nutqning uslubi turlari

PPTX 17 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

nutqning uslubiy turlari termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim sirtqi 21-12 guruh talabasi xudaynazarov utkirning ona tili fanidan tayyorlagan taqdimoti nutqning uslubiy turlari reja: 1.nutq uslubi haqida. 2.so`zlashuv uslubi. 3.rasmiy uslub. 4. ilmiy uslubi. 5.publitsistik uslub. 6.badiiy uslub. nutq uslubi kishilar har qanday sharoitda va faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda bir-birlaridan ma’lum darajada farq qiladilar. umumxalq tili doirasida til vositalarining bunday tanlab olinishi nutqda xilma xil ko`rinishlarning paydo bo`lishiga olib keladi. bunday xilma-xil nutq ko`rinishlari nutq uslublari deb yuritiladi. nutq uslublari ifoda vositalari tizimining muayyan aloqa doirasida maqsadga muvofiq tanlash natijasida tarixan tashkil topgan nutq ko`rinishlaridir. nutq uslublari tilning vazifasi – funktsiyasi bilan bevosita bog`liq bo`ladi. shuning uchun ham ular funksional uslublar deb yuritiladi. so`zlashuv uslubi og`zaki nutq, ma’lum bir modal munosabatlarni ifodalash uchun asos bo`lsa, uslub fanining ob’yekti bo`ladi. bu holat – gap bo’laklari tartibining “buzilishi” bilan, soda …

2 / 17

uflik bilan erkin muomala – aloqa qilish xarakterli xususiyatdir. so`zlashuv uslubning quyidagi xususiyatlari bor: 1.fonetik xususiyatlar. 2.leksik-frazeologik xususiyatlar. 3.grammatik xususiyatlar rasmiy uslub rasmiy (ish yuritish) uslubga hisob-statik organlar, sud, adliya, fuqarolik holatlarini qayd etuvchi va notarial idoralar, prokuratura, ichki ishlar va boshqa vazirliklarning, idora, muassasa, tashkilotlarning, ayrim shaxslarning rasmiy hujjatlari nota, qaror, farmon, ko`rsatma, qo`llanma, konstitutsiya, hukm, ajrim, shartnoma, tavsiya, izohnomalar va ariza, shikoyat, axborot, majlis bayoni, tilxat, tarjimai hol, ishonchnoma, guvohnoma, e’lon, dalolatnoma, ma’lumotnoma, hisobot kabilarning til xususiyatlari kiradi. rasmiy ish yuritish uslubining asosiy xususiyatlari quyidagilardir: badiiy tasvir vositalar bo`lmaydi; uslub leksikasi kitobiy va xolis so`zlardan iborat bo`ladi: uslubda professional terminologiya mavjud bo`ladi; eskirgan so`z va iboralar o`rni bilan ishlatiladi; grammatik xususiyatlar mavjud bo`ladi; hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan yoziladigan farmoyish hujjatlari birinchi shaxs tilidan bo`ladi. shuningdek, ayrim shaxs tomonidan yozilgan hujjatlar (ariza, tushuntirish xati) ham birinchi shaxs, birlik sonida shakllantiriladi. boshqa …

3 / 17

, otlar olmosh bilan almashtirilmaydi; fe’lning ishlatilishi boshqa stillardagiga qaraganda, ayniqsa, farqlanib turadi; oldini olish, chora ko`rish, aybni ochish, ko`riladi, beriladi, bo`shatilsin; bu uslubda uyushiq bo`lakli gaplar keng qo`llanilib, ayrim o`rinlarda bo`laklar soni 8-10 taga yetishi mumkin; qo`shma gaplardan, xususan, shart ergash gapli qo`shma gaplardan keng foydalaniladi; so`roq va undov gaplar deyarli qo`llanilmaydi, asosan, darak va buyruq gaplar ishlatiladi. rasmiy ish yuritish uslublari ilmiy uslub ilmiy uslub fan, texnika va ishlab chiqarish bilan bog`liq vazifaviy uslubdir. u o`z ichida yana ilmiy texnikaviy, ilmiy-hujjat, ilmiy-ommabop, o`quv-ilmiy kabi bir necha sof ilmiy turlarga bo`linadi. ilmiy uslubning hozirgi zamon taraqqiyoti bilan bog`liq ravishda quyidagi umumiy xususiyatlari bor: axborotning ob’yektivligi, aniqligi; nutqning ma’lumotlarga boyligi; fikrning lo`nda, qisqa ifodalanishi; muallif individualligining sezilmasligi; emotsionallik, obrazlilikning bo`lmasligi; atama, chizma, ramz va jadvallarning bo`lishi; matnning siqiq sintaktik qurilmalardan tuzilishi; adabiy til me’yorlariga qat’iy amal qilinishi; fikrlarning mantiqiyligi va qat’iy tartibda bo`lishi; ellipsis hodisasining bo`lmasligi (nazarda tutilgan birorta so`zning …

4 / 17

blitsistik uslubning umumiy talablariga bo`ysunadi. chunonchi, bu uslubning ikkala turida ham siyosiy faollik, hozirjavoblik, o`tkir va ta’sirchan notiqlik, mantiqiy salobat, tashviqot va targ`ibot kabi xususiyatlar mavjud bo`ladi. 14 badiiy uslub badiiy nutq uslubi inson amaliy faoliyati va hayotining hamma tomonlarini qamrab olishi: umumga taalluqligi, barcha barobarligi bilan xarakterlanadi. badiiy nutq uslubi juda xilma-xil ko`rinishlarda namoyon bo`ladi. bu uslub muallifga asarning estetik ta’sirini kuchaytirish uchun tilning barcha leksik va grammatik vositalaridan ustalik bilan foydalanish, tanlash, shuningdek, yangidan-yangi, ifoda vositalari yaratish imkonini beradi. badiiy nutq uslubida til obraz, xarakter va manzaralar yaratish vositasi bo`lib xizmat qiladi. bu uslub o`zining obrazliligi bilan adabiy boshqa funktsional uslublaridan ajralib turadi. adabiyotlar barkamol avlod orzusi. t., “sharq”, 1999. i.a.karimov. milliy istiqlol mafkurasi – xalq e’tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir. t., “o`zbekiston”, 2000. r.qo`ng`urov va b. nutq madaniyati va uslubiyot asoslari. t., “o`qituvchi”, 1992. a.g`ulomov, b.qobilova. nutq o`stirish mashg`ulotlari. t., “o`qituvchi”, 1995. g`.abduraxmonov, s.mamajonov. o`zbek tili va …

5 / 17

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqning uslubi turlari"

nutqning uslubiy turlari termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim sirtqi 21-12 guruh talabasi xudaynazarov utkirning ona tili fanidan tayyorlagan taqdimoti nutqning uslubiy turlari reja: 1.nutq uslubi haqida. 2.so`zlashuv uslubi. 3.rasmiy uslub. 4. ilmiy uslubi. 5.publitsistik uslub. 6.badiiy uslub. nutq uslubi kishilar har qanday sharoitda va faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda bir-birlaridan ma’lum darajada farq qiladilar. umumxalq tili doirasida til vositalarining bunday tanlab olinishi nutqda xilma xil ko`rinishlarning paydo bo`lishiga olib keladi. bunday xilma-xil nutq ko`rinishlari nutq uslublari deb yuritiladi. nutq uslublari ifoda vositalari tizimining muayyan aloqa...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "nutqning uslubi turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqning uslubi turlari PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram