the formation of the periodical press in turkestan at the end of the 19th and beginning of the 20th centuries

DOCX 9 sahifa 27,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 27,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

muminov khusanboy madaminjonovich faculty of history and social science at andizhan state univercity, doctor of philosophy (phd) in history, associate professor. daminova mashhurakhon 2 nd year student faculty of history and social science at andizhan state univercity, the formation of the periodical press in turkestanat the end of the 19th and beginning of the 20th centuries abstract: this article describes the first publications of the pressin turkestan, their development and impact on social life. in addition, the role and merits of jadidism have been well covered in the press. keywords: press, jadids, bekhbudiy, fitrat, ubaydullaxoja,, sadoi turkestan, sadoi fargana, national flag, progressive, khurshid, edition, democracy, newspaper, magazine. moʻminov xusanboy madaminjonovich adu, tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti tarix falsafa fan doktori, dotsent. daminova mashhuraxon andijon davlat universiteti tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti 2 - kurs talabasi xix asr oxiri xx asr boshlarida turkistonda davriy matbuotning shakllanishi annotatsiya: ushbu maqolada turkistonda matbuotning …

2 / 9

orot makonining taraqqiyotini chuqur tahlil etish dolzarb masalalardan biridir. davriy matbuot jamiyat hayotida axborot tarqatish ijtimoiy ongni shakllantirishda hamda madaniy va ma’naviy qadriyatlarni targʻib etishda muhim oʻrin tutadi. ushbu maqolada turkistonda davriy matbuotning shakllanish bosqichlari, uning tarixiy ildizlari, va taraqqiyot yoʻnalishlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. tadqiqot metodlari ushbu maqolada olib borilgan tadqiqot ishlari tarixiy jarayonlarni ilmiy tahlil etishning zamonaviy usullariga tayanadi. tadqiqot jarayonida ilmiy obyektivlik, mantiqiylik, izchillik, qiyosiy tahlil hamda xronologik jihatdan asos qilib olindi. mazkur yondashuv mavzuning mohiyatini chuqur ochib berish, tarixiy faktlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni aniqlash va ilmiy asoslangan xulosalarga kelish imkonini berdi. tadqiqot davomida ilmiy manbalar, arxiv xujjatlari hamda zamonaviy adabiyotlar puxta oʻrganilib, mavzuga oid ilgari surilgan fikrlar tahlil qilindi va solishtirildi. natijada maqola analitik fikrlash va mantiqiy asoslash tamoyillariga tayangan holda yozildi. natijalar har bir xalqning ma’naviy uygʻonishida tarixiy yangiliklarning, ayniqsa matbuotning oʻrni beqiyosdir. turkiston matbuoti – bu xalq tafakkurini uygʻonish sahifasi, millatning oʻzligini anglash yoʻlida …

3 / 9

riya pechati turkestana, toshkent: oʻqituvchi-1976, b-131] turkistonda dastlabki matbuot 1870-yilda oʻlka ma’muriyati farmoyishi bilan “turkestanskie vedomosti” nashriga ilova sifatida chiqa boshladi. 1872-1873-yillarda peterburg bosmaxonasida chiqarilib turar edi. 1883-yilda mustaqil gazetaga aylanib, “turkiston viloyatining gazetasi” nomi ostida oʻzbek tilida chop etila boshladi. umuman olganda ushbu gazeta 1870-1917-yillar oraligʻida 500-600 nusxada chiqdi va bunga sh. ibrohimov (1872-1883-yil yanvar), x. chanishev (1883), n.p.ostroumov (1883-yil oxirida, 1917-yil), lar muharrirlik qilishdi. mahalliy madaniyat arboblaridan zokirjon furqat, sattorxon abdugʻafforov, shohimardon ibrohimov uning birinchi asosiy xodimlari boʻldilar. gazetaning asosiy vazifasi mahalliy aholi oʻrtasida turli rasmiy hujjatlarni, harbiy-gubernatorlik hokimiyatining buyruqlari va farmonlarini targʻibot qilishdan iborat edi[footnoteref:2]. gazeta oʻlka hayotining qorongʻu tomonlarini chor hukumati va uning oʻlkadagi olib brogan yolgʻonchi siyosati borasida hech qanday material yoritmagan, lekin aniq va ravshan faktlar, boshqa nashrlarning materiallariga ishoralar bilan mahalliy gazetaxonga rasmiy hokimiyatga qarshi jar solayotgan shoirlar da’vatini yetkazishga harakat qilish gʻoyasini ilgari surgan. shu bilan bir qatorda muqimiy taxallusi bilan mashhur …

