyosiy boshqaruv tizimi iqtisodiy asosga ega bo‘lgan. soliq tizimi asosan yer solig‘i (xiroj) va savdo solig‘idan iborat edi. beklar yig‘ilgan soliqlarning bir qismini markazga yuborgan, qolganini o‘z ehtiyojlari uchun ishlatgan. bu tizim korruptsiyaga olib kelgan va markaziy hokimiyatni zaiflashtirgan. tashqi siyosatda xonlik buxoro, xiva va rossiya bilan munosabatlarni yuritgan. elchilar orqali shartnomalar tuzilgan va savdo aloqalari o‘rnatilgan. biroq, xonlikning ichki zaifligi tufayli tashqi siyosat ko‘pincha mudofaa xarakteriga ega bo‘lgan.siyosiy boshqaruv tizimining batafsil ko‘rinishi shuni ko‘rsatadiki, u an’anaviy o‘zbek davlatchiligi elementlarini o‘z ichiga olgan. xonning mutlaq hokimiyati nazariy jihatdan kuchli bo‘lsa-da, amalda beklar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rossiya istilosi arafasida qo‘qon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli"

rossiya istilosi arafasida qo‘qon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli reja kirish 1.qo‘qon xonligining siyosiy holati 2.ijtimoiy tuzilma 3. xonlikning iqtisodiy ahvoli xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qoʻqon xonligi xix asrning oʻrtalarida markaziy osiyoning eng yirik va nufuzli davlatlaridan biri sifatida tanilgan boʻlib, uning hududi fargʻona vodiysidan tortib, shimoliy qirgʻiziston va janubiy qozogʻistonning katta qismigacha choʻzilgan edi. bu davlat oʻzining boy iqtisodiy salohiyati, savdo yoʻllarining muhim tuguni va hunarmandchilik markazi sifatida mashhur edi. ammo rossiya imperiyasining kengayish siyosati tufayli xonlikning ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli tobora murakkablashib bordi. 1875-1876 yillardagi rossiya istilosi arafasida qoʻqon xonligi ichki nizolar, iqtisodiy tanazzul...

Этот файл содержит 17 стр. в формате DOCX (412,5 КБ). Чтобы скачать "rossiya istilosi arafasida qo‘qon xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rossiya istilosi arafasida qo‘q… DOCX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram