mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari

DOCX 12 pages 54.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.2 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari. reja: 1.mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari. 2.kinematik zanjirlar va ularning turlari. 3.mexanizmlarning tuzilish taxlili. kundalik turmushimizni mashinalarsiz tasavvur qilish qiyin. xo'sh, mashina o'zi nima? mashinaga umumiy holda quyidagicha ta'rif berish mumkin: mashina – energiya va harakatni o'zgartiruvchi, axborot to'plovchi va qayta ishlovchi, ishlab chiqarish samaradorligini oshiruvchi, aqliy va jismoniy mehnatni yengillashtiruvchi qyrilma. mashinalarni asosiy uch turga bo'lish mumkin: 1.energetik mashinalar – bir turdagi energiyani boshqa bir turga aylantiradi (generatorlar, dvigatellar, bug’ turbinasi va x.k.). 2.texnologik mashinalar – shakl va holat o'zgartiradi (dastgohlar, burg'ulash qyrilmasi, transporterlar va x.k.). 3.axborot mashinalari – axborot to'playdi, qayta ishlaydi, hisoblaydi va boshqaradi (hisoblash va boshqarish mashinalari). barcha mashinalar mexanizmlardan iborat bo'ladi. mexanizm – mashinaning ma'lum bir harakatni amalga oshiruvchi yoki bir turdagi harakatni boshqa bir turdagi harakatga aylantiruvchi qismidir mashina va mexanizmlarga quyidagicha asosiy talablar qo'yiladi: 1.ishga yaroqlilik – berilgan funksiyani tegishli me'yorlarga muvofiq bajara olish qobiliyati; 2.ishonchlilik …

2 / 12

iboratdir. ana shu jismlar zvenolar deb ataladi. zveno – bir yoki bir necha detallarning mahkam birikmasi bo'lib, oddiy zveno bitta detaldan, murakkab zveno esa bir necha detallarni mahkam biriktirilishidan hosil (masalan payvandlash, bolt bilan qotirish va x.k.) bo'ladi. zvenolarni quyidagi asosiy turlarga bo'lish mumkin: 1.krivoship – aylanma harakat qiluvchi zveno; 2.polzun – ilgarilanma - qaytma harakat qiluvchi zveno; 3.shatun – tekis parallel harakat qiluvchi zveno; 4.koromislo – tebranma harakat qiluvchi zveno; 5.kulisa – ilgarilanma – qaytma harakatga yo`naltiruvchi zveno; 6.kulisa toshi – murakkab harakat qiluvchi zveno; 7.tayanch – qo`zg`almas zveno. 6.1.–shaklda ba'zi bir mexanizmlarning sxematik tasvirlari va zvenolarining nomlari keltirilgan. krivoship-polzunli mexanizm. 1 – krivoship; 2 – shatun; 3 – polzun; 4 – tayanch. 1 – krivoship; 2 – shatun; 3 – koromislo; 4 – tayanch. 4-sharnirli mexanizm. kulisali mexanizm. 1 – krivoship; 2 – kulisa; 3 – tosh; 4 – tayanch. 6.1. – shakl. mexanizm tarkibidagi zvenolar bir – …

3 / 12

bitta zvenoga aylanadi. bog'lanish shartlari soniga qarab kinematik juftlar 5 sinfga bo'linadi. kinematik juftning sinfi bog'lanish shartlari soniga teng va i, ii, iii, iv, v deb belgilanadi. 6.2 – shaklda ba'zi kinematik juftlarning sxematik tasviri va sinfi keltirilgan. kinematik zanjirlar kinematik zanjir – kinematik juftlar hosil qilib birikkan zvenolar tizimidir. kinematik zanjirlar tarkibiga kirgan zvenolarga qarab oddiy yoki murakkab, zvenolarning birikish tizimiga qarab ochiq yoki yopiq bo'lishi mumkin. kinematik zanjirning erkinlik darajasini topishni ko'rib chiqaylik. kinematik zanjir tarkibiga kirishi lozim bo'lgan zvenolar sonini k deb belgilaylik. erkin zveno fazoda 6 ta harakatga ega bo'lishini e'tiborga olsak, k ta zvenoning kinematik juftga kirmasligidan oldingi umumiy erkinlik darajasi 6(k bo'ladi. agar k ta zvenodan tuzilgan kinematik zanjir tarkibida yuqorida aytilgan i, ii, iii, iv, v sinf kinematik juftlar bor deb faraz qilsak va ularning sonini mos ravishda r1, r2, r3, r4, r5 harflari bilan belgilasak, u holda kinematik zanjirning umumiy erkinlik darajasini …

4 / 12

– 1) – 5r5 - 4r4 - 3r3- 2r2– r1 k – 1 = p deb olsak, yuqoridagi fomula quyidagi ko`rinishga keladi: w = 6n – 5r5 - 4r4 - 3r3- 2r2– r1 bu yerda: w – bir zvenosi qo`zg`almas bo`lgan kinematik zanjirning qo`zg`aluvchanlik darajasi; p – kinematik zanjirdagi qo`zg`aluvchan zvenolar soni. bu formula somov – malshev formulasi deb ataladi. tekislikdagi kinematik zanjirlar uchun qo`zg`aluvchanlik darajasini topish formulasi p.l.chebishev tomonidan taklif etilgan bo`lib, bu formula quyidagi ko`rinishga ega: w = 3n – 2r5 - r4 mexanizmlarning tuzilish tahlili mexanizmlarni tuzilish jihatidan tahlil qilishda ilgarigi mavzuda ko`rib o`tilgan somov – malshev va chebishev formulalaridan foydalanib mexanizmning qo`zg`aluvchanlik darajasi topiladi. mexanizmning qo`zg`aluvchanlik darajasi nechaga teng chiqsa, mexanizmning shuncha zvenosiga oldindan ma`lum bir qonun asosida harakat berilish zarur bo`ladi. shundagina mexanizmning qolgan zvenolari muayyan qonun asosida davriy harakatda bo`ladi. yuqoridagi mavzuda yuritilgan mulohazalardan mexanizmga quyidagicha boshqacha ta`rif berish mumkin: kinematik zanjir tarkibiga kiruvchi …

5 / 12

`lgan statik aniq guruhlarni qo`shishdan hosil qilinadi. bu guruhlar assur guruhlari deb ataladi. assur guruhlaridagi zvenolar soni quyidagi shartdan topiladi: w = 3n – 2r = 0 bu yerda n – guruhdagi zvenolar soni; r – guruhdagi kinematik juftlar soni. yuqoridagi formuladan quyidagini topamiz: r = 3/2n demak assur guruhidagi zvenolar soni doimo juft bo`lishi kerak, chunki kinematik juftlar soni faqat butun son bo`ladi. 6.3 – shaklda assur guruhlarining ba`zi bir turlari keltirilgan. shartli i – sinf ii – sinf, ii – tartibli, ii – sinf,ii – tartibli, mexanizm; i – tur; ii – tur; ii – sinf, iii – sinf, ii – tartibli, iii – tartibli, iii – tur . 6.3 – shakl. endi quyidagi krivoship – polzunli mexanizm misolida mexanizmni tuzilish tahlilini ko`rib chiqaylik. bunda mexanizmning o`lchamlari va holati ahamiyat kasb etmaganligi sababli ularni ixtiyoriy olamiz. 6.4 – shaklda mexanizmning sxematik tasviri keltirilgan. 6.4- shakl. mexanizm tekislikda harakatlanadigan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari"

mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari. reja: 1.mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari. 2.kinematik zanjirlar va ularning turlari. 3.mexanizmlarning tuzilish taxlili. kundalik turmushimizni mashinalarsiz tasavvur qilish qiyin. xo'sh, mashina o'zi nima? mashinaga umumiy holda quyidagicha ta'rif berish mumkin: mashina – energiya va harakatni o'zgartiruvchi, axborot to'plovchi va qayta ishlovchi, ishlab chiqarish samaradorligini oshiruvchi, aqliy va jismoniy mehnatni yengillashtiruvchi qyrilma. mashinalarni asosiy uch turga bo'lish mumkin: 1.energetik mashinalar – bir turdagi energiyani boshqa bir turga aylantiradi (generatorlar, dvigatellar, bug’ turbinasi va x.k.). 2.texnologik mashinalar – shakl va holat o'zgartiradi (dastgohlar, burg'ulash qyrilmasi, transporterlar va x....

This file contains 12 pages in DOCX format (54.2 KB). To download "mexanizm va mashinalarning tuzilishi va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanizm va mashinalarning tuzi… DOCX 12 pages Free download Telegram