4 / 9

ilib, demokratiya, matbuot va soʻz, har xil yigʻinlar oʻtkazish erkinligini joriy qilishga majbur boʻldi. buni jadidlar katta quvonch bilan kutib oldi. mana shundan soʻng jadidlar millat himoyasi uchun jangovar qalqon va muazzam minbar boʻlgan gazeta va jurnallarni tashkil etish uchun shahdam kurashadilar[footnoteref:4]. [2: moʻminov, f. nurmatov a. . jaxon jurnalistika tarixi, toshkent: fan va texnologiya-2008, b-286-287] [3: moʻminov f. nurmatov a.. jaxon jurnalistika tarixi, toshkent: oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati – 2006, b-11] [4: shamsitdinov r. moʻminov m. oʻzbekiston tarixi , toshkent: akadem- 2019, b-313] shunday bir sharoitda oʻlkada yorqin ifodalangan ijtimoiy-vatanparlik yoʻnalishidagi “taraqqiy” gazeta 1906-yil 27-iyunda ismoil obidov tomonidan ilk milliy nashriyot ommaga havola etiladi. ushbu gazeta toshkentda chiqariladi va faoliyati 3 oy davom etadi, ammo 19-sonidan keyin gazeta tortib olinadi, muharriri esa qamoqqa olinadi. juda qisqa faoliyat koʻrsatganligiga qaramasdan, “taraqqiy” gazetasi jadidchilikning dasturi va maqsadlarini ommalashtirishda katta ahamiyatga ega boʻldi. gazeta gubernatorlik matbuoti ogʻiz ochmay kelayotgan dolzarb masala va …

5 / 9

lishi uchun kurashuvchi matbuot na’munasi boʻldi. uning boshqa bir muhim shiori – turmushni oʻzgartirish, oʻz umrini yashab boʻlgan urf-odatlar , jamiyat taraqqiyotiga toʻsiq boʻluvchi bid’atlardan qutulishdan iborat edi. taraqqiy gazetasi yopilishi bilanoq “xurshid” gazetasi vatanparvarlik yoʻlini davom ettirdi. bu gazeta 1906-yil 6-sentabrdan munavvar qori noshirligida chiqa boshladi. u hech qanday firqaga qoʻshilmasligini va millat xalq manfaati yoʻlida hayotni haqqoniy yoritishni oʻz vazifasi deb e’lon qildi. hammasi boʻlib, 10 ta soni chiqib oxirigi soni 1906-yil 16-sentabrda chop etilgan ushbu gazeta oʻzining xalqqa ma’rifat berish, adolatni himoya qilish va chor hukumatining mahalliy xalqqa tayziq oʻtkazish siyosatini fosh etishdan iborat dasturini yashirib oʻtirmadi. bundan tashqari 1907-yil 1-dekabrda “shuhrat” gazetasini ham namoyish etdi. haftasiga 2 marta chiqarila boshlangan bu gazetada rasmiy muharrir abdulla avloniy deb yozilsa-da, ammo amalda unga munavvarqori rahbarlik qilgan[footnoteref:6]. shuni ham eslatib oʻtmoq lozimki, behbudiy bilan birga ish olib boradi. gazeta va jurnallar chiqarishdan tashqari bir nechta usuli savtiya maktablar ham …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"the formation of the periodical press in turkestan at the end of the 19th and beginning of the 20th centuries" haqida

muminov khusanboy madaminjonovich faculty of history and social science at andizhan state univercity, doctor of philosophy (phd) in history, associate professor. daminova mashhurakhon 2 nd year student faculty of history and social science at andizhan state univercity, the formation of the periodical press in turkestanat the end of the 19th and beginning of the 20th centuries abstract: this article describes the first publications of the pressin turkestan, their development and impact on social life. in addition, the role and merits of jadidism have been well covered in the press. keywords: press, jadids, bekhbudiy, fitrat, ubaydullaxoja,, sadoi turkestan, sadoi fargana, national flag, progressive, khurshid, edition, democracy, newspaper, magazine. moʻminov xusanboy madaminjonovich adu, ta...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (27,0 KB). "the formation of the periodical press in turkestan at the end of the 19th and beginning of the 20th centuries"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: the formation of the periodical… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram