birlamchi tuberkulyoz

PPTX 15 pages 1.6 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:birlamchi tuberkulyoz.birlamchi tuberkulyozning klinik shakllarini erta tashxislash,qoldiq o’zgarishlar va davolash usullari tuberkulyoz- mycobacterium tuberculosis bakteriyasi keltirib chiqaruvchi;aerogen(1-5 mkm) , xavo-tomchi ,alimentar va kontakt yo’li bilan yuquvchi infeksion kasallik hisoblanadi . bu bakteriya kislotaga chidamli va hujayra qobig’ida katta lipid kontenti bo’lganligi tufayli gram usulida emas aynan zil-nilson usulida bo’yab o’rganiladi.u qisqacha quyidagicha o’tkaziladi: karbol futsin(pushti)  quritib qizdiriladi  kislotali spirt  metilen ko’ki mycobacterium tuberculosisning yashovchanligini taminlovchi 2 ta virulent factori bor: 1)cord factor-hujayra qobig’ida joylashib hujayra shaklini belgilaydi va immun sistemani aktivlaydi.natijada makrofaglar aktivlanib granuloma hosil qilishni boshlaydi va sitokinlar ajralishni boshlaydi-tnf-@ . bu granuloma hosil bo’lishida muhim ro’l o’ynaydi. 2)sulfatidlar-makrofag bakteriyani yutgandan keyin yutilgan fagosomalarni lizosoma bilan birikib fagolizosomal kompleks hosil qilishi va bakteriyani keyinchalik eritib yuborishiga halal beradi. il-12 interferon gamma  tnf-@  makrofag th1 makrofag granuloma granuloma tarkibida gigant hujayralar,limfotsitlar,fibroblastlar va epitelioid hujayralar bo’ladi.granulomani o’rtasi nekrozga uchrashi mumkin bu kazeoz granuloma deyiladi.bu holatda tnf-@ …

2 / 15

intoksikatsiya) organism sistemalarini funksiyasi buzilishi bilan kechadi va bu sil infeksiyasi yuqqandan keyin viraj davrida yoki u aniqlanmasdan ro’y berishi mumkin.klinik kechishi bo’yicha 2 ko’rinishi bor: 1.sildan zaharlanish barvaqt kechishi 2.surunkali sildan zaharlanish davolash isoniazid va etambutoldan foydalanib, davolash 4–6 oy ichida desensibilizatsiyalovchi dorilar bilan davom ettiriladi. sildan zaharlanish barvaqt kechishi nerv sistemasining funksiyasi buziladi ,asabiylik, injiqlik, yig‘loqlik, uyquning buzilishi, bosh og‘rishi ,tez charchab qolish, tana haroratining ko‘tarilishi va ishtahaning kamayishi ,bo‘g‘imlarda, yurak atroflarida og‘riq ,yo‘talish, xirillashning paydo bo‘lishi ,ko‘z kon’yuktivasining yallig‘lanishi, oyoq va bo‘g‘imlar atroflarida tugunchali toshmalar toshishi, bo‘shliqlarga zardob yig‘ilishi bilan kechadi.taloq, jigar kattalashganini aniqlash mumkin. bunda jigar kattalashganiga qaramay yumshoq, og‘riqsiz, elastikligi saqlangan bo‘ladi. bo‘yin, engak osti, qo‘ltiq osti limfa tugunlarining kattalashishi sildan zaharlanishga xos bo‘lib, kattaligi 5–8 mm gacha, yumshoq, elastik holatda bo‘ladi.eozinofellar va leykotsitlar kop boladi,leykotsitar formula o’ngga siljiydi,limfotsitlar kamayadi,echt ortadi. surunkali sildan zaharlanish bemorning tashqi ko‘rinishi o‘zgarib, ko‘krak qafasi yassilashadi, jigar biroz kattalashadi, jigar …

3 / 15

hlariga nisbatan jismoniy rivojlanishdan orqada qoladi. periferik limfa tugunlari mayda bo‘lsa-da, qattiqlashadi (mikropoliadenit), ba’zi tugunchalari bir-biri bilan va atrof to‘qimalar bilan yopishib ketganligi aniqlanadi. periferik limfa tugunlaridan punktsiya qilib olingan biopsiya sitologiyasi tekshirilganda limfoid va epiteliod hujayrali bo‘rtmalar, ba’zan mayda kazeoz-erish jarayoni, atrofi fibroz o‘zgarishlar borligi aniqlanadi. o‘pkaning rentgenologik tekshirilganda bemorlarning yarmida : o‘pka ildizi atroflarida pnevmoskleroz, mayda kaltsinatlar va ba’zan o‘pka bo‘laklari orasida plevraning qattiqlashganini aniqlash mumkin. ko‘krak ichi limfa tugunlarining tuberkulozi (tuberkuloz bronxoadeniti) birlamchi silning lokal ko‘rinishlari strukturasida ko‘krak ichi limfa tugunlarining sili 75–80%ni tashkil etib, birinchi o‘rinda turadi. ko‘pincha sildan surunkali zaharlanish davrida limfa tugunlarida sil o‘choqlari paydo bo‘lib, ular kattalashib, strukturasi o‘zgarib, rentgen va tomogramma yordamida tekshirilganda aniqlash imkoniyati tug‘iladi. sil infeksiyasi asosan bronxlarning shilliq qavati orqali limfa tomirlariga o‘tib, so‘ng limfa tugunlarida to‘xtaydi va o‘ziga xos o‘zgarishlar chaqiradi. ko‘krak ichi limfa tugunlarini 4 ga bo‘ladi: paratraxial, bifurkatsion,traxeobronxial va bronxopulmonal. hozirgi vaqtda bronxoadenitlar ikki turda uchraydi: …

4 / 15

lishi) kuzatiladi. bemorni ko‘zdan kechirganda sildan zaharlanish belgilaridan tashqari, ko‘krak qafasining yuqori qismidagi vena tomirlarining kengayganligi aniqlanishi mumkin (agar orqa tomonda — kuraklar oralig‘ining yuqori qismida bo‘lsa frank belgisi, old tomonda 1–2 qovurg‘alar oralig‘ida bo‘lsa viderxofer belgisi). ba’zi bemorlarda nafas olayotganda to‘sh suyagi ariqchasi tortiladi (yugulyar belgisi), shu yugulyar chuqurchaning urib turishi ignatevskiy belgisidir. ba’zan bemorning pastki qovoqlari ostida ko‘karish aniqlanadi. to‘sh suyagi dastasi atrofi tortilib, chuqurlashib turadi (ravich–sherbo belgisi). bo‘yning 7-umurtqasini bosilganda bemor og‘riq sezadi (perushka belgisi). tukillatib ko‘rish ham muhim: odatda 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda 7-bo‘yin va 1-ko‘krak umurtqasigacha bo‘g‘iq tovush aniqlanadi; 10 yoshgacha — 2-ko‘krak umurtqasigacha; 10 yoshdan keyin — 3-ko‘krak umurtqasigacha. ko‘ran’yi belgisi — traxeya atrofidagi limfa tugunlari bronxoadenitining yaqqol turida tukillatganda 1–4-ko‘krak umurtqasigacha bo‘g‘iq tovush aniqlanadi. de le kamp belgisi — 5–6-umurtqagacha bo‘g‘iq tovush aniqlanadi. filatov belgisi — orqa tomondan 1–3-ko‘krak umurtqagacha, old tomondan to‘sh suyagi dastasi atrofida bo‘g‘iq tovush aniqlanadi. filosov yoki “tovoqcha” belgisi …

5 / 15

oki qo‘ziydigan davrida qon zardobida fibrinogen, antitripsin, sial kislotasi ko‘payadi, silga qarshi antitanalar titri va immunoglobulinlar ham oshadi. sil bronxoadenitining kichik ko‘rinishida o‘pka rasmining “buzilishi”, ildiz soyasining notekisligi, yurak o‘ng bo‘lagida o‘tmas burchak shakli, traxeya–bronx burchagining to‘lishganligi kuzatiladi. yaqqol turida esa o‘pka ildizi kattalashgan, chegarasi noaniq, qon tomirlar va yirik bronxlar soyasi ko‘rinmaydi. o‘sma shaklida esa tashqi chegaralar aniq, yallig‘lanish belgilari yo‘q. tomografiya yordamida kasallikni aniqlash osonlashadi. surilish davrida o‘pka ildizi chegaralari aniqlashib, o‘sma shakliga o‘xshaydi. qattiqlashish va kaltsinatsiya davrida o‘pka ildizi chandiqlashadi, plevra varag‘lari qalinlashadi, ko‘ks oralig‘i organlari kasal tomonga suriladi. kazeoz limfa tugunlarida kaltsiy tuzlari to‘planadi. bolalar va o‘smirlarda kaltsiy to‘plangan limfa tugunlari ko‘rinishi surunkali, uzoq davom etayotgan jarayonni bildiradi. asoratlari: kattalashgan limfa tugunlari bronxni ezib, atelektazga olib keladi. rentgenogrammada o‘pkaning qorong‘u sohasi ko‘rinadi, chegaralari aniq. rentgenoskopiyada diafragma paradoksal harakati, yurak va tomirlarning kasal tomonga surilishi (yakovson–goltsknixt belgisi) aniqlanadi. boshqa asoratlar: mediastinal plevra yallig‘lanishi, pleura qalinlashuvi yoki silning …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "birlamchi tuberkulyoz"

mavzu:birlamchi tuberkulyoz.birlamchi tuberkulyozning klinik shakllarini erta tashxislash,qoldiq o’zgarishlar va davolash usullari tuberkulyoz- mycobacterium tuberculosis bakteriyasi keltirib chiqaruvchi;aerogen(1-5 mkm) , xavo-tomchi ,alimentar va kontakt yo’li bilan yuquvchi infeksion kasallik hisoblanadi . bu bakteriya kislotaga chidamli va hujayra qobig’ida katta lipid kontenti bo’lganligi tufayli gram usulida emas aynan zil-nilson usulida bo’yab o’rganiladi.u qisqacha quyidagicha o’tkaziladi: karbol futsin(pushti)  quritib qizdiriladi  kislotali spirt  metilen ko’ki mycobacterium tuberculosisning yashovchanligini taminlovchi 2 ta virulent factori bor: 1)cord factor-hujayra qobig’ida joylashib hujayra shaklini belgilaydi va immun sistemani aktivlaydi.natijada makrofaglar aktivlanib ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "birlamchi tuberkulyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: birlamchi tuberkulyoz PPTX 15 pages Free download Telegram