tabiat bilan tanishtirish

PPTX 18 pages 1.4 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

bolalarni ijtimoiy-hissiy rivojlanishi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti maktabgacha taʼlim yoʼnalishi 3-kurs s23.21-guruh talabasi madaminova dilnozaning tabiat bilan tanishtirish nutq o'stirish metodikasi todikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti "ijtimoiy hissiy rivojlanish" sohasi kompetensiyalari reja: kirish 1. ijtimoiy-hissiy rivojlanish tushunchasi va uning nazariy asoslari 2. maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-hissiy rivojlanishning bosqichlari 3. ijtimoiy-hissiy rivojlanish sohasi kompetensiyalari mazmuni 4. ijtimoiy-hissiy kompetensiyalarni rivojlantirish metod va vositalari 5. ijtimoiy-hissiy rivojlanishni baholash va monitoring tizimi 6. maktabgacha ta’limda ijtimoiy-hissiy kompetensiyalarni shakllantirishda ota-onalar bilan hamkorlik 8. xulosa 9. foydalanilgan adabiyotlar kirish ijtimoiy-hissiy rivojlanish tushunchasi va uning nazariy asoslari ijtimoiy-hissiy rivojlanish shaxsning psixologik, axloqiy va ijtimoiy jihatdan shakllanish jarayonining muhim tarkibiy qismidir. bu jarayon insonning his-tuyg‘ularini anglash, boshqarish, o‘zini va boshqalarni tushunish, jamiyatda munosabatlar o‘rnatish, o‘z xatti-harakatlarini ijtimoiy me’yorlarga moslashtirish ko‘nikmalarini o‘z ichiga oladi. ijtimoiy-hissiy rivojlanish shaxsning barkamol, mas’uliyatli va boshqalar bilan samarali muloqot qila oladigan inson sifatida …

2 / 18

uzviy bog‘liq bo‘lib, ular bir-birisiz to‘liq shakllanmaydi. maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-hissiy rivojlanishning bosqichlari maktabgacha yosh davri — bolaning shaxs sifatida shakllanishida eng muhim, poydevor bosqich hisoblanadi. aynan shu davrda bola o‘z his-tuyg‘ularini anglay boshlaydi, ijtimoiy muhitga moslashadi, atrofdagilar bilan munosabat o‘rnatish, o‘zini jamiyat a’zosi sifatida his etish ko‘nikmalarini egallaydi. shu sababli, maktabgacha yoshdagi ijtimoiy-hissiy rivojlanish bosqichlarini chuqur o‘rganish bola tarbiyasida muhim ahamiyat kasb etadi. ijtimoiy-hissiy rivojlanishning bosqichlari shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlariga, ayniqsa, erik erikson, jan piaget, lev vigotskiy, d. goleman kabi psixologlarning nazariyalariga asoslanadi. bu bosqichlar orqali bola o‘z his-tuyg‘ularini anglash, boshqalar hislarini tushunish, muloqot madaniyatini egallash, o‘zini ijtimoiy vaziyatlarda to‘g‘ri tutish kabi kompetensiyalarni bosqichma-bosqich o‘zlashtiradi. go‘daklik davri (0–1 yosh) bu davrda bola hissiy rivojlanishning eng dastlabki bosqichida bo‘ladi. go‘dak atrofdagi odamlarning ovozi, yuz ifodalari, ohang va teginishlar orqali ijtimoiy aloqa o‘rnatishni o‘rganadi. u hali so‘zlashni bilmasa-da, hissiy aloqalar orqali o‘zini ifodalaydi — yig‘lash, kulish, qo‘l cho‘zish kabi harakatlar orqali …

3 / 18

ganadi, mustaqil yuradi va o‘z xatti-harakatlarini sinab ko‘radi. shu bilan birga, hissiy sohada ham yangi o‘zgarishlar yuz beradi: bola quvonch, g‘azab, qo‘rquv, hayrat, g‘urur kabi asosiy his-tuyg‘ularni farqlay oladi. erikson bu davrni “mustaqillik va shubha” bosqichi deb ataydi. bola o‘z mustaqilligini namoyon qilmoqchi bo‘ladi, kattalarning “yo‘q” degan taqiqlari unga kuchli hissiy reaksiya uyg‘otadi. shu sababli, tarbiyachi yoki ota-ona bolaga kichik mustaqil tanlov imkonini berishi zarur. ijtimoiy jihatdan bola kattalar va tengdoshlarga taqlid qiladi. o‘yin orqali ijtimoiy rollarni sinab ko‘radi: ona, ota, shifokor, o‘qituvchi kabi. bu jarayon uning ijtimoiy tajribasini boyitadi. maktabgacha kichik yosh (3–5 yosh) bu bosqich ijtimoiy-hissiy rivojlanishning faol davridir. bola tengdoshlari bilan faol muloqot qila boshlaydi, jamoaviy o‘yinlarga qiziqadi, o‘z his-tuyg‘ularini ifodalash va boshqarish ko‘nikmalari rivojlanadi. piaget ta’kidlaganidek, bu davrda bolaning “egotsentrik tafakkuri” sekin-asta kamayadi, ya’ni u boshqalar nuqtai nazarini ham inobatga olishni o‘rganadi. shu orqali empatiya — ya’ni boshqalar hissiyotini tushunish va ularga hamdardlik bildirish qobiliyati rivojlanadi. …

4 / 18

i, boshqalarning his-tuyg‘ulariga e’tiborli bo‘lishni o‘rganadi. d. goleman nazariyasiga ko‘ra, bu bosqichda bolaning hissiy intellekti faol shakllanadi. bola o‘z his-tuyg‘ularini tahlil qilish, ularni boshqarish, o‘z xatti-harakatlarini nazorat qilishni o‘rganadi. shu bilan birga, u boshqalar hissiyotini anglab, muloqotda to‘g‘ri javob qaytarish qobiliyatiga ega bo‘ladi. bu davrda o‘yinlar, jamoaviy mashg‘ulotlar, musiqiy va teatr faoliyati bolaning ijtimoiy-hissiy kompetensiyalarini rivojlantirishda muhim vosita hisoblanadi. masalan, rolli o‘yinlarda bola o‘zini boshqa inson o‘rniga qo‘yib ko‘radi, bu esa empatiya va ijtimoiy moslashuvni mustahkamlaydi. shuningdek, 5–7 yoshda bola o‘z-o‘zini baholash mexanizmini rivojlantiradi. u o‘z yutuqlaridan faxrlanish, xatosidan uyalish kabi hislarni boshdan kechiradi. bu esa shaxsiy mas’uliyat, o‘zini hurmat qilish va o‘zini boshqarish kabi muhim kompetensiyalarni shakllantiradi. ijtimoiy-hissiy rivojlanishning umumiy qonuniyatlari har bir bosqichda bola ijtimoiy tajribani o‘zlashtiradi va shaxsiy hissiy dunyosini boyitadi. quyidagi qonuniyatlar bu jarayonning uzluksizligini ifodalaydi: ketma-ketlik qonuniyati: har bir yangi bosqich avvalgi tajribaga tayanadi. faoliyat orqali rivojlanish: o‘yin, muloqot va faol harakatlar bola hissiy tajribasining …

5 / 18

aktab ta’limiga psixologik tayyorlik holatiga yetadi, ya’ni u o‘z hislarini boshqaradi, jamoada ishlashni, boshqalarni tinglashni o‘rganadi bolalarni ijtimoiy-hissiy rivojlanishi “maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qo‘yiladigan davlat talablari” asosida ishlab chiqilgan “ilk qadam” dasturida ijtimoiy-hissiy rivojlanish yo‘nalishida kattalar va tengdoshlari bilan muloqotchanlikni shakllantirishga alohida e’tibor qaratilgan. har qaysi yosh guruhiga tegishli bolalarni ijtimoiy munosabatlarga kirishishga qaratilgan ta’lim-tarbiyaviy vazifalar berilgan. “men” konsepsiyasi” (inglizcha self-concept) – insonning o’zi haqidagi tasavvurlarining rivojlanib boruvchi tizimi, uning tarkibiga: a) o’zining jismoniy, intelektual, xarakterologik, ijtimoiy va boshqa xususiyatlarini idrok qilish; b) o’z-o’ziga baho berish; v) shaxsiyatga tasir o’tkazuvchi tashqi omillarni subyektiv idrok etish kiradi. “men” konsepsiyasi kognitiv qism emotsional-qadriyatlar axloqiy fe’l-atvor qismini “men” konsepsiyasini ko’pincha yo’naltirilgan tushunchalar sifatida aniqlanadi, uning ichida uchta tarkibiy qismlarni ajratadi; kognitiv qism – “men” qiyofam (ingl. self-image), o’z ichiga shaxsning o’zi haqida taassurotni qamrab oladi emotsional-qadriyatlar (affektiv) –o’ziga shaxs sifatida, o’z faoliyatiga bo’lgan munosabati. axloqiy fe’l-atvor qismi, bu kognitiv va baholash qismlarining fe’l-atvorida …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiat bilan tanishtirish"

bolalarni ijtimoiy-hissiy rivojlanishi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti maktabgacha taʼlim yoʼnalishi 3-kurs s23.21-guruh talabasi madaminova dilnozaning tabiat bilan tanishtirish nutq o'stirish metodikasi todikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti "ijtimoiy hissiy rivojlanish" sohasi kompetensiyalari reja: kirish 1. ijtimoiy-hissiy rivojlanish tushunchasi va uning nazariy asoslari 2. maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-hissiy rivojlanishning bosqichlari 3. ijtimoiy-hissiy rivojlanish sohasi kompetensiyalari mazmuni 4. ijtimoiy-hissiy kompetensiyalarni rivojlantirish metod va vositalari 5. ijtimoiy-hissiy rivojlanishni baholash va monitoring tizimi 6. maktabgacha ta’limda ...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "tabiat bilan tanishtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiat bilan tanishtirish PPTX 18 pages Free download Telegram